พระรับกฐิน

 

พระรับกฐิน

------------

แต่ไหนแต่ไรมา ไม่เคยมีใครสงสัยว่า พระวัดนี้ไม่ครบ ไปนิมนต์วัดอื่นมาให้ครบเพื่อรับกฐิน ได้หรือไม่

ที่ไม่สงสัยเพราะเป็นที่รู้เข้าใจตรงกันทั่วสังฆมณฑลว่า รับกฐินต้องมีพระไม่น้อยกว่า ๕ รูป จำพรรษาวัดเดียวกัน

ที่ว่า “รู้เข้าใจตรงกันทั่วสังฆมณฑล” นั้น ดูจากตรงไหน

ดูจากตรงที่-ก่อนเข้าพรรษา วัดไหนพระไม่ถึง ๕ รูป ทั้งสมภาร ทั้งชาวบ้าน จะเดือดร้อนมาก จะหาทางแก้ปัญหาด้วยวิธีต่างๆ

วิธีหนึ่งที่ทำกันทั่วไปก็คือ ไปขอพระจากวัดที่มีพระมากพอ ให้มาจำพรรษาที่วัดนั้น

วิธีนี้ ทุกวันนี้ก็ยังมีทำกันอยู่ 

.........................................................

ผมถามญาติที่เป็นคนวัดไพรสะเดา อำเภอปากท่อว่า ปีนี้วัดไพรสะเดาพระจำพรรษาเท่าไร

ญาติตอบว่า เหลือ ๙ รูป คุณอา

อ้าว ไปไหนหมดล่ะ 

วัดอื่นเขามาขอไปหมด เหลือแต่พระแก่ๆ พระหนุ่มๆ เขาเอาไปหมด

อ้าว ทำไมล่ะ

ก็วัดเขาพระไม่พอรับกฐิน

.........................................................

เรื่องนี้ผมเคยเล่าแล้ว

ญาติที่ตอบนี่เป็นคนรุ่นใหม่ บ้านนอก ซ้ำเป็นผู้หญิงด้วย ยังรู้และเข้าใจเรื่องนี้ดี-เรื่องพระไม่พอรับกฐิน

บางพื้นถิ่น ไปขอพระวัดไหนไม่ได้จริงๆ ถึงกับขอร้องให้ผู้ชายในหมู่บ้านบวชเพื่อให้มีพระพอรับกฐิน ก็เคยทำกันมา

เรื่องนี้ผมก็เคยเล่าแล้ว

เรื่องแบบนี้ผมไม่ได้เห็นกับตา แต่ได้ฟังผู้ใหญ่เล่ากันมา และผมเชื่อว่ามีแบบนี้จริงๆ

ถ้าพระไม่พอ ถึงเวลาทอดกฐินก็ไปนิมนต์พระต่างวัดมาให้ครบ แบบนี้ก็ทำได้-รับกฐินได้ เขาจะต้องดิ้นรนขวนขวายให้มีพระจำพรรษาครบให้เหนื่อยยากไปทำไม

จำพรรษารูปเดียว หรือ ๒ รูป ๓ รูป ถึงเวลารับกฐินก็ไปนิมนต์พระต่างวัดมาให้ครบ ๕ รูป ทำแบบนี้สบายกว่า และคงทำกันทั่วไปแล้ว

แต่ก็ไม่มีที่ไหนทำ

มีแต่ดิ้นรนขวนขวายให้มีพระจำพรรษาครบตั้งแต่ก่อนเข้าพรรษา

และทุกวันนี้ก็ยังมีวัดที่ทำแบบนี้-ไปขอพระต่างวัดมาจำพรรษา

วัดที่ถูกขอพระก็จะเข้าใจปัญหานี้ดี ถ้ามีพระพอก็ยินดีแบ่งไปให้เสมอ เพราะต่างก็รู้เข้าใจหลักเรื่องพระรับกฐินตรงกัน -

พระรับกฐินได้ ต้องอย่างน้อย ๕ รูป จำพรรษาวัดเดียวกัน

คณะสงฆ์ไทยถือหลักนี้มาแต่ไหนแต่ไร จนเป็นที่รู้กันทั้งชาววัดและชาวบ้าน

ส่วนกรณี-กฐินพระรูปเดียว ถ้าวัดไหนจะทำ วิธีที่เรียบร้อยที่สุดคือ ให้คณะสงฆ์วินิจฉัยก่อนว่าทำได้หรือไม่

จบที่คำวินิจฉัยของคณะสงฆ์-หมายถึงมหาเถรสมาคม

ไม่ใช่จบที่ความเห็นของบุคคล

ถ้าคณะสงฆ์ยังไม่ได้วินิจฉัยเรื่องนี้

ขอความกรุณา อย่าเพิ่งทำครับ

..................

