ศัพท์ไทย - บาลี หมวด อ (อ, อก- อห)    

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต / กวิ.กิริยาวิเศษ

-----------------

อก (ทั่วไป) น. อุร. หทย., จุจิ., (หน้าอก)

น. ถน. กุจ. ปโยธร. 

อกไก่ (เครื่องเรือน) น. สิขรตุลา, ปิฏฺฐิวํส. 

อกจะแตก อุ. อโห ทุกฺขํ 

อกแฟบ ค. อนุนฺนตมชฺฌ อนุนฺนตถน 

อกสั่นขวัญหนี น. ฉมฺภ. ฉมฺภิตตฺต.,

สนฺตาส. วิกฺเขป. ค. ฉมฺภี ฉมฺภิต วิกฺขิตฺต ก. ฉมฺเภติ วิกฺขิปติ

อกหัก ค. ขินฺนจิตฺต โสกาตุร ภินฺนเปม

อกตัญญู ค. อกตญฺญู

อกรรมกริยา น. อกมฺมกฺริยา, อกมฺมคาหี.

อกนิษฐ์ ค. อกนิฏฺฐ

อกัปปิยะ ค. อกปฺปิย

อกุศล น. อกุสล., อฆ., ปาป., อวมงฺคล., 

อกุศลเจตนา น. อกุสลเจตนา, ปาปเจตนา, ปาปจิตฺต.,

อโขเภณี น. อกฺโขภินี,

อคติ น. อคติ,

องก์ (ตอนหนึ่งของบทละคร) น. อํก. องฺก. 

อุปกถา, อุปกขฺยาน.,

องค์ น. องค., สมฺภาร. กลา, 

องค์กร น. เสนี, ปูค. คณ. 

องค์การ น. นิโยชิตกิจฺจาลย. อธิการีมณฺฑล., ปาลกสภา,

องค์กำเนิด ดู อวัยวะเพศ 

องค์ความรู้ น. โพชฺฌงฺค., 

องค์ธรรมให้ตรัสรู้ น. สมฺโพชฺฌงฺค., สมฺโพธิยงฺค., 

องค์ประกอบ น. องฺค., สมฺภาร. อวยว. ภาค. ค. องฺคภูต สหายภูต อุปการก สหการี อุปการี อนฺโตคต 

องค์ประชุม น. คณปูรณ.,

องคชาต ดู อวัยวะเพศชาย

องคมนตรี น. องฺคมนฺตี. มติสจิว. มติสชีว. มนฺตสชีว. มนฺตินี. สจีว. สชีว. อมจฺจ. ขตฺตุ(ขตฺตา.)

องครักษ์ น. องฺครกฺข. รกฺขก. ปาเลตุ. ตายก.

องคาพยพ น. อวยว.

องคุลี ดู นิ้วมือ 

องคุลีมาล น. องฺคุลิมาล.

องศา น. อํส.

องอาจ น. อาสภ., ค. อาสภ อาสภิ อุสภ วิสารท สมตฺถ สาม สามตฺถิย ปคพฺภ สุปฺปคพฺภ มหุสฺสาห

องุ่น (grape) น. มุทฺทิกา, มธุรสา, มุทฺทิกาผล.,

องุ่นแห้ง น. สุกฺขมุทฺทิกา,

อจินไตย น. อจินฺเตยฺย.,

อเจลก น. อเจลก. (ดู ชีเปลือย)

อณู ค. อณุ (ดู ละเอียด)

อโณทัย น. อรุโณทย.

อด ก. ขมฺภติ วิรมติ วชฺเชติ

อดกลั้น น. อธิวาส. อธิวาสน., ตีติกฺขา, สห. สหน., สํยม. ค. ติติกฺขวนฺตุ สห ก. อธิวาเสติ อาคเมติ สหติ ติติกฺขติ สํยมติ

อดใจ ดู ระงับใจ

อดตาย ก. นีราหาเรน มรติ, ฉินฺนภตฺโต มรติ

อดทน น. ขนฺติ, ขมน., ขมา, ตีติกฺขา, สห. สหน., ทม. โยคฺค. นิกฺกม. ธิติ, อธิวาสนา, ค. ขม ขนฺติก ขนฺตุ ตีติกฺขวนฺตุ ขนฺติมนฺตุ  สหน อธิวาสก ก. ขมติ ตีติกฺขติ สหติ อธิวาเสติ

อดนม น. ถญฺญวชฺชน.,

อดนอน น. นิทฺทาวิคม.

อดสู ดู ละอายใจ, อับอาย

อดอยาก น. อนสน., ฉาต., ฉาตก., ธีนตฺต., อนาถภาว. ค. ธีน อนาถ อสรณ ก. ขุทาย มิลายติ, อติจฺฉาโต โหติ

อดออม ดู ประหยัด

อดอาหาร น. อุปวาส. อนสน., อนาสกา,

อนาสกตฺต., ภตฺตเฉท. ค. นีราหาร อนาสก ฉินฺนภตฺต อุปวาสี อุโปสถิก ก. อุปวสติ,  อาหารํ ปฏิกฺขิปติ, ฉินฺนภตฺโต โหติ

อดิเรก ค. อติเรก อธิก วิเสส

อดิศร ค. อติสฺสร

อดิศัย (เลิศลํ้า) ค. อติสย

อดีต น. อตีตกาล. หิยตฺตนี, ค. อตีต อตีตกาลิก ภูต ปุพฺพ อติกฺกนฺต 

อดีตกาล น. อดีตกาล. หิยตฺตนี,

อดุล ค. อตุล

อถรรพเวท น. อถพฺพณเวท.

อธิกมาส (เดือนเกิน) น. อธิกมาส.

อธิกรณ์ น. อธิกรณ., อตฺตาทาน., โวหาร. 

วิวาท. อฏฺฏ. อตฺถ. กรณี,

อธิกวาร (วันเกิน) น. อธิกวาร. อธิกทิวส.

