ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ล (ลา-, ลำ-)    

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

ลา (สัตว์) น. คทฺรภ. ขร. (บอกจาก) น. อาปุจฺฉน., ก. อาปุจฺฉติ อปโลเกติ

     ลาก่อน น. โสตฺถิ, โสตฺถฺยตฺถุ, สพฺพํ ภวตุ,  อุ. ภทฺทํ เต! 

     ลาข้าวพระ สํา. เสสำ มงฺคลำ ยาจต

     ลาป่วย น. คิลานวิเวก. 

     ลาพักงาน น. ภฏวิรามปฏิญฺญา, 

     ลาสิกขา น. สิกฺขาปจฺจกฺขาน., ก. หีนาย อาวตฺตติ, อุปพฺพชติ

     ลาโรง น. นิฏฺฐาน., อวสาน., โอสาน., ค. นิฏฺฐิต สมตฺต ก. นิฏฺฐาติ, โอสานํ ยาติ

     ลาออก น. โวสฺสคฺค. อธิการจาค. อปคมน., ก. โวสฺสชฺชติ, อธิการํ นิสชติ, ปชหติ, ปริจฺจชติ, อธิการา อปคจฺฉติ 

     ลาออกจากตำแหน่ง ก. อธิการา อปคจฺฉติ

     ลาต่าง น. ภารวาหีคทฺรภ.

     ลามก ค. ลามก กณฺห ปาป ปาปิมนฺตุ อวินีต ทุพฺพินีต อาจารหีน กกฺขฬ อนิปุณ 

     ลามกอนาจาร ค. กามุก กามาสตฺต

ลามะ (lama) (นักบวช) น. ทิพฺพตียยติ. (สัตว์) น. วามโนฏฐ. ฺ

ลาวา (lava) น. วิลีนปาสาณ.

ล่า น. คเวสน., อเนฺวสน., ก. อเนฺวสติ 

     ล่าช้า ดู ช้า 

     ล่าถอย น. อปยาน., ปจฺโจสกฺกน., อปกฺกม. อปคมน., ก. อปยาติ ปจฺโจสกฺกติ 

     ล่าสัตว์ น. มิคว. มิควา, วาช. ก. มิควธํ กโรติ 

     ล่าสุด ค. สพฺพปจฺฉิม

ล้า น. กิลนฺตภาว. ค. กิลนฺต สนฺต ขินฺน ก. กิลมติ 

     ล้าสมัย ค. อตีตกาลิก ปริชิณฺณ อทฺธคต กาลาตีต ปริโภคชิณฺณ 

     ล้าหลัง น. วิลมฺภน., โอลียน., โอสกฺกน.,  ค. โอลีนวุตฺติก หานภาคิย ก. โอหียติ อวสีทติ

ลาก น. อากฑฺฒน., ก. อากฑฺฒติ สมฺปริกฑฺฒติ 

     ลากเข้าไป ก. อุปกฑฺฒติ

     ลากเข้าหา ก. อุปกฑฺฒติ 

     ลากจูง น. อภิกฺกมาปน., อุสฺสาหากฑฺฒน., 

     ลากไปมา ก. ปริกฑฺฒติ ปริกสฺสติ 

     ลากลงไป ก. อวกฑฺฒติ 

     ลากเส้น น. เรขํ องฺกน., ก. เรขํ องฺเกติ 

     ลากเสียง ก. อายตสฺสเรน วทติ 

     ลากอวน ก. ชาเลน มจฺเฉ พนฺธติ 

     ลากออกไป ก. นิกฺกฑฺฒติ

ลาง น. ปุพฺพนิมิตฺต., บอกเป็นลาง ค. อสุภสูจก ก. ปุพฺพนิมิตฺตํ ทสฺเสติ, ปเคว สูเจติ,  สุภาสุภํ กเถติ, สุภาสุภํ สูเจติ เป็นลางร้าย ค. อสุภสูจก อวมงฺคล ก. สุภาสุภํ กเถติ, สุภาสุภํ สูเจติ, ปุพฺพนิมิตฺตํ ทสฺเสติ, ปเคว สูเจติ

     ลางดี น. สุมงฺคล., สุภนิมิตฺต.,

     ลางที ดู บางที

     ลางบอกเหตุ น. อุปฺปาท. อุปฺปาต. นิมิตฺต., ปุพฺพนิมิตฺต.,

     ลางไม่ดี น. อุปฺปาท. อุปฺปาต. อสุภนิมิตฺต., ทุนฺนิมิตฺต., อวมงฺคล., ค. อสุภ อวมงฺคล อภทฺทก

