มาฆบูชา เสลาบานบูชาพระมหาธาตุ

ทองย้อย แสงสินชัย

มาฆบูชา เสลาบานบูชาพระมหาธาตุ

-----------------------------------

ปีนี้-๒๕๖๖-เป็นปีอธิกมาส คือเดือนไทยหรือเดือนทางจันทรคติมี ๑๓ เดือน 

เป็นที่ยุติว่าปีหนึ่งมี ๑๒ เดือน คือนับแค่เดือน ๑๒ ไม่มีเดือน ๑๓ เดือนที่เพิ่มเข้ามาจะนับอย่างไร

ผู้รับผิดชอบการคำนวณทำปฏิทินของบ้านเมืองเราท่านตกลงกันมาแต่โบราณกาลว่า ให้เพิ่มเดือน ๘ เป็น ๒ เดือน เรียกว่าเดือน ๘ แรก และเดือน ๘ หลัง

เดือนแปดแรก เรียกเป็นคำศัพท์ว่า บูรพาษาฒ (บู-ระ-พา-สาด)

เดือนแปดหลัง เรียกเป็นคำศัพท์ว่า อุตราษาฒ (อุด-ตะ-รา-สาด)

คนเก่าพูดว่า แปดสองแปด และเรียกเป็น ๘ ต้น ๘ หลัง 

ถ้าดูในปฏิทิน เดือน ๘ ต้น มีเลข ๘ ตัวเดียว เดือน ๘ หลัง มีเลข ๘ คู่

นอกจากนี้ยังตกลงกันว่า วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาซึ่งกำหนดเป็นเดือนไทยให้เลื่อนไป ๑ เดือน กล่าวคือ -

วันมาฆบูชา ปกติกลางเดือน ๓ เลื่อนไปเป็นกลางเดือน ๔

วันวิสาขบูชา ปกติกลางเดือน ๖ เลื่อนไปเป็นกลางเดือน ๗

วันอาฬหบูชา ปกติกลางเดือน ๘ เลื่อนไปเป็นกลางเดือน ๘ หลัง

วันเข้าพรรษา ปกติแรมค่ำ ๑ เดือน ๘ เลื่อนไปเป็นแรมค่ำ ๑ เดือน ๘ หลัง

ข้อตกลงนี้คนรุ่นเก่ารู้เข้าใจกันดี ไม่ต้องอธิบาย

....................................................

ที่อธิบายมานี้สำหรับคนรุ่นใหม่ ซึ่งโดยมากไม่เรียน ไม่รู้ และไม่รับรู้เรื่องของตัวเอง 

อีกไม่นาน ฝรั่งจะมาสอนวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตไทยให้คนไทย คอยดูไปเถิด 

ผมพูดประชดมาหลายปีแล้ว ใครอยู่จนถึงวันที่ฝรั่งมาสอนจริงๆ อย่าลืมบอกกันว่า ปู่ทองย้อยแกบอกมานานแล้วว่าจะเป็นอย่างนี้

....................................................

ได้ยินนักคิดสมัยใหม่บอกว่า จะมีอธิกมาสก็มีไป แต่วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาไม่ควรเลื่อน เพราะการเลื่อนทำให้ผิดพลาดคลาดเคลื่อนจากหลักฐานที่บันทึกไว้

การประชุมสงฆ์ที่เรียกว่าจาตุรงคสันนิบาต คือที่เรียกรู้กันในบัดนี้ว่า มาฆบูชา หลักฐานบันทึกไว้ว่าเป็นกลางเดือน ๓ ไม่ใช่กลางเดือน ๔ 

เพราะฉะนั้น มาฆบูชาต้องทำกลางเดือน ๓ จึงจะถูกต้อง ไม่ใช่มาเลื่อนเป็นกลางเดือน ๔ วันอื่นๆ ก็เช่นเดียวกัน ไม่ควรเลื่อน - ท่านอ้างอย่างนี้

ดูเหมือนท่านจะอ้างด้วยว่า ชาติอื่นๆ ที่นับถือพระพุทธศาสนาเขาก็ไม่ได้เลื่อน มีแต่เมืองไทยเท่านั้นที่วิปริต ว่าอย่างนั้นเลย