อธิกสุรทิน (วันเกิน) น. อธิกทิน., อธิกวาร.

อธิการบดี น. วิชฺชาลยาธิการี.

อธิบดี น. อธิปติ. อธิป. อธิปก. อธิการี. ปาลก.

อธิปาล. ปสาสก. ปมุข. นายก. 

อธิบดีกรมพิทักษ์ทรัพย์ น. อิณโสธนาธิการี. 

อธิบดีกรมราชทัณฑ์ น. การาคาราธิปติ.

อธิบดีกรมอัยการ น. ปธานนีติเวที.

อธิบาย น. อธิปฺปาย. โชตน., โชตนา, วิญฺญตฺติ, ญาปน., ทิสน., ทีปนา, นิคมน., นิทสฺสน., วณฺณนา, วิภาวน., วฺยากรณ., วิสทีกรณ., ก. โชเตติ ญาเปติ สนฺทสฺเสติ  นิทฺทิสติ นิทสฺเสติ ทีเปติ วิภชติ วิภาเวติ โวหรติ วณฺเณติ วิตฺถาเรติ 

อธิบายความ น. โยชนา, อตฺถโยชนา, อตฺถวณฺณนา, วิยาขฺยาน., ก. โยเชติ

อธิบายบท น. ปทวณฺณนา,

อธิบายไม่ได้ ค. ทุรวโพธ อวฺยากรณีย

อธิบายอย่างละเอียด ก. อติทิสติ วิกาเสติ วิตฺถมฺเภติ

อธิป น. อธิป. (ดู เจ้านาย) 

อธิปไตย น. อธิปเตยฺย., อธิปฺปเตยฺย.,

อธิปัตย์ น. อาธิปจฺจ.,

อธิษฐาน น. อธิฏฺฐาน., ก. อธิฏฺฐหติ

อธิษฐานขอ น. อภิชปฺปา, ค. อภิชปฺป ก. อภิชปฺปติ 

อธึก ค. อธิก

อ้น น. นฬสนฺนิภ.

อนงค์ ดู นาง, นางงาม

อนรรฆ ค. อนคฺฆ

อนัตตา น. อนตฺตา,

อนันต์ ค. อนนฺต อติพหุล

อนาคต น. อนาคตกาล. อายติ, นิ. ปุรา

อนาคามี น. อนาคามี.

อนาจาร น. อนาจาร. ปาปจริยา, ค. ลามก ลชฺชนีย ชิคุจฺฉนิย คารยฺห กุจฺฉิต

อนาถ น. การุญฺญ., ทยา, สํเวค. ค. อนาถ 

อนาถา ค. อนาถ อสรณ อปฺปติฏฺฐ

อนาทร น. กรุณา, มนสิการ. อาเปกฺขา, ค. อนาทร

อนาธิปไตย น. อราชกตฺต., ราชวิรห. ค. ราชวิรุทฺธ นีติวิรุทฺธ

อนามัย น. อนามย. อาโรคฺย., วิชาอนามัย น. อาโรคฺยวิชฺชา, อาโรคฺยสตฺถ.,

อนามาส (สิ่งไม่ควรจับต้อง) น. อนามาส.

อนารยธรรม น. อนริยธมฺม.

อนารยะ ค. อนริย

อนาลัย (ไม่มีกังวล) น. อนาลย.

อนิจจัง ค. อนิจฺจ

อนิจจา! อุ. หา, อโห, อโห ทุกฺขํ

อนินทรีย์ ค. นิชฺชีว อนินฺทริยหทฺธ อวิญฺญาณก

อนีกทัศนะ ดู ตรวจพล

อนึก น. อนีก. (ดู กองทัพ)

อนึ่ง นิ. หิ, จ, ปน, ปุน จ ปรํ, อถ, อโถ, อปิจ, อปรญฺจ,

อนุกรม น. อนุกฺกม. (ดู ลำาดับ)

อนุกรรมการ น. อนุการกสภา,

อนุกูล น. อนุกูล., (ดู เกื้อกูล)

อนุเคราะห์ น. อนุคฺคห. อนุกมฺป. อนุกมฺปา, อนุกูล., นิตฺถรณ., อุปกรณ., ค. อนุคฺคาหก อนุกมฺปก อุปการก อุปการี ก. อนุคฺคณฺหาติ อนุกมฺปติ

อนุจร น. อนุจร. อนุคามี. ปจฺฉาสมณ.

อนุชน น. อนุชน. ปจฺฉิมา ชนตา,

อนุชาตบุตร น. อนุชาต.

อนุญาต น. อนุชานน., อนุญฺญา, อนุมติ, ก. อนุชานาติ อนุมญฺญติ, โอกาสํ กโรติ  กกิ. อนุญฺญาต อนุมต 

อนุญาตให้ น. โอกาสกมฺม., ก. โอกาสํ กโรติ

อนุญาตให้ขอ น. ปวารณา, ก. ปวาเรติ 

อนุญาตให้ลาพักงาน ก. ภฏวิรามปฏิญฺญํ เทติ

อนุญาโตตุลาการ น. มชฺฌฏฺฐวินิจฺฉยาทายก. มชฺฌฏฺฐนิณฺเณตุ.

อนุบท (บทลูกคู่) น. อนุปท.,

อนุบาล น. อนุปาล.

อนุประโยค น. อนุวากฺย., ขณฺฑวากฺย.,

อนุปริญญา (diploma) น. อธิการปณฺณ.,

อนุปสัมบัน น. อนุปสมฺปนฺน.

อนุพากย์ (ประโยคย่อย) น. อนุวากฺย., ขณฺฑวากฺย.,

อนุภรรยา ดู ภรรยาน้อย

อนุภาค น. ลว. อณุ. เลส.

อนุมัติ (ยอมตาม) น. อนุมติ, อนุญฺญา, ก. อนุชานาติ อนุมญฺญติ

อนุมาตรา น. อนุวิภาค.

