ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ย (ยุ-,ยู-,เย-,แย-,โย-,ใย-ไย-)    

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

ยุ น. โยชน., สมุตฺเตชน., สมุสฺสาหน., ก. โยเชติ อุยฺโยเชติ อุตฺเตเชติ อุสฺสาเหติ 

     ยุยง น. ปริเภท. ค. ปริเภทก สมุตฺเตชก ก. ปริภินฺทติ ภินฺทติ สมุตฺเตเชติ กกิ. ปริภินฺนา

     ยุยงส่งเสริม ก. อุสฺสาเหติ อุตฺเตเชติ 

     ยุแยง ก. อุปลปติ 

     ยุแหย่ น. อุปชาป. เภทุปาย. ก. อุปชปฺปติ อุปลปติ, เภทุปายํ กโรติ, วิวาทาย อุสฺสาเหติ

ยุค น. ยุค., กปฺป. กาลนฺตร., 

     ยุคกลาง น. มชฺฌิมยุค., ค. มชฺฌกาลีน 

     ยุคก่อนประวัติศาสตร์ น. อาทิกปฺเปติหาส. 

     ยุคทอง น. สมิทฺธิกาล. 

     ยุคโบราณ น. อตีตกาล. 

     ยุคหิน น. สิลายุธสมย. ปาสาณายุธยุค. 

     ยุคเหล็ก น. โลหายุธสมย.

ยุง น. สูจิมุข. มกส. อธิปติกา,

ยุ่ง (งานมาก) น. พหุกิจฺจตา, อโนกาสตา, ค. นิจฺจปฺปยุตฺต พหุกิจฺจ พฺยาวฏ (สับสน) ค. อากุล วฺยากุล สงฺกิณฺณ (วุ่นวาย) ก. กลกลํ อุปฺปาเทติ (ก้าวก่าย) น. ปรกิจฺจปเวส. ค. ปรกิจฺจพาธก ปรกิจฺจปเวสี ก. ปรกิจฺเจสุ ปวิสติ, อนายตฺตกิจฺเจสุ อภิยุญฺชติ

     ยุ่งใจ น. กุกฺกุจฺจ., ปลิโพธ. มโนวิเลข. ก. กุกฺกุจฺจายติ หรายติ

     ยุ่งไม่เข้าเรื่อง ค. ปรกิจฺจปกฺขนฺที

     ยุ่งยาก น. อายาส. กสิร., กิจฺฉ., ค. กลิร กิจฺฉ ทุกฺข วาล วฺยากุล

     ยุ่งเหยิง น. สงฺกิณฺณตา, มิสฺสีภาว. กลกล. อุปฺปฏิปาฏิ, อากุลตฺต., วฺยากุลตฺต., ชฏา, ค. อากุล วฺยากุล ชฏิต สมากุล สงฺกิณฺณ ก. กลกลายติ ชเฏติ สงฺโขภติ วฺยากุลายติ 

ทำให้ยุ่งเหยิง น. วิโกปน., วฺยากุลีกรณ.,  ก. วิโกเปติ วฺยากุลีกโรติ สงฺโขเภติ อาโลเลติ ชเฏติ

ยุ้ง ดู ฉาง

ยุด ก. กฑฺฒติ อาวิญฺชติ

ยุติ ก. ปริโยสาเปติ นิฏฺฐาเปติ สมาเปติ โอสาเปติ 

     ยุติลงได้ ค. ปเมยฺย โอสาปนีย

     ยุติธรรม น. ยุตฺติ, ญาย. สม. ธมฺม. สมตฺต., อปกฺขปตน., อุชุตฺต., ธมฺมิกตฺต., อกุฏิลตฺต., ค. ธมฺมิก อกุฏิล อวงฺก อุชุก ยุตฺติก ครุก ธมฺมฏฺฐ อปกฺขปาตี โดยยุติธรรม วิ. สเมน ธมฺเมน อวงฺกสภาเวน อุชุกภาเวน

ยุทธ น. ยุทฺธ., 

     ยุทธการ ดู รบ, สงคราม 

     ยุทธภัณฑ์ น. ยุทฺโธปกรณ., 

     ยุทธภูมิ ดู สมรภูมิ 

     ยุทธวิธี ดู กลยุทธ

     ยุทธศาสตร์ น. ยุทฺธสตฺถ., ยุทฺธสิปฺป., สงฺคาโมปาย. 