ทีนี้ก็มาถึงหลักวิชาพระวินัย

ทำไม รับกฐินต้องมีพระอย่างน้อย ๕ รูป?

ตัวเลข ๕ รูป มาจากไหน?

เรื่องนี้ต้องถอยไปตั้งหลักที่ “สังฆกรรม” 

๑ “สังฆกรรม” หมายถึง กิจที่พระวินัยกำหนดไว้ให้ภิกษุต้องทำโดยที่ประชุมสงฆ์ เช่น การบวช การสวดพระปาติโมกข์ เป็นต้น

๒ กิจที่ว่านี้พระวินัยกำหนดไว้แล้วว่าคืออะไรบ้าง ๑ ๒ ๓ ... ไม่ต้องมานั่งถามกันว่านี่เป็นสังฆกรรมหรือเปล่า

๓ คำว่า “โดยที่ประชุมสงฆ์” หมายความว่า สังฆกรรมชนิดไหนต้องมีภิกษุเข้าประชุมกี่รูปจึงจะถือว่าครบองค์ประชุม เรื่องนี้พระวินัยก็กำหนดไว้แล้วเช่นกัน

องค์ประชุมของสงฆ์ตามมาตรฐานคือ มีภิกษุเข้าร่วมประชุมอย่างน้อยที่สุด ๔ รูป คำที่เรียกรู้กันทั่วไปคือ “พระสี่รูปครบองค์สงฆ์”

การประชุมสงฆ์ก็แบบเดียวกับการประชุมสภา คือต้องมีสมาชิกเข้าร่วมประชุมตามจำนวนที่กำหนดไว้จึงจะถือว่าครบองค์ประชุม คือเปิดประชุมได้

แต่สังฆกรรมกำหนดเงื่อนไขแยกย่อยออกไปอีก ดังที่กล่าวแล้ว-สังฆกรรมชนิดไหนต้องมีภิกษุเข้าประชุมกี่รูปจึงจะถือว่าครบองค์ประชุม เช่น 

- สวดพระปาติโมกข์ ต้องมีภิกษุเข้าประชุมอย่างน้อย ๔ รูป

- บวชพระ ต้องมีภิกษุเข้าประชุมอย่างน้อย ๑๐ รูป

- ให้มานัตเพื่อออกจากอาบัติสังฆาทิเสส ต้องมีภิกษุเข้าประชุมอย่างน้อย ๒๐ รูป

อย่างนี้เป็นต้น

ไม่ใช่ว่าสังฆกรรมอะไรๆ ก็ใช้องค์ประชุม ๔ รูปตะพึดไป

หวังว่าคงมองภาพออกแล้วนะครับ

ทีนี้ก็มาถึงรับกฐิน

รับกฐิน พระวินัยกำหนดไว้ว่า เป็นสังฆกรรมที่ต้องมีภิกษุเข้าร่วมประชุมอย่างน้อย ๔ (สี่) รูป แต่-

ตรง “แต่” นี่แหละครับต้องกำหนดให้ดี

.........................................................

แต่ในการรับกฐินนั้น ต้องมีภิกษุรูปหนึ่งเป็นผู้ที่สงฆ์มอบผ้ากฐินให้ ที่เรียกรู้กันว่า “องค์ครอง”

ภิกษุที่เป็นองค์ครองนี้ พระวินัยท่านไม่ให้นับเข้าในองค์ประชุม คือต้องตัดออกไปจากจำนวนภิกษุที่เข้าร่วมประชุม

.........................................................

เพราะฉะนั้น: รับกฐิน ต้องมีภิกษุเข้าร่วมประชุมอย่างน้อย ๔ รูป + องค์ครองอีก ๑ รูป = ๕ รูป

ต้องมีพระจำพรรษาอยู่วัดเดียวกันอย่างน้อย ๕ รูป จึงจะรับกฐินได้

ตัวเลข ๕ รูป มีที่มาที่ไปอย่างนี้

------------------

พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย

๗ กันยายน ๒๕๖๖

๑๖:๔๒

[full-post]