อนุมาน (คาดคะเน) น. อนุมาน., อุปลกฺขณา, ค. อนุเมยฺย อุปลกฺขิตพฺพ ก. อนุมาเนติ อุปลกฺเขติ

อนุโมทนา (พลอยยินดี) น. อนุโมทนา, ก. อนุโมทติ 

อนุโมทนาเป็นพิเศษ ก. อพฺภานุโมทติ

อนุโยค น. อนุโยค. (ดู ซักไซ้, ซักถาม)

อนุรักษ์ น. อนุรกฺข. จิรปฺปวตฺตาปน. พวก

อนุรักษ์นิยม (conservative) ค. จิรปฺปวตฺตก จิรานุปาลก สํรกฺขก สงฺขรณวิรุทฺธ

อนุรูป ค. อนุรูป (ดู สมควร, พอเพียง)

อนุโลม ดู คล้อยตาม

อนุวัต น. อนุวตฺต., อนุกรณ., ก. อนุวตฺตติ อนุกโรติ

อนุวาต น. อนุวาต.,

อนุศาสน์ (คําพรํ่าสอน) น. อนุสาสน., อนุสาสนี, อนุสิฏฺฐิ,

อนุศาสนาจารย์ น. อนุสาสนาจริย. ปุโรหิต.

อนุสติ น. อนุสฺสติ, อนุสฺสรณ.,

อนุสนธิ น. อนุสนฺธิ,

อนุสรณ์ น. อนุสฺสรณ.,

อนุสัย น. อนุสย.

อนุสาวนาจารย์ น. อนุสาวนาจริย.

อนุสาวรีย์ น. ถูป. เจติย., อนุสฺสราปกวตฺถุ.,

อนุสาวรีย์รูปเสาสูง น. สูจิสณฺฐานถมฺภ.

อเนก ค. อเนก 

อเนกประการ ค. อเนกปฺปการ.

อเนจอนาถ ค. ทีน วราก

อโนดาต (สระ) น. อโนตตฺต.

อบ น. วาส. วาสน., วาสนา, อธิวาส. ธูปน., ก. ธูปายติ ธูมายติ วาเสติ ปริวาเสติ วิธูเปติ เสเทติ ภชฺชติ กกิ. วาสิต สนฺตตฺต ธูปิต เสทิต สํา. คนฺเธน วาเสติ, อาวาเป สุกฺขาเปติ

อบกลิ่น น. คนฺธธูปน., ค. วาสิต ก. คนฺเธน วาเสติ, ธูเปน วาเสติ 

อบควัน น. สนฺธูปน., ก. ธูเปติ, ธูเปน วาเสติ

อบตัว น. เสทกมฺม., ก. เสเทติ 

อบไอนำ้ น. เสทกมฺม.,

อบเชย น. กิเลรุกฺข. ตจคนฺธี.

อบรม น. ปริจย. ภาวนา, สิกฺขาปน., ก. ภาเวติ, วิเนติ, ทเมติ, สาธุกํ สิกฺขาเปติ, มนสินิเวสาเปติ กกิ. ทนฺต ทมิต ภาวิต 

อบรมจิต น. จิตฺตภาวนา, 

อบรมบ่มนิสัย น. สิกฺขาปน., ก. สิกฺขาเปติ 

อบรมศีลธรรม ก. อภิวฑฺเฒติ, ญาณคุเณหิ วฑฺเฒติ 

อบรมสั่งสอน น. สิกฺขาปน., โปสน., วฑฺฒน.,

อบอวล ก. วายติ ปวายติ

อบอ้าว น. ฆมฺมาธิกตฺต., ค. ฆมฺมาธิก ฆมฺมาภิตตฺต ฆมฺมยุตฺต นิวาต สมฺพาธ คิมฺหาธิก ตาปกร 

อบอุ่นใจ น. เขม., นิพฺภยตา, 

อบอุ่นปลอดภัย ค. สุจฺฉนฺน สุคุตฺต 

อบอุ่นสบาย ค. สุขาวห รมณีย มโนหร

อบาย น. อปาย. ทุคฺคติ, 

อบายภูมิ น. อปายภูมิ, 

อบายมุข น. อปายมุข.,

อปภาคย์ น. อภาคฺย., ทุพฺภาคฺย.

อปมงคล น. อวมงฺคล.,

อปรัณชาต (ถั่ว งา) น. อปรณฺณ.,

อปราชัย น. อปราชย. ชย. ค. อปราชิต

อปโลกน์ (ยกขึ้น) น. อปโลกน., อุลฺลุมฺปน.,  ก. อปโลเกติ อุลฺลุมฺปติ

อเปหิ ดู ขับไล่

อพยพ น. สเทสปริจฺจาค. วิเทสสงฺกมน., ก. สเทสํ จชติ, วิเทสํ สงฺกมติ, เทสนฺตรวาสํ ยาติ, วาสาย วิเทสํ คจฺฉติ, ปริยายติ, เทสนฺตรวาสาย คจฺฉติ

อพอลโล (apollo) น. สุริยเทว.

อพาร์ทเมนท์ (apartment) น. โอวรก.

อภัย (ไม่มีภัย) น. อภย., ค. อภย 

อภัยทาน น. อภยทาน., 

อภัยโทษ น. โทสวิโมจน., อปราธขมน., 

อภัยให้ ดู ให้อภัย

อภิชาตบุตร น. อภิชาต.

อภิญญา (ความรู้ยิ่ง) น. อภิญฺญา,

อภิฐาน (ความผิดร้ายแรง) น. อภิฐาน.,

อภิธรรม น. อภิธมฺม. ปรมตฺถธมฺม.

อภิธาน น. อภิธาน.,

อภิไธย น. อภิเธยฺย., (ดู ชื่อ)

อภินิหาร น. อภินีหาร. ปุญฺญาภิสงฺขาร.

