ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ส (สา-)    

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

สา (สุนัข) น. สา. (สมใจ) กวิ. ยถากามํ  ยถิจฺฉกํ ยถิจฺฉิตํ

สากรรจ์ ดู ฉกรรจ์

สากล (ทั่วไป) ค. สกล สาธารณ สามญฺญ สมนฺต สงฺฆิก (ระหว่างประเทศ) ค. นานาเทสิย นานาเทสนฺตริก

สาเก น. ลพุช. ลิกุจ. ปนส.

สาขา (ส่วนย่อย) น. สาขา, เอกเทส. โกฏฺฐาส.

สาคร น. สาคร. สมุทฺท. (ดู แม่นำ้า, ทะเล)

สาคู (sago) น. ตาลปิฏฺฐวิเสส. สาฎก น. สาฏก., (ดู ผ้า)

สาทิส ค. สทิส สาทิสลักษณ์ น. สทิสรูปจิตฺตกมฺม.,

สาโท น. ธญฺญสุรา, ถุโสทก.,

สาธก น. สาธก., อุทาหรณ., นิทสฺสน., ทิฏฺฐานุคติ, ปมาณ.,

สาธยาย น. สชฺฌาย. สงฺคายนา, ก. สชฺฌายติ สงฺคายติ อณติ เฌติ

สาธารณ-สาธารณะ ค. สาธารณ

     สาธารณชน น. ชนตา, พหุชฺชน. ชนกาย.

     สาธารณประโยชน์ น. สาธารณปฺปโยชน., สาธารณตฺถ. 

     สาธารณภัย น. มหาชนภย., 

     สาธารณรัฐ (republic) น. ชนสมฺมตรชฺช., ปชาปภุตฺต., 

     สาธารณสงเคราะห์ น. สาธารณสงฺคห. มหาชนสงฺคห. 

     สาธารณสถาน น. สาธารณฏฺฐาน., 

     สาธารณสมบัติ น. สาธารณสมฺปตฺติ, สพฺพาสาธารณวิภว. 

     สาธารณสุข น. สาธารณสุขภาว. มหาชนาโรคฺย., 

     สาธารณูปการ น. สาธารณูปการ. มหาชนานุคฺคห. 

     สาธารณูปโภค น. สาธารณูปโภค. มหาชนสปฺปโยชนตฺต., สาธิต น. ปจฺจกฺขกมฺม., นิทฺเทส. นิทสฺสน., สนฺทสฺสน., ค. นิทฺเทสก สนฺทสฺเสตุ ก. ปจฺจกฺขํ กโรติ, นิทสฺเสติ นิทิสฺสติ สนฺทสฺเสติ ปากฏีกโรติ

สาธุ นิ. สาธุ, เอวํ อตถุ 

     สาธุชน น. สาธุชน.  (ดู คนดี)

สานุศิษย์ น. สิสฺสานุสิสฺส.

สาบาน น. สป. สปน., สปถ. สจฺจกิริยา, ก. สปติ, สปถํ กโรติ 

     สาบานเท็จ ก. มิจฺฉา สปติ

สามนตประเทศ น. สามนฺตเทส. สามนฺตรฏฺฐ.,

สามล (สีคลํ้า) น. สามล. สาม.

สามัคคี น. สามคฺคี, สามคฺคิย.,

สามัญ (ปกติทั่วไป) ค. สามญฺญ สาธารณ มชฺฌวตฺตี 

     สามัญชน น. อกุลีนชน. ปุถุชฺชน. ชนตา, มหาชน. 

     สามัญศึกษา น. มูลิกสิกฺขา, 

     สามัญสำนึก น. ปกตินิจฺฉย. วิญฺญาณ., เจตนา, หิริ,

สามานย์ ดู ต่ำช้า

สามารถ น. กลฺลตา, ภพฺพตา, ปริยตฺติ, สห, สตฺติ, สามตฺถิย.,สมตฺถภาว. สมตฺถตา, สมตฺถน., อินฺทฺริย., ค. กลฺล กลฺย สมตฺถ สกฺก วิสยฺห สาม สามตฺถิย ทกฺข ปฏิพล ปหู ภพฺพ ปพล เตชสฺสี ก. อุสฺสหติ วิสหติ สกฺโกติ สกฺกุณาติ ตุชฺชติ ตุชฺเชติ

