ความหมายศัพท์ พึงใช้ตามศาตร์นั้นๆ เหตุเพราะความหมายอาจนำมาไม่ครอบ เป็นเหตุให้สื่อความไม่ต้องตรงตามศาตร์นั้นๆ เช่นศัพท์คำว่า " กามคุณ " ในทางพุทธศาตร์ คุณที่ใช้คู่กับกาม ท่านในความหมายว่า เครื่องถูกคือกามไม่ใช่คุณ(ประโยชน์)คือกาม ดังมีรายละเอียดกล่าวว่า ดังนี้
ศัพท์ว่า " คุณ " ใน ที.อฏฺ. 4/546/335 ; อุ.อฏฺ 51/40/76 กล่าวว่า มี อรรถ 8 อย่าง คือ
1. ปฏละ ชั้น เช่น ทิคุณํ สํฆาฎึ ปารุโต ห่มผ้าสังฆาติสองชั้น(วิ.ป.8/480/442)
2. ราสิ กอง,ช่วง เช่น วโยคุณา อนุปุพฺพํ ชหนฺติ
ช่วงแห่งวัย ย่อมพ่านไปตามลำดับ(สํ.ส.15/4/3)
3. อานิสังสะ ผลานิสงส์
เช่น สตคุณา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพา พึงหวังผลทักขิณาได้ร้อยเท่า(ม.อุ.14/379/324)
4. พันธะผูก,พัน,มัด,ขด,กำ เช่น อนฺตํ อนฺตคุณํ ไส้ใหญ่ ไส้ทบ(ที.มหา.10/377/250) ; กยิรา มาลาคุเณ พหู นายมาลาการพึงทำกำดอกไม้ให้มาก(ขุ.ธ.25/53/26)
5. อัปปธานะ วิเสสนะ
6. สีลาทิ คุณมีศีลเป็นต้น
7.สุกกาทิ สีมีสีขาวเป็นต้น
8. ชิยา สายธนู
แม้คัมภีร์อภิธาน คาถาที่ 787 ก็กล่าวเช่นนี้เหมือนกันว่า
" คุโณ ปฏลราสีสุ
อานิสํเส จ พนฺธเน
อปฺปธาเน จ สีลาโท
สุกฺกาทิมฺปิ ชิยาย จ."
-----------------------
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