อภิเนษกรมณ์ น. อภินิกฺขมน.,

อภิบาล น. อภิปาล. (ดู คุ้มครอง, ปกครอง) ก. อภิปาเลติ

อภิปรัชญา (metaphysics) น. อชฺฌตฺตวิชฺชา, ปรมตฺถธมฺม.

อภิปราย ก. สากจฺฉติ วิจาเรติ วณฺเณติ,  ญตฺตึ กเถติ, การณํ ทสฺเสติ

อภิรมย์ (ยินดีพอใจ) น. อภิรม. อภิรมน., อภิรทฺธิ, อภิรติ, สนฺตุฏฺฐิ, อตฺตมนตา, ก. อภิรมติ

อภิลักขิตกาล น. อภิลกฺขิตกาล.

อภิวาท น. อภิวาท.

อภิเษก (พิธีรดนํ้า) น. อภิเสก. อภิเสจน., ก. อภิสิญฺจติ

อภิสมาจาร น. อภิสมาจาร.

อภิสิทธิ์ น. วิเสสาธิการ. วิเสสพล., วร.

อม (ไม่กลืน) ก. มุเข ฐเปติ (เบียดบัง) น. เถยฺยาวหาร. ก. เถยฺเยน อตฺตโน สนฺตกํ กโรติ

อมความ ค. อตฺถสงฺคหิต สารสงฺคหิต 

อมพะนำ ค. ตุณหีภูต นิสฺสทฺท 

อมภูมิ ค. อปญฺญาตพุทฺธิก 

อมมือ ค. อวิญฺญุตปฺปตฺต 

อมยิ้ม (ลูกอม) น. โมทกปูป. 

อมโรค ค. โรคีสทิส โรคพหุล

อมต (ไม่ตาย) ค. อมต 

อมตบท น. อมตปท., นิพฺพาน.,

อมนุษย์ น. อมนุสฺส. ภูต.

อมร น. อมร. (ดู เทวดา)

อมรินทร์ น. อมรินฺท. (ดู พระอินทร์)

อมฤต ค. อมต

อมิตร น. อมิตฺต. (ดู ข้าศึก)

อย่า นิ. มา อลํ 

อย่ากระนั้นเลย นิ. หนฺท ยนฺนูน 

อย่าเลย นิ. อลํ


อยาก น. โลภ. ตณฺหา, ปิปาสา, ชปฺปา, อิจฺฉา, กมฺยตา, กาม. ภค., อตฺถ. อตฺถนา, ปสงฺค. อภิกงฺขา, อากงฺขา, ปตฺถนา, มานส., วน., อธิปฺปาย. อธิมุตฺติ, ค. อตฺถิก กาม กมฺย ก. อิจฺฉติ กงฺขติ วนายติ อภิกงฺขติ อากงฺขติ อาสึสติ ปตฺเถติ อเปกฺขติ กาเมติ

อยากกิน ก. พุภุกฺขติ

อยากจัด น. ปริตสฺสนา, อตฺริจฺฉา, ค. กามาตุร ราครตฺต

อยากได้ น. โลภ. กาม., อิฏฺฐ., นิกาม., ปริยตฺต., ยถิจฺฉิต., ตณฺหา, คิทฺธิ, คิชฺฌน., อนุคิทฺธา, เคธ. อภิชฺฌา, ตสิณา, ปิหา, ค. โลลุป คิทฺธ ก. นิกาเมติ ปิหยติ อนุคิชฺฌติ อภิชฺฌายติ 

อยากน้ำ น. ปิปาสา,

อยากเป็นผู้ดี น. อตฺตมหตฺตกามิตา,

อยากรู้อยากเห็น ค. วิญฺญาตุกาม ปริปุจฺฉก ทฏฺฐุกาม

อยากใหญ่ น. มหิจฺฉตา,

อยากอยู่ต่อไป น. ชีวิตาสา, ชีวิตนิกนฺติ,

อย่าง น. วิหิต. ปการ. ปเภท. วิธา, ค. วิธ

อย่างกดขี่ วิ. ปชาปีฬเนน, วิหึสาย

อย่างกว้างขวาง วิ. วิตฺถตากาเรน วิตฺถาเรน นิ. ลหุโส

อย่างกะทันหัน วิ. เวเคน สหสา นิ. สีฆํ ตุริตํ

อย่างคร่าวๆ วิ. ตุริตากาเรน อสเมกฺขิตากาเรน

อย่างเคย วิ. ยถาสภาเวน นิจฺจปฺปวตฺติยา

อย่างเครื่องจักร ค. ยนฺตวิสยก 

อย่างดัง วิ. อุจฺจสฺสเรน

อย่างดี วิ. โสภนากาเรน กวิ. สมฺมา รุจิร

อย่างเดียว ค. เกวล สุทฺธ นิ. เกวลํ 

อย่างเดียวกัน ดู เสมอกัน

อย่างใด น. ยถาภาว. ค. ยถาวิธ ยถารูป นิ. ยถา ยถาปิ 

อย่างใดอย่างหนึ่ง ค. อญฺญตร ยงฺกิญฺจิ

อย่างตั้งใจ กวิ. สาภินิเวสํ

อย่างเต็มที่ วิ. สพฺพตฺถาเมน

อย่างแท้จริง กวิ. ชาตุ ยถาภูตํ ยถารหํ สมฺมา ยถาตถํ

อย่างธรรมดา กวิ. ลหุโส สามญฺเญน

อย่างน้อย ค. ปจฺฉิม

อย่างน้อยที่สุด วิ. อนฺติมปริจฺเฉเท นิ. อนฺตมโส

อย่างนั้น น. ตถาภาว. ค. ตถาวิธ ตถารูป นิ. เอวํ เอวเมว ตถา ตถาปิ

อย่างน่าสงสาร กวิ. กลูนํ การุญฺญสญฺหิตํ (อุ. กลูนำ ปริเทวยุำ, ส ราชา ปริเทวิตฺวา พหุํ การุญฺญสญฺหิตํ)

