สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ
คัมภีร์ " ปุคคลบัญญัติ " ที่เป็นคัมภีร์ลำดับที่ 4 ในหมวดคัมภีร์พระอภิธรรม 7 ปกรณ์ (สัง วิ ธา ปูุ กะ ยะ ปะ) มีลักษณะเป็นไฉน?
ก็ในเมื่อพระอภิธรรมทรงปฏิเสธสัตว์บุคคลว่าไม่มีอยู่จริงโดยปรมัตถ์ แล้วทำไมจึงต้องทรงแสดงคัมภีร์ " ปุคคลบัญญัติ " อีกเล่า?
ก็ด้วยพระมหากรุณาธิคุณที่จะโปรดเหล่าสัพพสัตว์ให้ทราบว่า การกำหนด (บัญญัติ) เป็นสัตว์บุคคลตัวตนเรา-เขานั้นก็อาศัยปรมัตถธรรมที่มีจริงเป็นจริง 5 ประการ และบัญญัติอาศัยบัญญัติ รวม 6ประการได้แก่
1. ขันธบัญญัติ คือการบัญญัติสภาวธรรมที่ว่างเปล่าจากตัวตน ได้แก่ขันธ์ 5 มีรูปขันธ์ เป็นต้น
2. อายตนบัญญัติ คือ การบัญญัติสภาวธรรมที่สือต่อวัฏฎทุกข์ให้ดำเนินไปไม่ขาดสาย ที่ปราชญ์ผู้รู้เรียกว่าเป็นบ่อเกิดนั่นเองได้แก่อายตนภายใน 6 คู่กับอายตนภายนอก 6 มีตา(จักขุปสาทรูป) คู่กับภาพ(รูปารมณ์) เป็นต้น
3. ธาตุบัญญัติ คือ การบัญญัติสภาวธรรมที่ทรงวัฏฏทุกข์ไว้(กรรมวัฏฏ์ กิเลสวัฏฏ์ วิปากวัฏฏ์) ได้แก่ ธาตุ 18 มี จักขุธาตุ รูปธาตุ จักขุวิญญาณธาตุ เป็นต้น
4. สัจจบัญญัติ คือ การบัญญัติสภาวธรรมที่ทนต่อการพิสูตร และเป็นสาธารณะแก่สัพพสัตว์ทั่วไป ที่เมื่อเข้าถึงแล้วย่อมหลุดพ้นจากวัฏฏทุกข์ได้แน่นอน ได้แก่อริยสัจจ์ 4 มี ทุกขสัจจ์ สมทัยสัจจ์ นิโรธสัจจ์ มรรคสัจจ์ นั่นเอง
5. อินทรียบัญญัติ คือ การบัญญัติสภาวธรรมที่เป็นใหญ่ในหน้าที่ ได้แก่อินทรีย์พละ มีสัทธินทรีย์ เป็นต้น
6. ปุคคลบัญญัติ คือการบัญญัติข้อสมมุติตั้งขึ้น
ความว่า ในคัมภีร์ปุคคลบัญญัติทรงแสดงการบัญญัติสัตว์บุคคลตัวตนเราเขาให้ทราบทั้ง 6 ข้อ โดยข้อที่ 1-5 เป็นบัญญัติอาศัยปรมัตถ์ ข้อที่ 6 เป็นบัญญัติอาศัยบัญญัติ ซึ่งเมื่อประมวลเป็นหมวดจะได้ 10 หมวด คือ เอกกปุคคล บัญญัติ-ทสกปุคคลบัญญัติ รวมได้ทั้งหมด 365 บุคคลดังนี้ :-
1.หมวดเอกกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 1 จำพวก นับได้ 54 บุคคล
2.หมวดทุกปุคคลบัญญัติ คือการบัญญัติบุคคลเป็น 2 จำพวก(มีได้ 26 คู่) นับได้ 52 บุคคล
3.หมวดติกปุคคลบัญญัติ คือการบัญญัติบุคคลเป็น 3 จำพวก(มีได้ 18 กลุ่ม) นับได้ 54 บุคคล
4.หมวดจตุกกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 4 จำพวก(มีได้ 32 กลุ่ม) นับได้ 128 บุคคล
5.หมวดปัญจกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 5 จำพวก(มีได้ 14 กลุ่ม) นับได้ 60 บุคคล
6.หมวดฉักกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 6 จำพวก(มีได้ 1 กลุ่ม) นับได้ 6 บุคคล
7.หมวดสัตตกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 7 จำพวก(มีได้ 2 กลุ่ม) นับได้ 14 บุคคล
8.หมวดอัฏฐกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 8 จำพวก(มีได้ 1 กลุ่ม) นับได้ 8 บุคคล
9.หมวดนวกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 9 จำพวก(มีได้ 1 กลุ่ม) นับได้ 9 บุคคล
10.หมวดทสกปุคคลบัญญัติ คือ การบัญญัติบุคคลเป็น 10 จำพวก(มีได้ 1 กลุ่มใหญ่ที่เกิดจาก 2 กลุ่มย่อยฝ่ายละ 5 รวมเข้าด้วยกัน) นับได้ 10 บุคคล
รวมบุคคล 10 หมวดจำแนกเป็นกลุ่มได้ 151 กลุ่ม เป็นบุคคลได้ 365 บุคคล ส่วนหลักการจำแนกเป็นกลุ่มเป็นบุคคลก็มีนัยการจำแนกเช่นเดียวกันกับการจำแนกศีลเป็นพวกเป็นชนิดในคัมภีร์วิสุทธิมรรคและในคัมภีร์ปฏิสัมภิทามรรค เพื่อนๆที่ประสงค์จะทราบรายละเอียดโปรดศึกษาดูเถิด
(สาระการเข้าถึงคัมภีร์ปุคคลบัญญัติจากคัมภีร์นิสสยะอักษรปัลลวะฺ)
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