     ยุทธศิลป์ น. ยุทฺธสิปฺป., 

     ยุทธหัตถี น. หตฺถิยุทฺธ., 

     ยุทโธปกรณ์ น. ยุทฺโธปกรณ.,

ยุบ (ทรุดลง) น. โอนมน., โอนติ, เหฏฺฐา โอสีทน., ค . โอนต ก. โอนมติ โอคจฺฉติ โอสีทติ (เลิก) ก. ปชหติ จชติ นิสฺสชติ 

     ยุบยับ ดู ย่อยยับ

     ยุบลง ดู ยุบ

ยุบล ดู ข้อความ, เรื่องราว

ยุพราช น. ยุวราช. อนุราช.

ยุพา น. ภทฺทา, กลฺยาณี, วานี,

ยุ่มย่าม ดู ยุ่ง

ยุ่ย ค. ปภงฺคุณ กุถิต กุฏฺฐิต

ยุ้ย ค. ปีณ ปีวร

ยุรยาตร น. ยาตฺรา,

ยุโรป (Europe) (ทวีป) น. ยุโรปาทีป. (ประเทศ) น. ยุโรปาเทส. (คน) น. ยุโรปาทีปวาสี.

ยูนิคอน (unicorn) น. ขคฺควิสาณ.

ยูนิฟอร์ม (uniform) น. สมานจฺฉาทน.,

ยูเรเนียม (uranium) น. เสตฆนโลหวิเสส.

ยู่ ค. ขีณ ยู่ยี่ ดู ย่น

ยูนิต (unit) น. เอกํก.,

เย็น (เวลา) น. สาย. (ดู เวลาเย็น) นิ. สายํ (อุณหภูมิ) น. สีต., ลตา, ค. สีต สีตล สิสิร หิม (ของ) ค. สีตล สีติภูต 

     เย็นจัด ค. อติสีต อติสีตล หิมยุตฺต 

     เย็นใจ ค. นิพฺพุต ปรินิพฺพุต ก. อุปสเมติ ปสฺสมฺภติ 

     เย็นชา ดู เฉยเมย 

     เย็นมาก (เวลา) กวิ. อติสายํ 

     เย็นเยือก ดู เย็นจัด 

     เย็นลง ค. อุปสนฺต อวิกฺขิตฺต ตาปนาสก  ก. อุปสมฺมติ นิพฺพาติ สีตลีภวติ 

     เย็นสนิท (ใจ) ค. อภินิพฺพุต ปรินิพฺพุต 

     เย็นหู ค. กณฺณสุข

เย็บ น. วาน., สิพฺพน., สํสิพฺพน., สิพฺพนี, ค. สิพฺพก ก. สิพฺพติ สํสิพฺพติ กกิ. สิพฺพิต สํสิพฺพิต 

     เย็บติด ค. ปสิพฺพิต สํสิพฺพิต 

     เย็บปก น. โปตฺถกสิพฺพน., 

     เย็บปักถักร้อย น. สุตฺตวิกติกา, ก. สูจิกมฺเมน อลงฺกโรติ 

     เย็บผ้า น. ตุณฺณกมฺมํ กโรติ 

     เย็บแผล น. สิพฺพน., สมฺพนฺธน., 

     เย็บเล่มหนังสือ น. โปตฺถกสิพฺพน.,

เยภุยนัย น. เยภุยฺยนย. 

เย้ย ดู เยาะเย้ย

เย้ยหยัน น. เกฬิ, อนุหสนา, อุปฺผณฺฑนา, ปริหสน., ปริหาส. โอหีฬนา, ก. อนุชคฺฆติ อนุหสติ อวหสติ ปริหสติ อุปผณฺเฑติ

เย่อหยิ่ง น. อุณฺณติ, อุณฺณม. อหํการ. ทปฺป. ก. อุณฺณมติ

เยอะแยะ ค. พหุวิธ นานากร อเนก อเนกวิธ อจฺจาธิก

เยา ดู เบา, อ่อน, น้อย

     เยาความ ดู เบาความ

เยาวชน น. ทหรโยคฺค., ค. ยุว โกมาร ตรุณ 

เยาวพาณี น. ชีวก. ชีวนี, ชีวนฺตี, 

เยาวมาลย์ น. ภทฺทา, กลฺยาณี, สุภกญฺญา,

เย้า ก. ปริหาสนฺโต กเถติ 

     เย้าหยอก น. มจฺฉวติ, 

     เย้าแหย่ น. เกฬิ., ปริหาส. ก. ปริหาสนฺโต กเถติ, ปริหาสติ ลาเลติ วิลสติ

เยาะ น. ปริหาส. อุปฺผณฺฑนา, 

     เยาะเย้ย น. สงฺฆฏฺฏน., อุปฺผณฺฑนา, เกฬิ, ปริหาส. อุปหาส. โอหีฬนา, อวหสน., ค. ปริหาสก อวหาสี ก. อุปฺผณฺเฑติ ปริหสติ อุปหสติ โอหีเฬติ