     สามารถกำาหนดได้ ค. อุปลกฺขนีย 

     สามารถคร่าชีวิตได้ ค. ปาณหร 

     สามารถคาดการณ์ได้ ค. สงฺเขยฺย 

     สามารถคิดเห็นได้ ค. จินฺตาวิสยก 

     สามารถคืนดีกันกันได้ ค. ปฏิสนฺธานีย สุสนฺเธยฺย 

     สามารถจะเข้าใจได้ ค. โพธนีย โพธเนยฺย 

     สามารถจะเอาได้ ค. ลทฺธพฺพ อุปคมนีย อุปคนฺตพฺพ 

     สามารถใช้หนี้ได้ น. อิณโสธนสามตฺถิย., ค. อิณโสธนสมตฺถ 

     สามารถติดต่อไปยังคนอื่นได้ น. สงฺกมนสภาว. ค. สงฺกมนีย 

     สามารถแตกหักได้ ค. ภิชฺชนธมฺม 

     สามารถทำงานได้ ค. อลํกมฺม อลํกสฺม 

     สามารถทุกทาง น. อนนฺตสตฺติ, ค. สพฺพาพลธร 

     สามารถนำไปใช้ได้ ค. อนุจฺฉวิก กมฺมญฺญปโยชิย 

     สามารถปฏิบัติได้ ค. สาธิย สุกร กาตุํสกฺย 

     สามารถเปรียบเทียบได้ ค. ตุลนารห อุปเมยฺย 

     สามารถแยกได้ ค. ปุถุกฺกรณีย 

     สามารถหารได้ ค. วิภาชิย 

     สามารถอยู่ต่อไปได้ น. ชีวนสมตฺถตา, ค. ชีวนกฺขม

สามิภักดิ์ ดู สวามิภักดิ์

สามี น. สามิ. สามี. สามิก. ธว. ภตฺตุ. กนฺต. ปติ. วร. ปิย. อิน. ทารี. ภรุ. 

     สามีภรรยา น. ชายปติกา, ชายาปติ. ชานิปติ. ชยมฺปติ. ชมฺปตี. ตุทมฺปติ. ทมฺปติ. 

สายัณห์ น. สายณฺห.

สาก (เครื่องตำข้าว) น. อโยคฺค., มุสล. มูสล. จาลนี, (หยาบ) ค. กกฺกส ผรุส กฐิน 

สากกะเบือ น. มุสล.

สาง (ทำให้หายยุ่ง) น. วิชฏน., ค. วิชฏิต  ก. วิชเฏติ วินิเวเฐติ (ผี) น. ปิสาจ. มต. อมนุสฺส.

สาณ (ป่าน) น. สาณ.,

สาด (เสื่อ) น. ตฏฺฏิกา, อาสน., ภุมฺมตฺถรณ., 

     สาดน้ำ ก. เวเคน อุทกํ ขิปติ, อุทกํ สิญฺจติ 

     สาดโคลน ก. กทฺทมํ ขิปติ 

     สาดน้ำ ก. เวเคน อุทกํ ขิปติ, อุทกํ สิญฺจติ

สาตรา น. สตฺถ.,

สาธุการ น. สาธุการ.

สาน น. วิลีวา, ก. วายติ วินาติ วียฺยติ อุปวียติ

ส่าน ดู ผ้าขนสัตว์

สาบ (แมลง) น. เตลปายิก. (กลิ่น) น. ปูติคนฺธ. เตลคนฺธ. 

สาบสูญ ดู หายไป

สาป น. สาป. สปถ. สปน., อภิสปน., อภิสงฺค., อภิสชฺชนา, ก. สปติ อภิสปติ อภิสํสติ อภิสชฺชติ กกิ. อภิสปิต อภิสตฺต 

สาม ค. ติ 

     สามครั้ง กวิ. ติกฺขตฺตุํ ติวารํ 

     สามครึ่ง น. อฑฺฒุฑฺฒ., 

     สามง่าม (อาวุธ) น. ติสูล., (กิ่งไม้) น. ติธากปฺป. 

     สามชั้น ค. ติคุณ 

     สามทบ ค. ติคุณ ติวงฺคิก

     สามแยก น. สิงฺฆาฏก., 

     สามล้อ น. ติจกฺกยาน., 

     สามส่วน ค. ติวิธ 

     สามเส้า น. ติโกณก., 

     สามหาบ น. ติโภชนกาช. 

