สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ

แสดงปัจจัย ๒๔ พร้อมทั้งสภาพอาการที่เป็นไปแห่งปัจจัยนั้นๆ

   1.เหตุปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นเหตุ เปรียบเหมือนรากแก้วของต้นไม้

   2.อารัมมณปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นอารมณ์ เปรียบเหมือนไม้เท้าหรือเชือกเป็นที่ยึดเหนี่ยวของคนชรา หรือคนทุพพลภาพเป็นต้น

   3.อธิปติปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นอธิบดี เปรียบเหมือนพระราชาปกครองแผ่นดินได้ที่ละองค์ในประเทศหนึ่งๆ

   4.อนันตรปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความติดต่อกันไม่มีระหว่างคั่น เปรียบเหมือน พระราชโอรสของพระราชาที่จะต้องครองราชสมบัติสือต่อแทนทันที่

   5.สมนันตรปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความติดต่อกันไม่มีระหว่างคั่นเแน่นอน เปรียบเหมือนพระราชโอรสของพระราชานั้น ต้องสืบต่อราชสมบัติแทนพระราชบิดาต่อไปอย่างแน่นอน

   6.สหชาตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเกิดขึ้นพร้อมกัน เปรียบเหมือนดวงไพเกิดขึ้นพร้อมกันกับแสงไฟ

   7.อัญญมัญญปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความอาศัยกันและกัน เปรียบเหมือน โต๊ะ 3 ขา หรือขาหยั่งซึ่งอาศัยไม้ 3 อันค้ำจุนกันอยู่ ต่างต้องอาศัยซึ่งกันและกัน

   8.นิสสยปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นที่อาศัย เปรียบเหมือน เปรียบเหมือน ผืนผ้าเป็นที่อาศัยของภาพวาดเขียน

   9.อุปนิสสยปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นที่อาศัยที่มีกำลังมาก เปรียบเหมือน ของ 7 อย่าง มี เมล็ดข้าว 1 ที่นา 1 น้ำฝน 1 พ่อครัว 1 หม้อข้าว 1 ฟืน 1 ไฟ 1 เมล็ดข้าว ที่นา น้ำฝน ทั้ง 3 นี้ จัดเป็นอุปนิสสยปัจจัย ที่เหลือเป็นนิสสยปัจจัย

   10.ปุเรชาตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเกิดก่อน เปรียบเหมือน พระอาทิตย์ พระจันทร์ มีก่อนสัตว์ทั้งหลาย

   11.ปัจฉาชาตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเกิดขึ้นที่หลัง เปรียบเหมือน การปลูกต้นไม้ไว้ก่อน แล้วน้ำฝนตกรดทีหลัง

   12.อาเสวนปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเสพบ่อยๆ เปรียบเหมือน การเรียนวิชาอย่างหนึ่งมาแล้ว ก็เรียนซ้ำอีก

   13.กัมมปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความปรุงแต่งเพื่อให้กิจต่างๆสำเร็จลง เปรียบเหมือน นายทหารเป็นหัวหน้า เป็นผู้บังคับบัญชาโดยออกคำสั่งแก่เหล่าทหาร

   14.วิปากปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นวิบาก คือ ถึงความสุกงอมและหมดกำลังลง เปรียบเหมือน ความชราของคนทั้งหลาย

   15.อาหารปัจจัย  ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้นำมา เปรียบเหมือน เสาค้ำจุนบ้านไว้ไม่ให้ล้ม

   16.อินทรียปัจจัย ธรรมที่ช่วยอปการะโดยความเป็นผู้ปกครอง เปรียบเหมือน รัฐมนตรีในกระทรวงต่างๆ ปกครองคนละหน้าที่

   17.ฌานปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้เพ่งอารมณ์ เปรียบเหมือน คนที่อยู่สูง สามารถเพ่งมองเห็นสิ่งต่างๆได้ดี

   18.มัคคปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นหนทาง เปรียบเหมือน ถนนหนทางซึ่งเป็นที่สัญจรของยานพาหนะต่างๆ

   19.สัมปยุตตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ประกอบร่วมกัน เปรียบเหมือน จตุมธุรสอันผสมด้วยของ 4 อย่าง คือ น้ำมันเนย น้ำมันงา น้ำผึ้ง น้ำตาลโตนด เข้ากันได้เป็นรสเดียวกัน

   20.วิปปยุตตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ไม่ประกอบกัน เปรียบเหมือน แกงหม้อหนึ่ง มีรสหลากหลาย เช่น  รสเปรี้ยว หวาน เค็ม เผ็ด เป็นต้น ที่ไม่ประกอบเข้ากันสนิท

   21.อัตถิปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ยังมีอยู่ เปรียบเหมือนพื้นแผ่นดินที่ช่วยอุดหนุนแก่ต้นไม้ทั้งหลาย

   22.นัตถิปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ไม่มี เปรียบเหมือน  ความมืดกับความสว่างอยู่ร่วมกันไม่ได้

   23.วิคตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ปราศจากไป เปรียบเหมือน แสงพระอาทิตย์กับแสงพระจันทร์ให้โอกาสแก่กันและกัน

   24.อวิคตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ยังไม่ปราศจากไป เปรียบเหมือน น้ำในมหาสมุทรกับฝูงปลา


-------------///--------------


[full-post]

ปัจจัย ๒๔,มหาปัฏฐาน,

แสดงความคิดเห็น

ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ

ขับเคลื่อนโดย Blogger.