เยิน ค. ขีณ เยินยอ ดู ยกยอ

เยิ่นเย้อ น. ปปญฺจ. ปปญฺจา, ก. ปปญฺเจติ

เยิบยาบ ก. จลาจลํ จลติ

เยิ้ม ค. ปฏลาวุต ก. ปคฺฆรติ ปสฺสนฺทติ

เยี่ยง ค. อุปม สทิส สม สมาน 

     เยี่ยงทาส ค. ทาโสปม ทาสสทิส

     เยี่ยงอย่าง ดู แบบอย่าง

เยียดยัด ค. ชนากิณฺณ สมฺพาธ

เยี่ยม (ยิ่ง) ดู ยอดเยี่ยม (เยี่ยมเยียน) น. ปฏิจาร. อพฺภาคมน., อุปสงฺกมน., ก. อนฺวาโรหติ อนฺวาวิสติ, จาริตฺตํ อาปชฺชติ, อนุสญฺจรติ อนุสํยายติ อุปสงฺกมติ

     เยี่ยมยอด อุป. อติ อธิ ค. อธิก อติสย (ดู ยอดเยี่ยม)

     เยี่ยมเยียน ดู เยี่ยม

เยียวยา น. จิกิจฺฉา, ติกิจฺฉา, ติกิจฺฉน., ก. ติกิจฺฉติ 

     เยียวยาได้ ค. เตกิจฺฉ สเตกิจฺฉ 

     เยียวยาไม่ได้ ค. อเตกิจฺฉ

เยี่ยว (คน) น. ปสฺสาวกรณ., ก. อุมฺมีหติ, ปสฺสาวํ กโรติ, โอมุตฺเตติ (วัว) น. โคมุตฺต., ปูติมุตฺต., 

     เยี่ยวรด ก. อุมฺมิหติ 

     เยี่ยววัว น. ปูติมุตฺต., โคมุตฺต.,

เยื่อ น. มิญฺช., มิญฺชา, ยูส. 

     เยื่อกระดาษ น. มิญฺช., มิญฺชา, 

     เยื่อกระดูก ดู ไขกระดูก

     เยื่อกระเพาะ น. อุทรปฏล., 

     เยื่อแก้วหู น. กณฺณเภริ, กณฺโณทร., 

     เยื่อชั้นในของลูกตา (retina) น. ทิฏฺฐิสิราปฏล., 

     เยื่อบางๆ น. ตนุปฏล., 

     เยื่อบุ น. มํสปฏล., อาวรกจฺตจ. 

     เยื่อบุช่องท้อง น. กุจฺฉิปฏล., อนฺตาวรณ.,

     เยื่อบุตา (retina) น. ทิฏฺฐิสิราปฏล., 

     เยื่อใย น. มิชฺชน., รสน., รสนา, เสฺนห. 

     เยื่อสมอง น. มตฺถลุงฺค., 

     เยื่อหุ้มปอด (พังผืด) น. กิโลมก.,

เยือกเย็น น. นิพฺพุต สีติภูต วูปสนฺต อุเปกฺขก

เยื่องอย่าง ดู เยี่ยงอย่าง

เยื้อง ค. ปสฺโสนต 

     เยื้องกราย น. ลีลา, ลลิต., ลีฬฺหา, วิลาส. หาว. หาวกรณ., วิพฺภม. 

     เยื้องยัก ก. วินิวตฺเตติ 

     เยื้องย่าง ดู เยื้องกราย

เยือน ดู เยี่ยม

แย่ ค. วราก กลิร ทุกฺข กิจฺฉ 

     แย่จริง นิ. ธิ! ค. ภยานก เภรว วิภจฺฉ 

     แย่ที่สุด ค. อสาธุตม ทุฏฺฐุตม 

     แย่มาก ค. อติทุกฺข อติกสิร อติกุจฺฉิต อติคารยฺห

แย้ น. โคธา,

แยก น. วิปฺปโยค. วิโยค. วิโยชน., วิสํุกรณ., วิภชฺชน., วิทารณ., ผาลน., ค. วิปฺปยุตฺต วิสํยุตฺต ปาฏิเยกฺก อาเวณิก ปุถุภูต วิสุมฺภูต ก. วิโยเชติ วิสํโยเชติ วิทาเรติ ผาเลติ ตาเฬติ ปุถกฺกโรติ กวิ. ปาฏิเยกฺกํ อาเวณิกํ