     ลางร้าย ดู ลางไม่ดี

     ลางสังหรณ์ น. ปุพฺพนิมิตฺต., อสุภนิมิตฺต., ทุนฺนิมิตฺต., ภวิตพฺพญาปน., 

ล่าง นิ. อโธ เหฏฺฐา อธรโต

ล้าง น. โธวน., โสธน., ปกฺขาลน., ก. โธวติ  โสเธติ อาจเมติ อุกฺขติ วิกฺขาเลติ กกิ. ปยต โธต โธวิต โสธิต 

     ล้างแค้น ดู แก้แค้น

     ล้างด้วยน้ำ น. อาจมน., ก. อาจมติ 

     ล้างท้อง ก. วิเรเจติ 

     ล้างเท้า ก. ปาเท ปกฺขาเลติ, ปาเท โธวติ 

     ล้างบาป ดู ชำาระบาป 

     ล้างปาก ก. อาจมติ, มุขํ วิกฺขาเลติ, มุขํ โธวติ

     ล้างหน้า ก. วิกฺขาเลติ, มุขํ โธวติ 

     ล้างออก ก. วิกฺขาเลติ

     ล้างบาง ก. วฺยนฺตีกโรติ, อนวเสสํ นาเสติ, อเสสกํ วิทฺธํเสติ

     ล้างป่าช้า สํา. สุสาเน สพฺพมตกเฬวเร ฌาเปติ

     ล้างผลาญ น. วินาสน., ฆาต. อุปฆาต. ก. วินาเสติ วิธเมติ อุปฆาเตติ, ปริกฺขยํ ปาเปติ

     ล้างมลทิน ก. มลํ วิสฺสชฺเชติ

     ล้างมือ น. ปุนาสมฺพนฺธ. ปุนาสํโยค. ก. ปุน น สํยุชฺชติ, ปฏิสํหรติ ปชหติ

     ล้างสมอง สํา. ทิฏฺฐึ ปริวตฺเตติ

ลาด (เอียงลง) น. อนุปุพฺพโปณตฺต., โอปาต.  ค. โปณ ปณต ปพฺภาร อสมปสฺส ปสฺสนินฺน (ปูแผ่) น. อตฺถรณ., ก. อตฺถรติ ปตฺถรติ

     ลาดเขา น. นิตมฺพ. กฏก. สานุ.., ปตฺถ.

     ลาดชัน ค. โปณ นินฺน ทุรารห ปปาตาภิมุข 

     ลาดทับ ก. อวตฺถรติ 

     ลาดลง น. อโธคมน., โอนมน., 

     ลาดลงเรื่อยๆ น. อนุปุพฺพโปณตฺต., ค. อนุปุพฺพปพฺภาร 

     ลาดเอียง ค. โปณ ปพฺภาร วิสมปสฺส

     ลาดตระเวน น. รกฺขาย สญฺจรณ., ปฐมตรุปปริกฺขา, ก. รกฺขณาย ปริพฺภมติ, ปเคว อุปปริกฺขติ

     ลาดพระบาท น. คมนตฺถรณ.,

     ลาดยาง ค. เครุกลิมฺปิต

     ลาดเลา น. สญฺชาตฏฺฐาน., อายตน., สมุฏฺฐาน.,

ลาน (ชานรอบ) น. อาลินฺท. ปฆาณ. ปฆน. ปมุข., ทฺวารพนฺธน., ชคตี, ปริยาคาร.., (ต้นไม้) น. ตาลี, ตาฬี, (ที่ว่าง) น. อชิร., อาชีร., จจฺจร., องฺคณ., รงฺค.

     ลานกว้าง น. จตุรสฺสงฺคณ., 

     ลานจอดรถ น. รถนิวตฺตนฏฺฐาน., 

     ลานเจดีย์ น. เจติยงฺคณ., 

     ลานนวดข้าว น. ขล. ขลมณฺฑล., ธญฺญกรณ., 

     ลานนำ้แข็ง น. หิมเขตฺต., หิมตล.,

     ลานบ้าน น. ฆราชิร., เคหงฺคณ., 

     ลานโพธิ์ น. โพธิยงฺคณ., 

     ลานวัด น. วิหารปริเวณ. 

     ลานหน้าบ้าน น. ปมุขาชิร.,

     ลานตะเกียง น. ปทีปจกฺก.,

     ลานตา น. จกฺขุโมสน., ค. นานาวณฺณ จกฺขุโมสิค

ล้าน (จำนวน) น. ทสสตสหสฺส., ทสลกฺข., (ศีรษะ) ค. ขลฺลาต ภณฺฑุ มุณฺฑ มุณฺฑก

ลาบ น. อามมํสิกสูปวิกติ,

ลาภ น. ลาภ. 

     ลาภมิควรได้ น. อลพฺภนียวตฺถุ., 

     ลาภลอย น. อติเรกลาภ. อนเปกฺขิตลาภ.

ลาม ดู ขยาย, แผ่ขยาย

     ลามปาม น. สมฺพนฺธ. ปตฺถรณ., วิตฺถาร.

