อุปปัตติภวะ

 

อุปปัตติภวะ

ติภวา จตุโยนิโย           ยา ปญฺจคติโยปิ, ตา

วิญฺญาณฐีติโย สตฺต      สตฺตาวาสา นวิจฺจิเม

อุปฺปตฺติภวโตเยว         สภาวา หิ ปวตฺตเร.

จริงอยู่ สภาพธรรมเหล่านี้ คือ ภพ 3, กำเนิด 4, คติ 5, วิญญาณฐิติ 7, สัตตาวาส 9 เป็นไปแต่อุปปัตติภวะนั่นแล.

(อุปปัติภว ได้แก่ โลกียวิบาก ๓๒, เจตสิก ๓๕, กัมมชรูป ๒๐)

ภพ ๓

 ⁃ กามปฏิสนธิ ๑๐ เป็นกามภพ 

 ⁃ รูปปฏิสนธิ ๕ เป็น รูปภพ

 ⁃ อรูปปฏิสนธิ ๔ เป็น อรูปภพ

________

กำเนิด ๔

 ⁃ อุเบกขาสันตีรณจิต ๒, มหาวิบาก ๘ ได้กำเนิด ๔ (ตามสมควร)

 ⁃ รูปวิบาก ๕, อรูปวิบาก ๔ ได้ โอปปาติกะกำเนิดเท่านั้น

_______

คติ ๕

 ⁃ อุเบกขาสันตีรณอกุศลวิบาก ๑ ได้คติ ๓ คือ นิรยคติ,เปตติคติ,ติรัจฉานคติ

 ⁃ อุเบกขาสันตีรณกุศลวิบาก ๑, มหาวิบาก ๘ ได้ มนุสสคติ และเทวคติ (บางส่วน)

 ⁃ รูปวิบาก ๕, อรูปวิบาก ๔ ได้เทวคติเท่านั้น

_________

วิญญาณฐีติ ๗

๑) อุเบกขาสันตีรณอกุศลวิบาก ๑, รูปปฐมฌานวิบาก ๑ เป็นพวก "นานาตตกายเอกัตตสัญญี"  (มีกายต่างแต่สัญญาเหมือน)

๒) อุเบกขาสันตีรณกุศลวิบาก ๑, มหาวิบาก ๘ เป็นพวก "นานาตตกายนานาตตสัญญี" (มีกายต่างและสัญญาต่าง)

๓) รูปทุติยฌานวิบาก ๑ (จตุกกนัย,ปัญจกนัย), รูปตติยฌานวิบากจิต ๑ (ปัญจกนัย) เป็นพวก "เอกัตตกาย นานาตตสัญญี" (มีกายเหมือนแต่สัญญาต่าง)

๔) รูปตติยฌานวิบากจิต ๑, รูปจตุตถฌานวิบากจิต ๑ (จตุกกนัย), รูปจตุตถฌานวิบากจิต ๑, รูปปัญจมฌานวิบากจิต ๑ (ปัญจกนัย) เป็นพวก "เอกัตตกายเอกัตตสัญญี" (มีกายเหมือนและสัญญาเหมือน)

๕) อากาสานัญจายตนวิบากจิต ๑ เป็น อากาสานัญจายตนะ 

๖) วิญญาณัญจายตนวิบากจิต ๑ เป็น วิญญานัญจายตนะ

๗) อากิญจัญญายตนวิบากจิต ๑ เป็น อากิญจัญญายตนะ 

_______

สัตตาวาส ๙

๑) ทุติยฌานภูมิ ๓, ตติยฌานภูมิ ๓, จตุตถฌานภูมิ ๖ (เว้นอสัญฯ) เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิด้วย รูปทุติยฌาน-ตติยฌาน-จตุตถฌานวิบากจิต ๓ (จตุกกนัย) และ รูปทุติยฌาน-ตติยฌาน-จตุตถฌาน-ปัญจมฌานวิบากจิต ๔ (ปัญจกนัย) ตามลำดับ เป็นบุคคลประเภท "เอกัตตกาย" (มีกายเหมือน) 

๒) ปฐมฌานภูมิ ๓, อบายภูมิ ๔, มนุสสภูมิ ๑, เทวภูมิ ๖ เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิมาด้วย รูปปฐมฌานวิบากจิต ๑, อุเบกขาสันตีรณจิต ๒, มหาวิบาก ๘ ตามลำดับ เป็นบุคคลประเภท "นานาตตกาย" (มีกายต่าง)

๓) อบายภูมิ ๔, ปฐมฌานภูมิ ๓ เป็นที่อยู่ของผู้ที่ปฏิสนธิมาด้วย อุเบกขาสันตีรณจิต ๒, รูปปฐมฌานวิบากจิต ๑ ตามลำดับ เป็นพวก "เอกัตตสัญญี" (คือมีสัญญาเหมือน)

๔) ทุติยฌานภูมิ ๓, ตติยฌานภูมิ ๓, จตุตถฌานภูมิ ๖ (เว้นอสัญฯ) เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิด้วย รูปทุติยฌาน-ตติยฌาน-จตุตถฌานวิบากจิต ๓ (จตุกกนัย) และ รูปทุติยฌาน-ตติยฌาน-จตุตถฌาน-ปัญจมฌานวิบากจิต ๔ (ปัญจกนัย) ตามลำดับ เป็นบุคคลประเภท "นานาตตสัญญี" (มีสัญญาต่าง) 

๕) อากาสานัญญจายตนภูมิ เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิด้วย อากาสานัญจายตนวิบากจิต ๑

๖) วิญญาณัญจายตนภูมิ  เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิด้วย วิญญาณัญจายตนวิบากจิต ๑

๗) อากิญจัญญายตนภูมิ เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิด้วย อากิญจัญญายตนวิบากจิต ๑

๘) เนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิด้วย เนวสัญญานาสัญญายตนวิบากจิต ๑

๙) อสัญญสัตตภูมิ เป็นที่อยู่ของบุคคลผู้ปฏิสนธิมาด้วย ชีวิตินทริยปฏิสนธิกัมมชรูป

[right-side]