ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ห (-า-อำ )    

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต

-----------------------

หา ๑ (อุทาน) นิ. หา! อหา! อโห! หนฺท (ค้นหา) ก. คเวสติ ปริเยสติ (ดู ค้นหา, แสวงหา)

     หาข้อมูล สํา. การณำ ปริเยสติ

     หาคนเปรียบมิได้ ค. อปฺปฏิปุคฺคล 

     หาได้ ค. ลทฺธพฺพ อธิคมนีย 

     หาตัวจับยาก ค. อปฺปฏิม อปฺปฏิปุคฺคล สพฺพเสฏฺฐ อตฺยุตฺตม 

     หาที่เปรียบมิได้ ค. อสม อสมสม อปฺปฏิสม อปฺปฏิภาค อปฺปฏิม 

     หาประโยชน์ ค. อตฺถคฺคเวสี อตฺตทตฺถปญฺญ 

     หาผิด ค. รนฺธคเวสี 

     หาผู้เสมอมิได้ ค. อสม อสมสม อปฺปฏิสม

     หาไม่ได้ในผู้อื่น ค. อนญฺญสาธารณ 

     หายาก ค. ทุลฺลภ 

     หาเหตุ ก. กลึ อาโรเปติ, โทสํ คเวสติ, อปวทติ 

     หาเหยื่อ สํา. ฆาสตฺถาย อาหิณฺฑติ, ฆาสำ ปริเยสติ 

     หาให้ ก. สมฺปาเทติ อุปฏฺฐเปติ 

     หาอาหารได้ง่าย ค. สุภิกฺข 

     หาอาหารได้ยาก ค. ทุพฺภิกฺข

หา ๒ หากิน ดู เลี้ยงชีพ

     หากินกลางคืน ค. นิสาจร นิสาคต รตฺติสิทฺธ 

     หากินบนบก ค. ถลโคจร

     หาความ ดู กล่าวโทษ

     หาค่ามิได้ ค. อนคฺฆ มหคฺฆ

     หาจำนวนเต็ม (คณิต.) ก. ปริปุณฺณํ กโรติ

     หารือ ดู ปรึกษา

     หาเรื่อง น. อุปวาท. อพฺภกฺขาน., ตุจฺฉภาสน., อุชฺฌาปน., มิจฺฉาภิโยค. ก. มิจฺฉาภิโยคํ กโรติ 

     หาเรื่องทะเลาะ ก. กลหํ อารภติ

     หาว่ามี ก. อาโรเปติ นิโรเปติ

     หาเสียง น. ฉนฺทายาจน., ก. ฉนฺทลาภาย วายมติ

     ห่า น. อหิวาตกโรค. อีติ, กาลกณฺณี, 

     ห่ากระสุน น. อายุธวุฏฺฐิ, 

     ห่ากิน สํา. อหิวาตกโรเคน มรติ 

     ห่าฝน น. อาสาร. ธารา, สมฺปาต. 

     ห่าลง สํา. อหิวาตรโรโค วิสฺสรติ, .... ปตฺถรติ

ห้า ค. ปญฺจ 

     ห้าครั้ง กวิ. ปญฺจกฺขตฺตุํ

     ห้าแต้ม น. อวินีตภาว. ก. ขลติ ปมชฺชติ อากุลีกโรติ 

     ห้าเหลี่ยม น. ปญจํส. ปญฺจรสฺส., ค. ปญฺจาโกณก 

     ห้าอย่าง กวิ. ปญฺจธา

หาก นิ. อถ ยทิ เจ สเจ หากไม่ นิ. โน เจ, ยทิ น ... หากว่า ดู หาก

หาง (ที่เป็นขน) น. วาลธิ. วาลหตฺถ. (ที่เป็นเนื้อ) น. เฉปฺปา, ปุจฺฉ. นงฺคุฏฺฐ.