อย่างนี้ ค. เอวรูป นิ. เอวํ อิติ อิตฺถํ 

อย่างแน่แท้ นิ. อปฺเปว นาม

อย่างแน่นอน วิ. เอกํเสน นิ. ตคฺฆ ตาว กวิ. อวสฺสํ เอกํสํ นิสฺสํสยํ

อย่างบ้าคลั่ง วิ. อุมฺมตฺตากาเรน

อย่างบ้านนอก วิ. คมฺมากาเรน

อย่างเบิกบาน วิ. ปมุทิตากาเรน

อย่างผู้หญิง ค. อิตฺถีวิสยก

อย่างพระ ค. สมณก สมณายตฺต

อย่างพ่อค้า ค. วาณิชวิสยก

อย่างมนุษย์ธรรมดา วิ. มนุสฺสคติยา

อย่างมหันต์ ค. ปมาณาติกฺกนฺต อธิกตร

อย่างมั่นคง นิ. ทฬฺหํ ถิรํ กกิ. อเวจฺจ

อย่างมาก นิ. พหุลโส

อย่างมีเหตุผล วิ. ญายานุรูเปน กวิ. ยุตฺติปุพฺพกํ

อย่างไม่คาดคิด นิ. สหสา กวิ. อนเปกฺขิตํ

อย่างไม่ต้องสงสัย นิ. นูน กวิ. นิสฺสํสยํ เอกนฺตํ 

อย่างไม่ถูกต้อง ค. อุปฺปฏิปาฏิก กวิ. อยถา

อย่างยิ่ง นิ. อติวิย อติริว อตีว อจฺจนฺตํ เอกนฺตํ 

อย่างเร็ว กวิ. ตุวฏํ ตุริตํ

อย่างแรง วิ. เวเคน ถาเมน

อย่างไร กวิ. กถํ, กถญฺจรหิ, กถํ นุ โข, กถํ หิ นาม, กินฺติ วิ. เกนากาเรน 

อย่างไรก็ดี นิ. ยถากถญฺจิ กถญฺจิปิ 

อย่างไรก็ตาม ดู อย่างไรก็ดี 

อย่างไรเล่า นิ. กถญฺจรหิ 

อย่างไรเสีย นิ. อปฺเปว, อปฺเปว นาม

อย่างไรอย่างนั้น นิ. ยถาตถํ

อย่างลวก ๆ วิ. ตุริตากาเรน อสเมกฺขิตากาเรน

อย่างลิง ค. วานรคติก

อย่างลูกผู้ชาย วิ. ปุริสถาเมน ปุริสวิกฺกเมน

อย่างว่า ค. ยถาวุตฺต นิ. ยถา หิ

อย่างเสียไม่ได้ ค. อสกฺกจฺจการี นิรุสฺสาห นิรีห วิ. อนวทฺธาเนน นิ. อสกฺกจฺจํ

อย่างหนา สํา. สหนกฺขม อกมฺปิย

อย่างหนีไม่พ้น นิ. อทฺธา อวสฺสํ อวสฺสกํ นูน

อย่างหนึ่ง นิ. อถวา, ปุน จปร

อย่างเหมาะสม นิ. ยถารหํ

อย่างโหดร้าย ค. ปิสาจสทิส

อย่างอื่น ค. อญฺญ อปร อิตร ปร นิ. อปิจ อิตรถา อญฺญโต

อยุติธรรม น. อยุตฺติ, อธมฺม. อญฺญาย. 

อยุธยา น. อโยชฺฌ. อยุชฺฌิย.,


อยู่ ๑ (ปกติ) น. วสน., วาส. วิหาร. ก. วสติ วิหรติ 

   (ด้วยกัน) น. สํวาส. ก. สํวสติ

   (ในที่มิใช่ที่อยู่) ค. คต ก. โหติ 

   (แบบครอบครอง) น. อชฺฌาวาส. อชฺฌาวสน., ก. อชฺฌาวสติ 

   (แบบค้างแรม) น. ปวาส. ค. ปวุฏฺฐ ก. ปวสติ 

   (แบบต้องโทษ) ก. ปริวสติ 

   (แบบพักแรม) ก. อาวสติ ปริวสติ 

   (แบบสิงอยู่) ก. อธิวสติ

   (แบบอาศัย) ก. นิวสติ ปฏิวสติ อุปวสติ

   (แบบสบาย) ค. ตุณฺหีภูต

   (แบบผลัดเปลี่ยนอิริยาบถ) น. วิหาร. ค. วิหารี ก. วิหรติ

   (แบบไร้กังวล) ค. อปฺโปสฺสุกฺก อพฺยาวฏ นิรุสฺสุกฺก อนเปกฺข


อยู่ ๒ อยู่กรรม ดู อยู่ปริวาส 

    อยู่กลางแจ้ง ค. อพฺโภกาสิก 

    อยู่กับที่ ค. ตตฺรฏฺฐก 

    อยู่กินด้วยกัน ก. สํวสติ สหวสติ 

    อยู่ใกล้ ๆ ค. สมีป อาสนฺน อุปสนฺติก อวิทูร สนฺนิกฏฺฐ อุปนฺติก ก. สนฺติเก ติฏฺฐติ 

    อยู่ไกล นิ. อารกา อารา ทูรโต

    อยู่ข้างนอก ค. พาหิร พหิคต 

    อยู่ข้างบน ค. อุปริม อุปริย ก. อวตฺถริตฺวา ติฏฺฐติ

    อยู่ข้างหน้า ค. ปุพฺพงฺคม

    อยู่คง ค. อาวุธกฺขม 

    อยู่คนละฟากฝั่ง ค. ปฏิปกฺขเทสวาสี 

    อยู่เคียงข้าง ค. อนุคามิก อนุปวตฺตมาน อนุจร ยุคนนฺธ ปสฺสานุคต

    อยู่งาน ดู รับใช้ 

    อยู่ง่ายกินง่าย ค. สุภร

    อยู่จนสุดลมหายใจ ค. อาปานโกฏิก 

    อยู่จำพรรษา น. วสฺสาวาส.

