สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ
รักษาศีลอุโบสถข้อนัจจคีฯได้อย่างไร?
ถาม ในการรักษาศีลอุโบสถหรือศีล ๘ ในข้อนัจจคีนั้น ปัจจุบันที่มีการละเล่น มากมายทั้งทางวิทยุ ทีวี ยังมีวีดิโอ และสื่อออนไลน์ต่างอีกด้วย บางครั้งเราก็ไม่ได้ต้องการดูหรือฟังเลย แต่มันก็ผ่านหูผ่านตาอยู่เสมอ เพราะไปที่ไหนก็หนีไม่พ้นแม้ในวัด อยากทราบว่า ท่านถือเอาแค่ไหนว่าผิดศีล
ตอบ ในข้อนี้เห็นจะต้องถือเจตนาเป็นใหญ่ เพราะถ้าไม่เต็มใจจะดูแล้ว แม้การละเล่นหรือขับร้องนั้นจะผ่านตาผ่านหูก็มิได้สนใจจะดูหรือฟัง เป็นต้นว่าในที่แห่งหนึ่งมีการแสดงละครและดนตรี เรามีความจำเป็นจะต้องผ่านไปในที่นั้น เราก็ผ่านไปตามธรรมดา ไม่สนใจที่จะดูหรือฟัง แต่จะไปห้ามไม่ให้เห็น ไม่ให้ได้ยินนั้นเป็นไปไม่ได้ในเมื่อมีตามีหู แต่ถ้าเดินผ่านไปแล้วเกิดสนใจหันหน้ามาดู ถ้าเป็นภิกษุท่านก็ปรับอาบัติ ถ้าฆราวาสอย่างเราๆ ก็คงจะทำให้ศีลเศร้าหมองไปเหมือนกัน หรืออาจถึงกับศีลขาดก็ได้ หรือเรารู้อยู่ว่า ในที่นั้นมีการแสดง เราก็ไปเพื่อจะดูหรือฟัง นี้เป็นอาบัติแน่นอนสำหรับภิกษุ แม้เราเองก็ศีลขาด พิจารณาที่ท่านแสดงไว้ในพระวินัย จุลวรรคภาค ๒ รู้สึกว่าชัดเจนดี ท่าน แสดงว่า เล่นเอง ขับร้องเอง ดีดสีตีเป้าเอง เป็นต้น หรือใช้ผู้อื่นทำเพื่อตน เป็นอาบัติทุกกฏ นั่นก็คือศีลขาด ถ้าในวัดมีการละเล่น ไม่เป็นอาบัติสำหรับภิกษุในวัด คืออยู่ในกุฏิของท่าน แต่จะเป็นอาบัติหากท่านออกจากกุฏิไปเพื่อจะดู หรือออกมายืนจ้องดูอยู่ในที่ๆ สามารถจะเห็นการแสดงนั้นได้ ด้วยเจตนาจะดูแล้วก็เป็นอาบัติ ท่านบอกว่าแม้เหลียวคอไปดูก็ยังเป็นอาบัติ เพราะฉะนั้นสรุปได้ว่า ถ้าเราไม่มีเจตนาจะดูหรือฟังแล้ว แม้จะเห็นอยู่ ได้ยินอยู่ ก็ไม่เป็นอาบัติ นั่นก็คือศีลไม่ขาดนั่นเอง
ศีลข้อนี้มีองค์สาม คือ
๑. การละเล่นมีฟ้อนรำ ขับร้อง เป็นต้น
๒. ไปเพื่อจะดูหรือฟัง
๓. ดูหรือฟัง
เพราะฉะนั้นจึงตัดสินได้ว่า ถ้าเรามิได้ขยับเขยื้อนเคลื่อนกาย แม้เพียงเหลียวหลัง หรือเลี้ยวคอเอี้ยวตัวหันไปดูหรือเพื่อฟังให้ชัดเจนเป็นต้นแล้วก็ไม่ผิดศีล ด้วยเหตุนี้ในบ้านเราใครจะเปิดทีวีหรือวิทยุ ประโคมดนตรี เสียง และภาพนั้นผ่านตาผ่านหูเรา แต่เราไม่สนใจไม่ได้ขยับตัวเพื่อจะดูแล้วก็ไม่เป็นอาบัติ ไม่ผิดศีล นี้เป็นการวินิจฉัยโดยถือ พระวินัยเป็นหลัก
[right-side]
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