ล่าม (คน) น. อนุวาที. ภาสานุวาทก. ภาสาปริวตฺตก. (ผูก) น. พนฺธน., ก. พนฺธติ 

     ล่ามโซ่ น. นิคฬพนฺธน., ก. โรเธติ นิคเฬติ, นิคเฬหิ พนฺธติ, สงฺขลิกาหิ พนฺธติ

ลาย ๑ น. เรขา, เลขา, ค. กพร สพล กาฬก

     ลายคราม น. นีลวณฺณเรขา, นีลเรขา,

     ลายฉฉุ น. วินิวิทฺธเรขา, 

     ลายดอกกุหลาบ น. ชปากุสุมสณฺฐานวตฺถุ., 

     ลายดุน น. อุนฺนตรูป., อุฏฺฐาปิตรูป., 

     ลายนิ้วมือ น. องฺคุลิมุทฺทน., 

     ลายนูน น. อุนฺนตรูป., อุฏฺฐาปิตรูป.,

     ลายพร้อย ค. กมฺมาส กพร สพล วิวิธวณฺณ 

     ลายพราง น. วิสมวณฺณเรขา, 

     ลายไม้ น. ธมนี, สิรา, 

     ลายสัก น. ตเจ อุฏฺฐาปิตรูป., 

     ลายเส้น น. เรขา, เลขา, 

     ลายเส้นบนแผนที่ น. ภาชกเลขา, 

     ลายหิน น. ธมนี, สิรา,

ลาย ๒ ลายแทง น. สนฺเทหวตฺถุ., สนฺเทหเรขา,

     ลายเซ็น น. หตฺถลญฺฉน., หตฺถเลขน., หตฺถมุทฺทา, สกหตฺถลิปิ,

     ลายตา น. จกฺขุโมสน., ค. จกฺขุโมหิต

     ลายมือ (ลายเส้น) น. หตฺถลญฺฉน., หตฺถเลขน., หตฺถมุทฺทา, (เส้นลายมือ) น. หตฺถมุทฺทน., หตฺถเลขา, 

     ลายมือชื่อ ดู ลายเซ็น

     ลายสือ ดู อักษร

ลาว (ประเทศ) น. ลวรฏฺฐ., (คน) น. ลาวิก. ลวรฏฺฐวาสี. 


-ลำ-


ลำ น. ขนฺธ. ขณฺฑ. 

     ลำกล้อง น. อุรปฺปนาฬ. 

     ลำขา น. อูรุ. สตฺถิ. 

     ลำแข้ง น. ชงฺฆา, ปิณฺฑิกา, ปิณฺฑิยา, 

     ลำแขน น. พาหา, พาหุ. 

     ลำคอ ดู ก้านคอ

     ลำต้น น. ขนฺธ. ขนฺธก. นาฬิกา, 

     ลำตัว น. ขนฺธ.

     ลำไผ่ น. เวณุทณฺฑก. 

     ลำอ้อย น. อุจฺฉุยฏฺฐิ,

     ลำกระโดง น. ชลปถ. ชลมคฺค.,

     ลำราง น. อุทกวาหก. อุทกมาติกา, เนตฺติ,

     ลำห้วย น. ชลธารา, กุนฺนที, คมฺภีรปริขา,

     ลำคลอง น. สมุทฺทสาขา, สาขานที, ชลมาติกา, ชลเนตฺติ,

     ลำเค็ญ น. กิลมถ. กิลมน., สม. เขท. พาธา, กิจฺฉ., ทุกฺข. อฆ., อายาส. ค. กสิร กิลนฺต ทุกฺข กิจฺฉ วิทุคฺค ทุคฺคม ทุชฺชห ก. กิลมติ ขญฺเชติ

     ลำเนา ดู แนว, แถว, ถิ่น

ลำดับ ๑ น. ปฏิปาฏิ, อนุกฺกม. กม. ปริยาย. อนุปุพฺพ.., ปนฺติ, อนฺวย. วาร. ค. อนนฺตร โดยลำดับ วิ. กเมน อนุกฺกเมน อนุปุพฺเพน ปฏิปาฏิยา ตามลำดับ น. อนุกฺกม. อนุโลม.., อนุปุพฺพ.., ค. อนุโลม วิ. กเมน อนุกฺกเมน อนุปุพฺเพน ปฏิปาฏิยา เป็นไปตามลำดับ ค. ปฏิปาฏิก ย้อนลำดับ น. ปฏิโลม., ค. ปฏิโลม

ลำดับ ๒ ลำดับของเหตุผล น. อนุกฺกม. อนฺวย. 

     ลำดับชั้น น. วิภาค. สมานวคฺค. 