     หางกระเบน ดู ชายกระเบน

     หางแกละ น. กากปกฺข. สิขณฺฑก. 

     หางเครื่อง น. นฏ. นจฺจก. รงฺคการ. นาฏกิตฺถี, 

     หางด้วน ค. ฉินฺนปุจฺฉ ฉินฺนนงฺคุฏฺฐ

     หางเต่า น. สีสปจฺฉาภาคเกสาวฏฺฏิ, 

     หางแถว ดู ผู้น้อย 

     หางธนู น. วาช. ปกฺข. 

     หางนก น. สิขณฺฑ. วรห., กลาป. ปิญฺฉ., 

     หางนกยูง น. มยูรกลาป. พริห., โมรปิญฺช., 

     หางนม น. ทธิมณฺฑ. ทธิมณฺฑก., 

     หางเปีย น. เวลฺลิตธมฺมิลฺล. 

     หางม้า น. วาลหตฺถ. วาลธิ. 

     หางลูกศร น. ปกฺข. วาช. 

     หางเสียง น. ปวตฺตสทฺทนฺต. 

     หางเสือ น. ปจฺฉาพนฺธ. โคฏวิส. อริตฺต., เกนิปาต.

     ห่าง น. ทูร., อนฺตร., ค. วิรล วิรฬ เปลว ตนุ 

     ห่างไกล ดู ไกล 

     ห่างเหิน น. รตฺต., ทูรตฺต., อารกตฺต., ก. วิวสติ วิโยเชติ กวิ. อารา อารกา ทูรโต 

     ห่างๆ ค. ตนุ ตนุก มนฺท วิรล วิรฬ

     ห้าง (นั่งร้าน) น. อฏฺฏก. วิฏภี, (ที่ขายสินค้า) น. ปุฏเภทน., (กระต๊อบ) น. กุฏิ, กุฏิกา,

     ห้างนา น. อฏฺฏก. 

     ห้างร้าน ดู ร้านค้า

     ห้างสรรพสินค้า (emporium) น. มหาปณ. วาณิชสโมสรณ., ปฏุเภทน., วิภาคปฏุเภทน.,

     ห้างหุ้นส่วน น. วาณิชสมวาย. สหภาคิตา, สหการีตา,

หาญ ค. วีร ปคพฺภ สูร วิสารท ก. นิพฺภโย ภวติ

หาด ดู ชายหาด

หาดทราย น. ปุลิน., ปุฬิน., วาลิกาปุลิน., เสกต.,

ห่าน น. ภสฺสร. เสตจฺฉท. หํส. วกฺกงฺค. จกฺกวาก.

หาบ น. ภาร. กช. กาจ. กาช. ก. ภรติ หรติ วหติ 

     หาบน้ำ น. อุทกวาหน., 

     หาบเร่ น. กจฺฉปุฏ. 

     หาบหญ้า น. ติณกาช. ติณกาชก.

หาม น. สมุพฺพหติ 

     หามรุ่งหามค่ำ กวิ. สพฺพทิวสํ สพฺพรตฺตึ

ห่าม (จวนสุก) ค. อุปปกฺก (บ้าบิ่น,มุทะลุ) ค. สปฺปคพฺภ อนิสมฺมการี จณฺฑ สาหสิก 

ห้าม น. นิวารณ., ปฏิกฺเขป. ปฏิเสธ. ปฏิเสธน., ปวารณา, วารณ., อาวรณ., นิเสธ. นิเสธน., พาธา, ปฏิพาหน., ปจฺจกฺขาน., ค. นิเสธก นิวารก ปฏิพาหก ก. วาเรติ นิวาเรติ นิเสเธติ ปฏิกฺขิปติ ปฏิพาหติ ปฏิเสเธติ ปจฺจกฺขาติ นานุชานาติ กกิ. ปฏิกฺขิตฺต ปฏิพาหิต วาริต