    อยู่เฉยๆ ค. อนุสยิต กฺริยาวิรหิต อนุฏฺฐาน อกมฺมสีลี อนุยฺโยคี นิรีห อุทาสีน

    อยู่ชั่วกัปชั่วกัลป์ ค. กปฺปฏฺฐ กปฺปฏฺฐิก กปฺปฏฺฐิติก กปฺปฏฺฐายี

    อยู่ด้วย ก. ปวตฺตติ ชีวติ ยาเปติ, ชีวิกํ กปฺเปติ 

    อยู่ด้านข้าง ก. ปสฺเส ติฏฺฐติ, ปสฺสโต รกฺขติ 

    อยู่ดีกินดี ค. สุชีวี สุขิต ก. สุสุขํ ชีวติ 

    อยู่โดดเดี่ยว น. เอกจริยา, วิวิตฺตวาส. 

    อยู่ได้นาน ค. จิรฏฺฐายี จิรฏฺฐิติก อทฺธนิย ก. จิรกาลํ นิวาเสติ, จิรกาลํ ปวตฺตติ 

    อยู่ได้ไม่นาน ค. อจิรฏฺฐายี

    อยู่ตลอดไป น. จิรฏฺฐิติ, ค. จิรฏฺฐิติก จิรฏฺฐายี ก. สนฺติฏฺฐติ 

    อยู่ต่อหน้า ค. สมฺมุขี ก. สมฺมุขีภวติ 

    อยู่ตัว ค. อวิปริณามธมฺม ถาวร อวิการ อจปล ถิร นิจฺจล 

    อยู่ต่างถิ่นนาน ค. จิรปฺปวาสี 

    อยู่ต่างประเทศ ค. วิรชฺชก ก. วิปฺปวสติ 

    อยู่ตามลำพัง ก. เอกโก หุตฺวา วสติ, ปฏิสลฺลีโน หุตฺวา วสติ 

    อยู่ใต้จิตสำนึก ค. จิตฺตานุสยิต 

    อยู่ใต้ดิน ค. อนฺโตภุมฺม อนฺโตภุมฺมฏฺฐ ภูมิคต

    อยู่ใต้น้ำ ค. อนฺโตทกวตฺตี 

    อยู่ใต้บังคับบัญชา ค. อมุขฺย โอรปทฏฺฐ อปฺปธาน 

    อยู่ใต้อำนาจ น. เธยฺย., (อุ. มจฺจุเธยฺย)

    อยู่ทางตะวันออก ค. ปาจีนภูมิก ปุรตฺถิม ปาจีนเทสิย 

    อยู่ท้าย ค. อนฺติม อนฺติย โอสานภูต 

    อยู่ที่ ดู อยู่ตัว 

    อยู่ที่ภูเขา ค. ปพฺพเตยฺย

    อยู่นอกประเด็น ค. อฏฺฐานยุตฺต 

    อยู่นาน น. จิรฏฺฐิติ, ค. จิรฏฺฐิติก อทฺธนิย ก. สนฺติฏฺฐติ

    อยู่นิ่งๆ ค. ตุณฺหีภูต 

    อยู่ในความสงบ ค. สมจารี 

    อยู่ในเงื้อมมือ ค. หตฺถคต หตฺถงฺคต 

    อยู่ในฐานะเป็นครู ค. ครุฏฺฐานิย 

    อยู่ในต้นฉบับ ค. มูลคนฺถายตฺต 

    อยู่ในท้อง ค. อุทริย 

    อยู่ในท่านั่งตลอด ค. เนสชฺชิก 

    อยู่ในที่ลับ ค. รโหคต ราหเสยฺยก 

    อยู่ในนรก ค. เนรยิก อาปายิก 

    อยู่ในบังคับ ค. วสานุค วสานุวตฺตี วสิก

    อยู่ในป่าช้า ค. โสสานิก 

    อยู่ในพวก ค. วคฺคิย ปกฺขิก 

    อยู่ในมือ ค. หตฺถคต 

    อยู่ในเมือง ค. นาคริก โปรี 

    อยู่ในระดับต่ำ ค. โอรมฺภาคิย 

    อยู่ในระดับสูงสุด ค. สพฺพเสฏฺฐ อตฺยุกฺกฏฺฐ 

    อยู่ในระหว่าง ค. อนฺตริก 

    อยู่ในสมัยเดียวกัน ค. สมกาลาปวตฺตี ก. สมกาเล วตฺตติ, .... ชีวติ 

    อยู่ในอำนาจ น. วสงฺคมน., ค. อธีน วสงฺคต ก. วสํ ยาติ 

    อยู่ในอำนาจตัวเอง ค. สยํวสี

    อยู่บนโลก ค. ภุมฺม ภุมฺมฏฺฐ ภูมินิสฺสิต อิหโลกิก

    อยู่ปริวาส น. ปริวาส. ค. ปวิวาสิก ก. ปริวสติ

    อยู่ป่า น. อรญฺญวาส. ค. อรญฺญิก อารญฺญ อรญฺญวาสี

    อยู่ภายนอก ค. ติโรกฺข พาหิร ปฏิพาหิร 

    อยู่ภายใน ค. อนฺโตคต อนฺโตคธ อพฺภนฺตริก

    อยู่ภยในสุด ค. อจฺจพฺภนฺตริก

    อยู่มาช้านาน ค. จิรนิวาสี 

    อยู่มาวันหนึ่ง สํา. อเถกทิวสํ 

    อยู่ไม่เป็นที่ น. อนิยตวาส.

