สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ
ถามว่า ที่ทรงตรัสว่าเรือนช่างหม้อชื่อฆฏิการฝนตกไม่รั่ว ส่วนกุฏิพระพุทธกัสสปะนั้นฝนตกรั่ว ถ้าเช่นนั้น พระอานุภาพพระพุทธกัสสปะก็ด้อยกว่าช่างหม้อที่ชื่อว่าฆฏิการนะสิ?
ฆฏิการปัญหา(ปัญหาเกี่ยวกับเรื่องนายช่างหม้อที่ชื่อว่าฆฏิการ)
พระเจ้ามิลินท์ " พระคุณเจ้านาคเสน พระผู้มีพระภาคทรงภาษิตความเข้านี้ไว้ว่า ' ฆฏิการสฺส กุมฺภการสฺส อาเวสนํ สพฺพํ เตมาสํ อากาสจฺฉทนํ อฏฺฐาสิ, น เทโวติวสฺสิ - ที่อยู่ของช่างหม้อชื่อว่า ฆฏิการ มีอากาศเป็นหลังคา ตั้งอยู่ตลอด 3 เดือน ฝนไม่รั่วรด'(ม.ม.13/357) ดังนี้, และยังทรงตรัสไว้อีกว่า ' กสฺสปสฺส ตถาคตสฺส กุฏิ โอวสฺสิ - พระคันธกุุฎีของพระตถาคตกัสสปพุทธเจ้า ฝนรั่ว '(ม.ม.13/356) ดังนี้, พระคุณเจ้านาคเสนเพราะเหตุไร พระคันธกุฎีของพระตถาคตผู้ทรงมีกุศลมูลหนาแน่นอย่างนี้ ฝนยังรั่วรถได้เล่า, ขึ้นชื่อว่าพระอานุภาพของพระตถาคตนั้น ยิ่งใหญ่ ใครๆก็ปรารถนา, พระคุณเจ้านาคเสน ถ้าหากว่าที่อยู่ของช่างหม้อชื่อว่า ฆฏิการ มีอากาศเป็นหลังคาหาฝนรั่วรดมิได้ จริงแล้วไซร้ ถ้าอย่างนั้นคำที่ว่า ' พระคันธกุฎีของพระตถาคต ฝนรั่ว' ดังนี้, ก็ย่อมไม่ถูกต้อง, ถ้าหากว่าพระคันธกุฎีของพระตถาคตฝนรั่ว จริงแล้วไซร้ ถ้าอย่างนั้น คำที่ว่า ' ที่อยู่ของช่างหม้อชื่อว่า ฆฏิการ มีอากาศเป็นหลังคา หาฝนรั่วรดมิได้ ' ดังนี้ ก็ย่อมไม่ถูกต้อง ปัญหาแม้ ข้อนี้ ก็มีห2 เงื่อน ตกถึงแก่ท่านแล้ว ขอท่านจงคลี่คลายปัญหานั้นเถิด "
พระนาคเสน " ขอถวายพระพร มหาบพิตร พระผู้มีพระภาคทรงได้ภาษิตข้อความทั้งสองไว้ก็จริง ขอถวายพระพร ่ช่างหม้อชื่อว่า ฆฏิการ เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม มีกุศลมูลหนาแน่น เลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าตาบอด, ภิกษุทั้งหลายไม่ได้ขอเขาต่อหน้าเลย ก็รื้อเอาหญ้ามุงเรือนของเขาไปมุงพระคันธกุฎีของพระผู้มีพระภาค, เพราะการรื้อเอาหญ้าไปนั้น ช่างหม้อก็ได้รับความปลาบปลื้มมากมาย หาที่เสมอเหมือนมิได้ อันเป็นความปลาบปลื้มใจที่ตั้งมั่นดี ไม่สั่น ไม่หวั่นไหว, ทั้งได้ทำโสมนัสที่ไม่อาจจะวัดได้ให้เกิดขึ้นยิ่งๆขึ้นว่า ' โอ้หนอ พระผู้มีพระภาคผู้สูงสุดในโลก ทรงเป็นผู้แสนคุ้นเคยกับเรา ' ดันี้, วิบากมีในอัตภาพนี้ ได้บังเกิดแก่เขาแล้ว เพราะเหตุนั้น ขอถวายพระพร เป็นความจริงว่า พระตถาคตมิได้ทรงหวั่นไหวไปเพราะอาการที่ผิดแปลกไปเพียงเท่านั้น คือมีเรื่องสร้างความไม่สะดวก สร้างความอยู่ไม่ผาสุก อันได้แก่การที่มีฝนตกรั่วรดพระคันธกุฎีเกิดขึ้น พระตถาคตก็ทรงไม่มีพระทัยหวั่นไหววุ่นวาย เที่ยวหาเครื่องมุงบัง โดยที่สุด แม้ต้องรื้อหลังคาเรือนผู้อื่น เพื่อประโยชน์แก่พระองค์เอง.