ผมไม่มีความประสงค์จะโต้เถียงด้วย เพราะไม่มีความรู้

ท่านที่เห็นเช่นนั้นน่าจะต้องไปเถียงกับผู้รับผิดชอบการคำนวณทำปฏิทินของบ้านเมืองที่กำหนดให้เลื่อน จะได้รู้เหตุผลของท่าน 

และถ้าเถียงชนะ ผู้รับผิดชอบการคำนวณทำปฏิทินของบ้านเมืองยอมประกาศข้อตกลงกันใหม่ คือต่อไปนี้ปีไหนมีอธิกมาสก็จะไม่เลื่อนวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ก็จะเป็นเกียรติยศแก่วงศ์ตระกูลที่สามารถเอาชนะผู้รับผิดชอบการคำนวณทำปฏิทินของบ้านเมืองได้

......................

แต่เชื่อหรือไม่ ต้นเสลา (สะ-เหฺลา นะครับ ไม่ใช่ เส-ลา) ที่วัดมหาธาตุราชบุรีเลื่อนมาฆบูชาเป็นเดือน ๔ ครับ

วัดมหาธาตุราชบุรีมีประเพณีจัดงานที่เรียกว่า “งานปี” ในช่วงมาฆบูชาทุกปี งานจัดเป็น ๓ วัน ศูนย์กลางของงานอยู่ในบริเวณกำแพงพระมหาธาตุ 

ที่บริเวณกำแพงพระมหาธาตุจังหวัดราชบุรีมีต้นไม้เก่าหลายชนิด หนึ่งในจำนวนนั้นคือต้นเสลา 

เชื่อหรือไม่ว่า ต้นเสลาเก่าแก่จะออกดอกบานสะพรั่งทั้งต้นในช่วงเทศกาลมาฆบูชาทุกปี 

เสลาบานบูชาพระธาตุ เหมือนกับรุกขเทวดาร่วมบูชาพระธาตุไปด้วยกันกับมนุษย์

ผมมาอยู่วัดมหาธาตุราชบุรีตั้งแต่ปี ๒๕๐๖ สังเกตเห็นว่าเสลาบานบูชาพระธาตุในช่วงมาฆบูชาทุกปี 

ที่สุดประหลาดก็คือ ปีไหนมีอธิกมาส เลื่อนมาฆบูชาเป็นกลางเดือน ๔ เสลาก็เลื่อนมาบานช่วงกลางเดือน ๔ ไปด้วย ไม่บานตอนเดือน ๓

ใครจะคิดอย่างไรก็ไม่ทราบ แต่ผมเห็นว่า ธรรมชาติของต้นไม้ที่วัดมหาธาตุราชบุรียังเที่ยงตรงต่อกฎธรรมชาติเสมอ

ใครไปบอกต้นเสลาหรือครับว่า ปีนี้มีอธิกมาส เลื่อนมาบานบูชาพระมหาธาตุช่วงกลางเดือน ๔ นะจ๊ะ?

......................

ใครมีศรัทธา ใครว่าง ใครพร้อม ใครสะดวก ขอเชิญไปฟังเทศน์มหาชาติเรียงกัณฑ์เต็มกัณฑ์ครบทั้ง ๑๓ กัณฑ์ที่วัดมหาธาตุราชบุรีนะครับ 

....................................................

ไปดูเสลาบานบูชาพระมหาธาตุ

ไปฟังเทศน์มหาชาติที่วัดมหาธาตุราชบุรีครับ

....................................................

เริ่มตั้งแต่ ๑๒ ค่ำ (๓ มีนาคม ๒๕๖๖) ช่วงเย็นเทศน์คาถาพันทำนองหลวง โดยพระธรรมกถึกจากวัดสุทัศน์ กรุงเทพฯ รุ่งขึ้นก็เริ่มกัณฑ์ทศพร โดยพระธรรมกถึกผู้ชำนาญเฉพาะกัณฑ์ เรียงกัณฑ์ไปวันละ ๓-๔ กัณฑ์ ๓ วันครบ ๑๓ กัณฑ์บริบูรณ์ 

อนุโมนาบุญร่วมกันครับ

....................................................

หมายเหตุ: ภาพลำดับ ๑ ถึง ๕ ถ่ายเมื่อวันที่ ๒ มีนาคม ๒๕๖๖

....................................................

พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย

๓ มีนาคม ๒๕๖๖

๐๙:๐๓

[full-post]