     ห้ามเข้า น. นิเสธ. นิเสธน., ปฏิเสธ. ก. นิเสเธติ นิเสเธติ ปฏิเสเธติ 

     ห้ามใจ ดู ข่มใจ

     ห้ามได้ยาก ค. ทุนฺนิวารย 

     ห้ามทัพ ก. เสนาพฺยูหํ นิวาเรติ 

     ห้ามปราม น. นิวารณ., วิรมาปน., ก. วาเรติ นิวาเรติ ปฏิกฺขิปติ วิรมาเปติ

     ห้ามภัตร น. ปวารณา, ค. ปวาริต ก. สมฺปวาเรติ

     ห้ามล้อ (brake) น. อปาลมฺพ. ยานนิวตฺตก., จกฺกโรธน.,

     ห้ามเลือด น. รุธิราวโรธ. สนฺธนนิวตฺตน., ก. สนฺธนํ นิวตฺเตติ

     ห้ามสุรา ค. มชฺชรหิต

หาย (โรคหาย) น. โรคูปสม. (แผลหาย) น. ปริปจฺจน., รูหนา, ค. สํวิรูฬฺห ก. ปริปจฺจติ รูหติ 

     หายกัน ค. นิฏฺฐิตภาร

     หายขาด (โรค) ค. อุปสมิต (อุ. อุปสมิตโรโค)

     หายใจ น. สาส. สสน., ปาณน., อาณาปาณ., ก. สสติ อณติ อสฺสสติ ปสฺสสติ 

     หายใจเข้า น. อสฺสาส. ก. อสฺสสติ 

     หายใจดัง ค. ฆุรุฆุรุปสฺสาสี ก. สสทฺทํ ปสฺสสติ 

     หายใจไม่ออก น. นิสฺสสน., ก. กิจฺเฉน สสติ

     หายใจลึก น. ทีฆนิสฺสาส. หายใจหอบ น. นิสฺสสน., ก. ทีฆํ นิสฺสสติ, 

     หายใจออก น. ปสฺสาส. ปสฺสสน., ก. ปสฺสสติ

     หายตัว ดู ล่องหน 

     หายป่วย น. โรคูปสม. ก. เคลญฺญา วุฏฺฐาติ

     หายไป น. อนฺตรธาน., อทสฺสน., นิฏฺฐา, นาส. วินาส. อปคม. อปคมน., อตฺถงฺคม. ค. อนฺตรหิต วิคต ก. อนฺตรธายติ อปคจฺฉติ วิคจฺฉติ, อทสฺสนํ คจฺฉติ 

     หายไปนาน ค. จิรปฺปวาสี

     หายวับ ก. อนฺตรธายติ     

     หายสนิท ดู หายขาด

     หายสาบสูญ ก. วิคจฺฉติ

     หายห่วง ค. นิราลย นิรเปกฺข อกิญฺจน

     หายเหนื่อย ค. นิกฺกิลมถ

     หายนะ น. หายน., อาปทา, วิปตฺติ, ปราภว.

     หาร น. ภาชกสงฺขฺยา, ก. วิภชติ ภาเชติ

     หาว น. วิชมฺภนา, วิชมฺภิกา, ก. ชมฺภติ วิชมฺภติ, 

     หาวนอน น. วิชมฺภน., 

     หาวเรอ ค. วาตานุค

     ห้าว ค. กกฺขฬ กกฺกส จณฺฑ ผรุส มุขร คชฺชนสีล 

     ห้าวหาญ ดู กล้าหาญ

หำ น. อณฺฑ.,

ห้ำหั่น ก. วินาเสติ ตาเฬติ อาหนติ อาโกเฏติ ภินฺทติ, จุณฺณวิจุณฺณํ กโรติ

-------------------------


[right-side]

พจนานุกรม,ไทยบาลี,ศัพท์บาลี,บาลีไทย

แสดงความคิดเห็น

ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ

ขับเคลื่อนโดย Blogger.