ขอถวายพระพร เปรียบเหมือนว่า พญาภูเขาสิเนรุย่อมไม่สั่น ไม่หวั่นไหว แม้เพราะถูกลมตีตั้งหลายแสนครั้ง ฉันใด, มหาสมุทร ซึ่งเป็นทะเล ประเสริฐยอดเยี่ยม ก็ย่อมไม่เต็มเปี่ยม ไม่ถึงความเปลี่ยนแปลงไป แม้เพราะน้ำหลายหมื่นหลายแสนสายจากมหาคงคา ฉันใด, ขอถวายพระพร พระตถาคตก็ไม่ทรงหวั่นไหว เพราะอาการที่ผิดแปลกไปเพียงเท่านั้น ฉันนั้นเหมือนกันแล.
ขอถวายพระพร ก็ข้อที่พระคันธกุฎีของพระตถาคตฝนรั่วรดได้ เป็นฉันใด ข้อนั้นทรงยอมให้เป็นไป เพื่อจะทรงอนุเคราะห์ชนหมู่ใหญ่ คือ แม้เมื่อจะทรงใช้พระอานุภาพป้องกันฝน ก็ย่อมทรงกระทำได้แน่แท้ แต่ไม่ทรงกระทำเช่นนั้น เพราะทรงประสงค์อนุเคราะห์ชนหมู่ใหญ่ คือนายฆฏิการมารดาบิดาของนายฆฏิการ โดยการที่คนเหล่านั้นจะได้รับของพระราชทานจากพระราชา และมีเรือนที่ฝนไม่อาจรั่วรด, และองค์พระราชาพรัอมทั้งพวกข้าบริพาร โดยการที่ได้เห็นวิบากที่น่าอัศจรรย์นี้แล้ว ก็จะขวนขวายแต่ในการบำเพ็ญกุศล อันเป็นเหตุให้ท่องเที่ยวอยู่ในสุคติโลกสวรรค์ตลอดกาลนาน ขอถวายพระพร พระตถาคตทั้งหลายเมื่อทรงเล็งเห็นอำนาจแห่งประโยชน์ 2 อย่างเหล่านี้อยู่ ก็จะไม่ทรงเสพปัจจัยที่ทรงเนรมิตขึ้นเอง, คือทรงเล็งเห็นว่า พวกเทวดาและพวกมนุษย์ทั้งหลาย คิดว่า ' ท่านผู้นี้เป็นอัครทักขิเณยย บุคคล ' จึงถวายปัจจัยแก่พระผู้มีพระภาค แล้วจักหลุดพ้นจากทุคติทั้งปวงได้ 1.(คำว่า ไม่ทรงเสพปัจจัยที่ทรงเนรมิตขึ้นเอง คือไม่ทรงใช้สอยปัจจัย ในเรื่องนี้ก็คือพระคันธกุฎีที่ทรงเนรมิตขึ้นมาด้วยพระองค์เอง โดยบประการที่ฝนไม่อาจรั่วรดได้, รวมทั้งไม่ทรงเนรมิตปัจจัยแม้ทุกอย่างด้วยพระองค์เองเพื่อจะทรงใช้สอยเอง โดยทรงเล็งเห็นประโยชน์ดังได้กล่าวมานั้นเอง) คนอื่นอย่าได้ติเตียนว่า ' ผู้นี้เอาแต่แสดงปาฏิหารแสวงหาเครื่องยังชีพ ' 1.พระตถาคตเจ้าทั้งหลาย เมื่อทรงเล็งเห็นอำนาจแห่งประโยชน์ 2 อย่างเหล่าวนี้อยู่ ก็จะไม่ทรงเสพปัจจัยที่ทรงเนรมิตขึ้นเอง(คำว่า สร้างแต่สิ่งแปลกๆ สร้างแต่สิ่งที่น่าพิศวงให้ชาวโลกหลงงมงาย เพื่อที่คนเหล่านั้นจะได้นับถือบูชา, ไม่มุ่งไปในอันอนุศาสน์สั่งสอนเพื่อให้ละอกุศล เจริญกุศลและเพิ่มพูลปัญญาเป็นสำคัญ) ดังนี้, เพราะฉะนั้น การกระทำนั้นจึงจัดว่าน่าตำหนิ. ขอถวายพระพร พระตถาคตเจ้าทั้งหลายจะไม่ตรัสขอสิ่งของ, เพราะการไม่ตรัสขอสิ่งของนั้น จึงเป็นผู้ที่ใครๆ ไม่อาจกล่าวติเตียนได้."
พระเจ้ามิลินท์ " ดีจริง พระคุณเจ้านาคเสน ข้าพเจ้าขอยอมรับคำตามที่ท่านกล่าวมานี้."
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