     แยกกัน น. วิภินฺนตา, ค. วิยุตฺต วิภินฺน ปาฏิเยกฺก วิสุมฺภูต ก. วิคจฺฉติ กกิ. ปาฏิเยกฺกํ วิสุํ 

     แยกกันไป ก. ปฏิวิคจฺฉติ

     แยกกันไม่ออก ค. อวิชฏนีย อโมจนีย 

     แยกกันอยู่ น. วิปฺปวาส. ก. วิวสติ

     แยกข้อเชื่อมต่อ ก. สมฺพนฺธํ อปเนติ,... วิสํโยเชติ

     แยกเขี้ยว ก. ทนฺเต วิทํเสติ

     แยกคำ น. สทฺทเภท.

     แยกจาก นิ. อญฺญตฺร 

     แยกจากกัน น. วิโยชน., วิสุํกรณ.,

     แยกตัว น. ปฏิสลฺลาน., ค. วิวิตฺต วูปกฏฺฐ รโหคต ปฏิสลฺลีน ก. ปฏิสลฺลียติ, สปกฺขโต อปคจฺฉติ 

     แยกตัวออก ก. วิโยเชติ วิสิเลเสติ อปคจฺฉติ

     แยกประเภท น. วคฺคเภท. ก. ปนฺติวเสน ภาเชติ

     แยกไป ก. วิคจฺฉติ อปกฺกมติ

     แยกไม่ได้ ค. อภาชิย อเภชฺช

     แยกย้ายกันไป สํา. เอกฏฺานโต นานาทิสาสุ คจฺฉนฺติ

     แยกแยะ น. วิภาค. วิภงฺค. วินิพฺโภค. วิคฺคห. ววตฺถาน., วิจฺเฉท. ก. วิคฺคเหติ ววตฺถเปติ วิภชติ ววตฺถเปติ วิจฺฉินฺทติ วิเสเสติ วิเวเจติ อุปลกฺเขติ

     แยกรายละเอียด น. วิเสสกรณ., นิทฺธารณ., ปริจฺฉินฺทน., ก. วิเสเสติ วิภชติ นิทฺธาเรติ,  วิสุํ นิทฺทิสติ

     แยกสาขา ดู แบ่งสาขา

     แยกออก น. ผาลน., ปเภท. วิคฺคห. ก. ผลติ ภิชฺชติ วิคฺคณฺหติ วิทาเรติ วิจฺฉินฺทติ วิโยเชติ 

     แยกออกจาก น. วิสํโยค. ก. วิสํโยเชติ 

     แยกออกจากกัน ค. วิสํสฏฺฐ วิปฺปยุตฺต 

     แยกออกจากกันได้ ค. ปุถกฺกรณีย 

     แยกออกจากร่าง ก. สรีรโต วิโยเชติ 

     แยกออกเป็นประเภทๆ น. วิภตฺติ, 

     แยกออกเป็นส่วนๆ (ทางเคมี) น. วิโยชน.,  ก. วิโยเชติ วินิพฺภุชติ ปุถกฺกโรติ 

     แยกออกไป ก. วิสุํ วาเสติ, วิสุํ ฐเปติ, อปกฑฺฒติ

แยค (yak) น. จมร. จมรี. จามรี.

แยง ก. วิตุทติ นิตฺตุทติ วิชฺฌติ

แย่ง น. วิลุมฺปน., วิโลป. อจฺฉินฺทน., ก. วิลุมฺปติ, ปสยฺห คณฺหาติ, ปสยฺห อวหรติ 

     แย่งชิง น. อจฺฉินฺทน., ปสยฺหคหณ., พเลนาวหาร. ก. อจฺฉินฺทติ, ปสยฺห คณฺหาติ, ปสยฺห อายตฺตีกโรติ, พเลน อวหรติ 

     แย่งตำแหน่ง สํา. อญฺญสฺส อธิการำ อุปาเยน คณฺหาติ

แย้ง ก. ปฏิมนฺเตติ ปฏิวทติ อุปกฺโกสติ ที่แย้งกัน ค. วิปกฺขปกติก 

     แย้งกันอยู่ในตัว ก. วิรุชฺฌติ

แยบคาย น. เนปุญฺญ., จาตุริย., ปาฏว., พุทฺธิเวปุลฺล., ค. วิจกฺขณ อุปายญฺญู สุขุมพุทฺธิก นิปุณ นิ. โยนิโส

แยบยล น. เกราฎิย., กล. อุปาย. วิธิ. ค. สุขุม เกราฏิก นิกติพหุล

แยม (jam) น. ผลสาร.