     ลำดับต้น ค. มูลภูต, อาทิโต ปฏฺฐาย, ปวตฺตมาน 

     ลำดับต่อจากนั้น กวิ. ตทนนฺตร

     ลำดับนั้น นิ. อถ ตโต กวิ. ตทนนฺตรํ 

     ลำดับบท น. ปทานุกฺกม. 

     ลำดับวงศ์ตระกูล น. วํสาวลี, ปรมฺปรา, 

     ลำดับอักษร น. อกฺขรานุกฺกม. อกฺขรปิณฺฑ.

     ลำธาร น. กุนที, กุนฺนที, ปทร. กนฺทร. คมฺภีรปริขา, มาติกา, 

     ลำธารเล็กๆ น. ขุทฺทกมาติกา,

     ลำนำ น. คีติกา,

     ลำน้ำ น. นที, อปคา, ชลปถ. ชลมคฺค.

     ลำน้ำน้อย น. กุนฺนที, 

     ลำน้ำในอากาศ น. มนฺทากินี, สุรนที, อากาสคงฺคา,

     ลำเนาไพร น. วนฆฏ. วนราชิ, วนภูมิ,

     ลำบาก น. กิลมถ. กิลมน., สม. เขท. พาธา, กิจฺฉ., ทุกฺข. อฆ., อายาส. ปีฬา, ค. กสิร กิลนฺต ทุกฺข กิจฺฉ วิทุคฺค ทุคฺคม ทุคฺคต กิจฺฉปฺปตฺต ทลิทฺท ก. กิลมติ ขญฺเชติ 

     ลำบากใจ น. เขท. ทุกฺข., กิจฺฉปฺปวตฺติ, ทุกฺกรวตฺถา, ค. วิมน 

     ลำบากลำบน ค. ทุคฺคต กิจฺฉปฺปตฺต

     ลำพอง น. อุณฺณติ, อุณฺณม. ปาคพฺภิย., ค. อุณฺณต ปคพฺภ

     ลำพัง ค. เอกก อสหาย อนุปตฺถมฺภก กวิ. สยํ สามํ

     ลำแพน ดู เสื่อลำาแพน

     ลำโพง (ขยายเสียง) น. มหาสทฺทกาหล. (ต้นไม้) น. อุมฺมตฺตผล.,

     ลำไพ่ น. อติเรกาย. อติเรกผโลทย.

     ลำมะลอก น. รขสา,

     ลำยอง ดู สวย, งาม

     ลำลอง วิ. สุเขน กวิ. ยถาสุขํ ยถารุจึ

     ลำลาบ น. กณฺฑุ, กณฺฑู, กณฺฑุติ, กณฺฑูยา,

     ลำเลิก สํา. อตฺตนา กตำ อนุสฺสราเปตุำ ปริวทติ

     ลำเลียง น. หรณ., ค. หารก ก. หรติ

     ลำแสง น. ปภารสฺมิ, รํสิ, 

     ลำแสงตอนเช้า น. รํสิกทมฺพ. 

     ลำแสงอาทิตย์ น. สุริยรํสิ, สุริยรสฺมิ, รวิกิรณ.,

     ลำไส้ น. อนฺต. อนฺตวฏฺฏิ, โกฏฺฐ. โกฏฺฐพฺภนฺตร., ปกฺกาสย. 

     ลำไส้น้อย น. อนฺตคุณ.,

     ลำไส้ใหญ่ น. มหาโกฏฺฐ. มหาอนฺต. ปกฺกาสย.

     ลำเอียง น. อคติ, ปกฺขปาต. ปกฺขปาติตา, อยถาคาห. ค. ปกฺขปาตี ก. อคตึ คจฺฉติ, ปกฺขปาตี โหติ

ล่ำ ค. ปีน ถูล ถุลฺล ปีวร วฐร 

     ล่ำสัน น. พล., ถูลตฺต., กายพลยุตฺตตา, ค. ถูล ถูลกาย วฐร มหากาย มหาพล วิสาลเทห ทฬฺหสรีร ทฬฺหกาย ถูลสรีร อนคฺฆ ลำ้ ยุค ค. สมยาตีต 

ล้ำลึก ค. คุฬฺห สุขุม อนุตฺตาน อติคมฺภีร 

     ล้ำเลิศ ดู เลิศ, ดีเลิศ, ประเสริฐ

     ล้ำเส้น ก. อติกฺกมติ อติสรติ 

     ล้ำหน้า ค. อจฺจาธุนิก นวตฺตคามี ก. อติวตฺตติ

     ล้ำหน้ากว่า ค. อติกฺกมิตฺวา ยาติ, อติกฺกมติ, วิสิฏฺฐตฺตํ ยาติ

--------///----------


[full-post]

พจนานุกรม,ไทยบาลี,ศัพท์บาลี

แสดงความคิดเห็น

ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ

ขับเคลื่อนโดย Blogger.