สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ
อยู่ในป่าไม่คลุกคลีทำไมเอาชนะกิเลสไม่ได้
ถาม ในการบำเพ็ญเพียรนั้น พระพุทธเจ้าทรงสอนไม่ให้คลุกคลี คืออยู่ผู้เดียว ใช่หรือไม่ ผมเคยอยู่ในป่าคนเดียว แต่ก็เอาชนะกิเลสไม่ได้ จิตคอยคิดโน่นคิดอยู่เรื่อย ผมไม่มีลูกเมียเป็นกังวล แต่ก็ยังมีเรื่องอื่นมาทำให้คิดฟุ้งซ่านไปจนได้ ทำอย่างไรจึงจะอยู่คนเดียวได้จริงๆ
ตอบ ความจริงเราเข้าใจคำว่าอยู่คนเดียวไม่ตรงตามที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ใน มิคชาลสูตร สัง, สฬายตนวรรค ข้อ ๖๖ มีความว่า
บุคคลหรือภิกษุก็ตาม ที่เมื่ออยู่ในเสนาสนะอันสงัดในป่าไม้หรือป่าหญ้า เป็นที่ เงียบเสียง ปราศจากผู้คนสัญจรไปมา แต่ถ้าหากว่าเขายังเพลิดเพลินยินดีในรูปที่เห็นด้วยตา ในเสียงที่ได้ยินด้วยหู ในกลิ่นที่ได้สูดดมด้วยจมูก ในรสที่ลิ้มได้ด้วยลิ้น ในสัมผัสที่กระทบทางกาย ในธรรมารมณ์ที่มากระทบใจแล้ว เขาผู้นั้นชื่อว่าอยู่ด้วยเพื่อน คือมีตัณหา ความยินดีเป็นเพื่อน หาอยู่แต่ลำพังผู้เดียวไม่ แต่ถ้าบุคคลหรือภิกษุนั้นแม้จะอยู่ปะปนกัน กับบุคคลอื่น มีอุบาสก อุบาสิกา พระราชา มหาอำมาตย์ เป็นต้น แต่ไม่ยินดี ไม่เพลิดเพลิน ไม่เกี่ยวข้องในรูปที่เห็นด้วยตา ในเสียงที่ได้ยินด้วยหู ในกลิ่นที่สูดดมด้วยจมูก ในรส ที่ลิ้มด้วยลิ้น ในสัมผัสที่กระทบทางกาย และในธรรมารมณ์ที่มากระทบใจแล้ว ผู้นั้น ชื่อว่าอยู่ผู้เดียว ไม่มีเพื่อน เพราะไม่มีตัณหาเป็นเพื่อน ด้วยเหตุนี้แหละที่คุณเล่าว่า คุณไปอยู่ในป่าคนเดียว แต่ก็เอาชนะกิเลสไม่ได้นั้น ความจริงคุณไม่ได้อยู่ลำพังคนเดียวเลย คุณมีกิเลสตัณหาเป็นเพื่อนอยู่ตลอดเวลา เพราะฉะนั้นที่คุณถามว่าทำอย่างไรผมจึงจะอยู่ คนเดียวได้จริงๆ นั้นก็คือ ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหน ในป่าหรือในบ้าน มีคนหรือไม่มีคนพลุกพล่าน หากคุณมีสติรู้ตัวอยู่ในเวลาที่อารมณ์ทั้งหลายมีรูปเป็นต้นมากระทบ ไม่ปล่อยให้กิเลสมี ตัณหาเป็นต้นครอบงำใจได้แล้ว คุณก็จะได้ชื่อว่าเป็นผู้อยู่คนเดียวโดยแท้จริง เพราะอยู่ โดยไม่มีตัณหาเป็นเพื่อน ซึ่งสามารถจะละตัณหาให้ขาดไปจากสันดานได้ ไม่มีตัณหาครอบงำแม้เพียงขณะจิตเดียวแล้ว เป็นพระอรหันต์แล้ว ท่านก็ชื่อว่าเป็นผู้มีปกติอยู่ผู้เดียวโดยแท้จริง
คนที่ไม่ว่าจะอยู่ในที่ไหนก็ตาม หากไม่มีตัณหาครอบงำแล้ว ชื่อว่าเป็นผู้อยู่ ผู้เดียวทั้งสิ้น เพราะเหตุนี้แหละพระอรหันต์ทั้งหลายท่านจะอยู่ในที่ใดก็ตาม ไม่ว่าจะใน ป่าดง กันดารหรือสะดวกสบาย ที่นั้นก็เป็นที่น่ารื่นรมย์สำหรับท่านทั้งสิ้น เพราะท่าน ละความยินดีที่เป็นเพื่อนของท่านได้เด็ดขาดแล้วนั่นเอง
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