     สามเหลี่ยม น. ติยํส. ติรสฺส., ค. ติโกณก 

     สามเหลี่ยมด้านเท่า น. สมํสิก. ติยํส. 

     สามหาว ค. มุขร

     สามเณร น. สามเณร. สมณุทฺเทส.

     สามเณรี น. สามเณรี,

สาย ๑ (เส้น) น. สุตฺต., ปนฺติ, อาวลิ, ชิยา, (เวลา) กวิ. ทิวาตรํ 

     สายคาดเอว น. รสนา, กฏิสุตฺต., กายพนฺธน., เมขลา, 

     สายเคเบิ้ล (cable) น. อนฺโตทกวิชฺชุตนฺตุ, นาวาพนฺธกรชฺชุ, 

     สายฉีดน้ำ น. ชลสิญฺจนนาฬ. 

     สายชนวน (fuse) น. เตโชวาหก. 

     สายชูชีพ น. อุมฺมุชฺชาปกอาวฏฺฏ. 

     สายเชือก น. รชฺชุ, (ดู เชือก) 

     สายโซ่ ดู โซ่ 

     สายดิ่ง น. ลมฺพกสุตฺต., 

     สายดิน น. วิชฺชุนิวารกโลหทณฺฑ.

     สายตะพาย น. พนฺธนี, อํสปตฺติกา, 

     สายธนู น. ธนุคุณ. ชิย. ชิยา, ชฺยา, ตาวร. ปตญฺชิก. 

     สายนาฬิกา น. วรตฺตา, นทฺธี, 

     สายบัว น. ปทุมนาฬ., มุฬาล., กณฺฑ.

     สายเบ็ด น. วิกฺขมฺภ. พลิสสุตฺต.,

     สายประคำ น. อกฺขมาลา, ชปมาลา,

     สายป่าน น. ทาม., สนฺทาน., 

     สายพาน น. รสนา, รสนี, เมขลา, 

     สายพิณ น. ตนฺติ, วีณาคุณ. 

     สายไฟฟ้า น. โลหตนฺตุ. ทีฆโลหโยตฺต., มหาโลหรชฺชุ, โลหชาลก., 

     สายโยก น. อํสพทฺธก. อํสวทฺธก. 

     สายใย น. อติขุทฺทกโลหตนฺตุ. 

     สายรองเท้า น. นทฺธี, นนฺธี, วฏฺฏิกา, วรตฺตา, ปาทุกาเวฐนี, 

     สายระโยง น. กูปกรชฺชุ, 

     สายระโยงระยาง น. ภณฺฑกรชฺชุสมูห. 

     สายล่อฟ้า น.วิชฺชุนิวารกโลหทณฺฑ.

     สายวัด น. ทนฺตสฏ. ทีฆมาณกสุตฺต., 

     สายสร้อย น. หาร. คีวาภรณ., มุตฺตาวลิ, 

     สายสะดือ น. นาภินาล.,

     สายสิญจน์ น. ปริตฺตสุตฺตก., 

     สายหนัง น. คทฺทูล., วรตฺต.,

     สายอากาศ น. อากาสคตโลหตนฺตุ.

     สายกลาง ค. มชฺฌิม มชฺฌยุตฺต ปริมิตมชฺฌวตฺตี

สาย ๒ สายการบิน น. พฺโยมยานมคฺคาคมน.,

     สายชู น. อารนาล., อาลนาล.,

     สายตัว น. กาย. สรีร., (ดู ร่างกาย)

     สายตา น. ทิฏฺฐิ, ทสฺสน., จกฺขุปถ. 

     สายตาพิการ น. วิรูปทสฺสน., วิกลจกฺขุปถ. 

     สายตายาว น. ทีฆทิฏฺฐิ, ทีฆทสฺสน., 

     สายตาสั้น น. รสฺสทิฏฺฐิ, รสฺสทสฺสน., อทูรทสฺสิตา, ค. รสฺสทิฏฺฐิก อทูรทสฺสี

     สายตาแหลม ค. ทีฆทสฺสี

     สายนัก นิ. อติทิวา

     สายน้ำ น. ธารา, ชลธารา, สนฺตติ, สนฺตน.,

     สายน้ำนม น. ถนธารา,

     สายฝน น. วสฺสธารา,

     สายฟ้า น. สเตรตา, อกฺขณา, วชิร., วิชฺชุ, วิชฺชุลตา, อจิรปฺปภา, อสนิ,. อสนี, อสุนี,. กุลิส.,

     สายมาก น. อติสายณฺห. นิ. อติทิวา

     สายยู น. ลงฺคี, ปลิฆ. อคฺคลวฏฺฏิ, อคฺคลาสูจิ, อาวิญฺชน., ตุนฺนคฺคฬ.