แย้ม น. สิต., มิหิต., ก. สิตํ กโรติ

     แย้มบาน น. กลิกา, โกรก. วิกสน., วิกาส.  ค. วิกจ วิกสิต ผุลฺล ก. วิกสติ ปุปผติ 

     แย้มปาก สํา. สิตำ ปาตุำ กโรติ, สิตำ ปาตฺวากาสิ 

     แย้มพราย น. วิญฺญตฺติ, สูจนา, ก. วญฺญาเปติ นิเวเทติ สูเจติ 

     แย้มสรวล ก. โอหสติ สํา. สิตำ กตฺวา มนฺทหสิตำ หสติ

แย่ลง ค. หายนคติก ปริภฏฺฐ

โยคะ น. โยค. 

โยคาวจร น. โยคาวจร. โยคี น. โยคี.

โยธวาทิต น. วาทิตโยธ.

โยธา (ทหาร) ดู ทหาร (งาน) น. นวกมฺม., นิมฺมาน., มาปน., (คนงาน) น. กมฺมกร. เวตนิก. ภตก.

โยนก (แคว้น) น. โยนก. ยวนก. (คน) น. โยนกชาติก.

โยเย น. มหากลกล. ค. อสฺสุมุข ก. กลกลํ อุปฺปาเทติ

โย้ (เอน) ค. โปณ ปณต ปพฺภาร (นูน) ค. อุนฺนต อุจฺจ ผุฏ 

โย้เย้ ค. โปณ ปณต ปพฺภาร ก. ปริปตติ

โยก ก. สณิกํ กมฺเปติ 

โยกคลอน น. โทลายน., ค. อถิร จญฺจล  อนวฏฺฐิต ก. โทลายติ ปกมฺปติ 

     โยกตัว ก. องฺคานิ วิกฺขิปติ 

     โยกย้าย ดู ย้าย 

     โยกย้ายถิ่นฐาน ดู อพยพ 

     โยกเยก ดู โยกคลอน

     โยกโย้ ค. ปริยฏนสีล อนิยตคติก กุฏิลชฺฌาสย

โยง ก. พนฺธติ สงฺฆเฏติ อากฑฺฒติ 

     โยงใยถึง น. สํสคฺค. สมฺพนฺธ. ก. สมฺพนฺเธติ ชเฏติ สํสิเลเสติ 

     โยงเรือ สํา. นาวำ รชฺชูหิ อากฑฺฒติ

โย่ง ค. อติอุจฺจ

โยชน์ น. โยชน.,

โยน น. ขิปน., นิจฺฉุภน., ก. อาสุมฺภติ ขิปติ นิจฺฉุภติ

     โยนขึ้น น. อุกฺเขป. อุกฺเขปน., อุทฺธํ ขิปน., อุปริ ขิปน., ก. อุกฺขิปติ, อุทฺธํ ขิปติ, อุปริ ขิปติ กกิ. อุทฺธํขิตฺต

     โยนคำข้าว น. ปิณฺฑุกฺเขป. กวิ. ปิณฺฑุกฺเขปกํ

     โยนทิ้ง ก. ขิปติ นิกฺขิปติ โอธุนาติ

     โยนลง น. อวกฺเขป. อวกฺขิปน., นิปาตน.,  ก. อวกฺขิปติ โอกฺขิปติ นิกฺขิปติ นิปาเตติ

ใย น. มิญฺชา, จีร., ตนฺตุ., สุตฺต., อํสุ., 

     ใยขนสัตว์ น. ปขุม.,

     ใยบัว น. สุตฺต., 

     ใยฝ้าย ดู ฝ้าย 

     ใยแมงมุม น. มกฺกฏกชาล., ลูติกาชาล., สนฺตานก., สุตฺตชาล.,

ไย นิ. กึ กึสุ อปฺเปว อปฺเปวนาม 

ไยไพ ดู เยาะเย้ย

----------///----------


[full-post]

พจนานุกรม,ไทยบาลี,ศัพท์บาลี

แสดงความคิดเห็น

ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ

ขับเคลื่อนโดย Blogger.