    อยู่ยงคงกระพัน ค. อเภชฺช อวินิวิชฺฌิย 

    อยู่ยาม ก. กาเลน รกฺขติ 

    อยู่เย็นเป็นสุข ค. สุขิต ก. สุขํ ชีวติ 

    อยู่โยง สํา. เอกโกว รกฺขติ

    อยู่รวมกัน ก. เอกฏฺฐาเน วสนฺติ 

    อยู่ร่วมกัน น. สํวาส. สนฺนิวาส. สหวาส. สหสํวาส. สงฺคม. ค. สหวาสี สหชีวี ก. สํวาสํ กปฺเปติ, สํวสติ 

    อยู่ร่วมกันได้ ค. อนุกูล อวิรุทฺธ สหวตฺตี 

    อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม น. คณวาส. ค. คณพทฺธ สมูหจารี ก. คณพนฺธเนน วสนฺติ 

    อยู่ร่วมด้วยไม่ได้ น. อสํวาส.

    อยู่รอด น. ชีวน., ปวตฺตน., อาชีว. ก. ยาเปติ ชีวิตํ ปวตฺตติ, ชีวิกํ กปฺเปติ, อติจฺจ ชีวติ 

    อยู่รอบนอก ค. อติพาหิร ปริพาหิร

    อยู่ล้าหลังเพื่อน ค. โอหีน ก. โอหียติ

    อยู่วงใน ค. อพฺภนฺตริม 

    อยู่ว่างๆ ค. นิกฺกมฺมสีลี สํา. นิกฺกมฺโม โหติ, อลโส โหติ, อาลสฺเยน กาลํ เขเปติ 

    อยู่เวร ก. วาเรน รกฺขติ

    อยู่สบาย ค. สุขชีวี

    อยู่ห่าง ค. ปริพาหิร ปนฺต ก. ปฏิพาเหติ

    อยู่ห่างไกล ค. ทูรฏฺฐ ทูรฏฺฐิต 

    อยู่เหนือกว่า ก. อจฺเจติ อติกฺกมติ สมติวตฺตต

    อยู่เหนือโลก ค. โลกุตฺตร 

    อยู่ให้เป็นไป ก. ยาเปติ 

    อยู่อย่างเปล่าเปลี่ยว ก. รหายติ 

    อยู่อย่างสบาย น. สุขวิหาร. 

    อยู่อย่างอิสระ น. เสริวิหาร. 

    อยู่อาศัย น. นิวาส. นิวสน., ค. นิวาสิก นิวาสี ก. นิวสติ ปฏิวสติ อุปวสติ, วาสํ กปฺเปติ


อร ดู ผู้หญิง, งาม

อรชร ค. สุขุมาล อีตฺถีคติก ปุริสหีน 

อรดี (ริษยา) น. อรติ, 

อรไท น. กุลีนา, ขตฺติยกญฺญา, 

อรพินท์ น. อรวินฺท., (ดู บัว) 

อรสุม (ไออุ่น) น. อุสุม. อุสฺมา, 

อรหัตผล น. อรหตฺต., อญฺญา, 

อรหันต์ น. อรหนฺต. (= อรหํ, อรหา) ขีณาสว. อเสข. อเสกฺข. วีตราค. ภูต. นาค. เกวลี.

อรรค ค. อคฺค

อรรฆ น. อคฺฆ.

อรรณพ น. อณฺณว. (ดู ห้วงนำ้า, ทะเล)

อรรถ น. อตฺถ. 

อรรถกถา น. อตฺถกถา, วณณนา, ทีปนี, 

อรรถกถาจารย์ น. อตฺถกถาจริย. 

อรรถคดี น. อตฺถ. อฏฺฏ. อธิกรณ., โวหาร. กรณี, 

อรรถประโยชน์ น. อตฺถ. ปโยชน., คุณ.

อรรถาธิบาย น. อตฺถาธิปฺปาย. อธิปาย. 

อรรธ ค. อฑฺฒ 

อรรธจันทร์ น. อฑฺฒจนฺท.

อร่อย น. สาตตฺต., มธุรตฺต., ค. มธุร สาทุ สาต สาท สุรส สาทุรส อเสจนก

อรัญ น. อรญฺญ., (ดู ป่า)

อร่าม ดู แพรวพราว, งาม

อริ น. อริ. (ดู ข้าศึก)

อริยกะ (ชาวอารยัน) น. อริยก. 

อริยสัจ น. อริยสจฺจ.,

อรุณ น. อรุณ. 

อรุณรุ่ง น. อรุโณทย. สุริโยทย. พลวปจฺจูส. พลวสมย. 

อรุณสวัสดิ์ กวิ. สุปภาตํ

อรูป (ไม่มีรูป) ค. อรูป อรูปี

อลงกต ค. อลงฺกต

อลวน ค. สงฺกิณฺณ จลาจล กุตูหล โกตุหล

อลเวง ค. อากุล วฺยากุล อวินีต

อลหม่าน น. อุสฺสารณ., วิสูกายิต., สงฺกุลตฺต., ชนสงฺโขภ. ค. สงฺกิณฺณ จลาจล โกตุหล อติจญฺจล ก. วิสูกาเยติ

อลักเอลื่อ ค. อฏฺฏิต วิมน ก. อฏฺฏิยติ

อลังการ ดู งาม

อลัชชี น. อลชฺชี.

อลึ่งฉึ่ง ค. อุทฺธุมาต อุทฺธุมาตก อุทฺธุมายิก

อ้วก ดู อาเจียน

อวกาศ น. อากาส. อนฺตร.,

อวจร น. อวจร. (อุ. กามาวจร. รูปาวจร.)

อวชาตบุตร น. อวชาต.