     สายรัด น. นนฺธิ, พนฺธน., ปฏฺฏิกา, อุปตฺถมฺภกรชฺชุ, 

     สายรัดถุงเท้ายาว น. ชงฺฆาพนฺธน., 

     สายรัดท้องช้าง น. กจฺฉา, 

     สายรัดผม น. ปฏฺฏพนฺธน., 

     สายรัดเอว น. กฏิสุตฺตก., รสนา,

     สายรุ้ง (กระดาษ) น. วณฺณเลขา, (รุ้ง) น. อินฺทาวุธ., อินฺทธนุ., อินฺทภ.

     สายแร่ น. มณิโลหาทิอายตน.,

     สายลมอ่อนๆ น. มนฺทานิล. มนฺทมารุต.

     สายลับ ดู จารชน

     สายเลือด น. โคตฺต., วํส. ปรมฺปรา,

     สายโลหิต (ญาติ) น. สาโลหิต. อนฺวย. ปรมฺปรา, กุลปฺปเวณิ,

     สายสกุล น. อนฺวย. ปรมฺปรา, กุลปฺปเวณิ,

     สายสนกลใน น. สงฺกิณฺณตา, นานาวิภาคยุตฺตตา,

     สายสะพาย น. พนฺธนี, กายพนฺธน., อํสปตฺติกา, ทุกูลปฏฺฏ. 

     สายสะพายเครื่องราชอิสริยาภรณ์ น. ราชาทตฺติยปามงฺค., รกฺขกาวลิ,

     สายสะพายดาบ น. อสิพนฺธนี,

     สายสัมพันธ์ น. สมฺพนฺธาวลิ, สํสคฺคาวลิ,

     สายสืบ ดู จารชน, นักสืบ 

     สายเอก น. เอกายน.

ส่าย น. โทลายน., จปลตา, ก. โทลายติ ปกมฺปติ 

ส่ายศีรษะ ก. สีสํ จาเลติ, สีสํ กมฺเปติ, สีสํ  ปจลายติ กวิ. สีสปฺปจาลกํ

สาร ๑ (แก่น) น. สาร. สนฺเทส. (เคมี) น. รสายน.,

     สารกรมธรรม์ น. อปฺปณาปณฺณ., 

     สารคดี น. สารตฺถ. สารกถา, 

     สารตรา น. อปฺปณาปณฺณ., 

     สารถี ดู คนขับรถ 

     สารนิเทศ น. สารนิทฺเทส. 

     สารบบ น. อนฺโตคตวตฺถุสูจิ,

     สารบรรณ น. สารปณฺณ., 

     สารบัญ น. มาติกา, สูจิ, กิตฺตนปตฺต., อนุกฺกมณิกา, 

     สารบาญ ดู สารบัญ

     สารประโยชน์ น. สาร. สารตฺถ. 

     สารพัด ค. สพฺพ 

     สารพางค์ น. สพฺพงฺค., 

     สารภาพ น. ทิฏฺฐาวิกมฺม., สกวชฺชาวิกรณ., วชฺชปกาสน., ก. ปฏิเทเสติ, อจฺจยํ เทเสติ, อจฺจยํ ปฏิคณฺหาติ, อาปตฺตึ เทเสติ, สกวชฺชํ อาวิกโรติ, สาวชฺชตํ ปฏิชานาติ

     สารภาพผิด ก. สกวชฺชํ อาวิกโรติ, อาปตฺตึ เทเสติ, 

     สารเลว ดู เลว 

     สารวัตร (ผู้ตรวจ) น. ปริกฺขก. สเมกฺขก. วีมํสี. 

     สารสนเทศ น. สารสนฺเทส.

สาร ๒ สารกระตุ้น (dope) น. มชฺชชาติ,

     สารกันบูด น. อนุปาลกวตฺถุ., จิรปฺปวตฺตกาวตฺถุ.,

     สารคัดหลั่ง น. นิคฺคตยูส.