อวด (พูด) น. อุลฺลปน., ก. อุลฺลปติ วิกตฺถติ (แสดง) น. สนฺทสฺสน., ปากฎีกรณ., ก. สนฺทสฺเสติ ปากฏีกโรติ

อวดกล้า ค. วีรมานี ก. วีรตากาเรน จรติ 

อวดเก่ง ค. ปณฺฑิตมานี สาภิมาน 

อวดโก้ น. พาหิราลงฺการ. ก. คพฺพิตากาเรน จรติ 

อวดคุณวิเศษ ก. อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อุลฺลปติ 

อวดฉลาด ค. ปณฺฑิตมานี 

อวดดี น. สาเฐยฺย., สาเถยฺย., ปาคพฺภิย., ค. สฐ วิกตฺถี สปฺปคพฺภ อวินีต ก. อุทฺธโต จรติ, อสนฺตํ ทสฺเสติ 

อวดตัว น. อตฺตุกฺกํสนา, ค. อตฺตุกฺกํสี ก. อตฺตานํ อุกฺกํเสติ, อตฺตานํ สิลาฆติ 

อวดโต น. วิกตฺถนา, ค. วิกตฺถี ก. วิกตฺถติ, อตฺตานํ สิลาฆติ 

อวดรู้ ค. ปณฺฑิตมานี อตฺตุกฺกํสก สาภิมาน

อวดอ้าง น. สมฺภาวน., สมฺภาวนา, วิกตฺถนา, ก. วิกตฺถติ, อติสเยน วณฺเณติ

อวตาร น. อวตาร. จุติ, จวน.,

อวน น. อานย. มจฺฉชาล., วากรา, วาคุรา, 

อวนลอย น. มหาชาล.,

อ้วน น. ถุลฺลตฺต., ปีณตฺต., ปีวรตฺต., ค. ปีณ ปีวร ถูล ถุลฺล วฐร ชฬ อุทริล ตีว ถุลฺล สรีร เมทพหุล มํสพหุล ถูลเทหี ถูลเทห ก. เมเทติ 

อ้วนกลม ค. โคฬาการ มณฺฑลาการ ถูลปีวร 

อ้วนเกินไป ค. อติถุลฺล อติถูล 

อ้วนเตี้ย ค. ถูลลกุณฺฏก ปีวรวามนก ถุลฺลาวามนก 

อ้วนท้วน ค. อภิรูป ปีวร มหากาย อติถูล 

อ้วนม่อต้อ ค. ถุลฺลวามน

อวบ ดู อ้วน อวบอัด ค. ถูล สุรูป

อวมงคล น. อวมงฺคล., ริฏฺฐ., อสุภ.,

อวย น. ทาน., 

อวยชัยให้พร ก. ชยาเปติ, วรํ เทติ, อานนฺทํ ปกาเสติ, ตุฏฺฐึ นิเวเทติ 

อวยพร น. ธญฺญวาท. สุภาสึสน., สุภาสํสา, วุฑฺฒิปตฺถนา, โสตฺถิปตฺถนา, ค. อาสิฏฺฐสุภ ปตฺถิตโสตฺถิ ก. สุภํ อาสึสติ, โสตฺถึ ปตฺเถติ 

อวล ดู อบอวล

อวสาน ดู จบ


อวัยวะ น. อวยว. องฺค., โกฏฺฐาส. ปฏิวึส. ภาค. อินฺทฺริยายตน., 

    อวัยวะที่อวบ น. ถูลงฺค., 

    อวัยวะน้อยใหญ่ น. องฺคปจฺจงฺค., องฺคมงฺค.,

    อวัยวะภายใน น. เทหพฺภนฺตรโกฏฺฐาส.

    อวัยวะรับความรู้สึก น. ผุสนาวยว.

    อวัยวะเพศ น. องฺคชาต., รหสฺสงฺค., วตฺถคุยฺห., เมหน., นิมิตฺต., วรงฺค., พีช., ผล., ปุริสลิงฺค. โกปิน., คุยฺห., ลกฺขณ., พฺยญฺชน., ลิงฺคสณฺฐาน., ลิงฺครูป., 

    อวัยวะเพศชาย น. องฺคชาต., ปุริสนิมิตฺต., ปุริสลิงฺค.,

    อวัยวะเพศหญิง น. โยนิ, อิตฺถีนิมิตฺต., ภค., วรงฺค., เมหน., โกฏจิกา,

    

อวัสดา น. อวตฺถา, ฐาน.,

อวิชชา น. อวิชฺชา, ตม. โมห. อญฺญาณ.,

อเวจี น. อวีจิ,

อสงไขย น. อสงฺเขยฺย.,

อสนี น. อสนิ,. อสนี, (ดู สายฟ้า) 

อสนีบาต น. อสนิปาต.

อสรพิษ น. อสิวิส. อาสีวิส. (ดู งู)

อสังหาริมทรัพย์ น. อสํหาริมธน., ถาวราธน., ถาวรสาปเตยฺย.,

อสัญกรรม ดู ตาย

อสัญญี ค. อสญฺญี มุจฺฉิต 

อสัญญีภาพ น. อสญฺญิภาว. (ดู สลบ)

อสัมภินพงศ์ น. อสมฺภินฺนวํส.

อสุจิ น. อสุจิ, สมฺภว. สุกฺก., กร. กรช.

อสุภ ค. อสุภ

อสุรกาย น. อสุรกาย. รกฺขส. ภีมเทห. มหาเทห.

อสูร น. อสุร. ปุพฺพเทว. สุรริปุ. เทวตาริปุ. ทานว. อินฺทาริ. เทเตยฺย. พลี. 

อเสขะ น. อเสข. อเสกฺข.

อหังการ น. อหํการ. อหงฺการ. คพฺพ. 

อติมาน. อภิมาน. อวเลป. มท. อหมหมิกา,

อหิงสา น. อหึสา, อวิหึสา, อพฺยาปชฺฌ., อนูปฆาต.

อหิวาตกโรค น. อหิวาตกโรค. วิสูจิกา,

อโหสิ ดู ยกโทษให้, ให้อภัย

อโหสิกรรม น. อโหสิกมฺม.,

--------///------------

[full-post]

พจนานุกรม,ไทยบาลี,ศัพท์บาลี,บาลีไทย

แสดงความคิดเห็น

ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ

ขับเคลื่อนโดย Blogger.