     สารเคมี น. รสายน.,

     สารที่ได้จากการสกัด น. รส. นิยฺยาส. สาร.

     สารประกอบ น. รสายนิกวตฺถุ.,

     สารผสม น. สํโยค. สมฺมิสฺสน.,

     สารพิษ น. วิสวตฺถุ., โรคเหตุกวิส.,

     สารละลาย น. วิลียาปนกวตฺถุ.,

     สารส้ม น. พิฬาล.,

     สารสีแดงในเลือด (ฮีโมโกลยิน) น. โลหิต รูปกลาป.

     สารเสพติด น. นิทฺทาชนโกสธ., ค. โมหนก นิทฺทาชนก

     สารหนู น. วิสปาสาณ. เกี่ยวกับสารหนู ค. วิสปาสาณยุตฺต

     สารหนูสีแดง น. มโนสิลา,

     สารหล่อลื่น น. สณฺหตาปาทก.

     สารอาหาร น. โอชา,

     สารอินทรีย์ น. อินฺทฺริยพทฺธรสายน.,

สาระสำคัญ น. สารํส. ปิณฺฑตฺถ. สารตฺถ.

สาราณียกร น. คนฺถโสธก. ปวตฺติสงฺขารก.

สารานุกรม (encyclopaedia) น. นิขิลโกส. วิสฺสโกส.

สารีบุตร น. สารีปุตฺต. อุปติสฺส. ธมฺมเสนาปติ.

สารีริกธาตุ น. สารีริกธาตุ,

สารูป น. สารุปฺป.,

สาละวน ค. อากุล พฺยาวฏ ก. อากุลายติ

สาลิกา ดู นกเอี้ยง

สาลี น. สาลิ, โคธูม. สาลิโอทน.

สาว (หญิง) ดู หญิงสาว (ดึง) ดู ดึง

     สาวแก่ ดู สาวเทื้อ 

     สาวงาม น. กลฺยาณี, ภทฺทา, สุภกญฺญา,  ค. กลฺยาณี อภิรูปา โสภณา 

     สาวใช้ น. ปทจาริกา, เคหทาสี, ปริจาริกา, เจฏิกา, 

     สาวทึนทึก ดู สาวเทื้อ

     สาวเทื้อ น. ถุลฺลกุมารี, ถูลกุมาริกา, อนาปทา,

     สาวน้อย น. กญฺญา, วธู, หิกฺกรี,

     สาวปั่นฝ้าย น. สุตฺตกนฺติกา, 

     สาวรุ่น ดู สาวน้อย

     สาวสวย ดู สาวงาม

     สาวโสด น. อวิวาหิกา,

     สาวเท้า สํา. ปาเท วีติหรติ, ปาทำ ทูเร นิกฺขิปติ

     สาวไส้ สํา. นิคู4ฺหำ วิวรติ, อรกฺขิตตฺตำ ปาเปติ, ปกตึ ปาเปติ

สาวก น. สาวก. สาวิกา, 

     สาวกฝ่ายขวา น. ทกฺขิณสาวก. 

     สาวกฝ่ายซ้าย น. วามสาวก.

สาวิตรี (คําสดุดี) น. สาวิตฺติ,

สาส์น น. สาสน., สนฺเทส. 

สาส์นตอบ น. ปฏิสาสน.,

สาสนสมบัติ น. สงฺฆิกธน.,

สาสม ดู เหมาะสม 

สาสมแก่กรรม ค. กมฺมสริกฺขก

สาหร่าย น. เสวาล. นีลิกา, ปสิม. สงฺข. ติลพีช., 

สาหร่ายทะเล น. สมุทฺทคจฺฉ.

ส่าหรี น. ปารุปน.,

สาหัส ค. สาหส สาหสิก พาฬฺห ติพฺพ ทารุณ อติจณฺฑ

สาเหตุ ดู เหต

ส่าเหล้า น. กิณฺณ., โมทก. มทิราพีช., มชฺชเผณ., สนฺตานิกา,

สาแหรก น. สิกฺกา, กาจ. อลมฺพน., กจฺฉปุฏ. อุคฺคีว.,

----------///-----------


[full-post]

พจนานุกรม,ไทยบาลี,ศัพท์บาลี

แสดงความคิดเห็น

ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ

ขับเคลื่อนโดย Blogger.