เป้าหมายที่ถูกต้องของการเรียนบาลี

เป้าหมายที่ถูกต้องของการเรียนบาลี

...............................................

คำเตือน: 

เรื่องนี้ว่าด้วยเป้าหมายที่ถูกต้องของการเรียนบาลี

(๑) ผู้ที่ไม่สนใจเรื่องเรียนบาลี 

(๒) หรือสนใจ แต่ไม่สนใจเรื่องเป้าหมายที่ถูกต้องหรือไม่ถูกต้อง

(๓) หรือไม่แยแสว่าจะต้องสนใจเรื่องเป้าหมายไปทำไม 

ไม่ควรเสียเวลาอ่าน

...............................................

การเรียนบาลีในปัจจุบันนี้ ทั้งในหมู่ชาววัดและชาวบ้าน ทั้งในสถานศึกษาของวัดและในสถาบันการศึกษาของบ้านเมือง ทั้งในเมืองไทยและในเมืองอื่นๆ อาจจะมีเป้าหมายแตกต่างกันออกไป แต่ควรรู้ว่าเป้าหมายที่ถูกต้องของการเรียนบาลีคืออะไร

เป้าหมายที่ถูกต้องของการเรียนบาลีมี ๓ ประการ ดังนี้

...............................................

๑ เพื่อรู้จักหลักคำสอนที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนา

๒ เพื่อเอาหลักคำสอนที่ถูกต้องมาฝึกหัดขัดเกลาตนเอง

๓ เพื่อบอกกล่าวเผยแผ่หลักคำสอนที่ถูกต้องให้แพร่หลายสืบไป

...............................................

๑ เพื่อรู้จักหลักคำสอนที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนา

หลักคำสอนที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนา หมายถึงหลักคำสอนที่บันทึกไว้ในพระไตรปิฎก อาจเป็นคำตรัสของพระพุทธเจ้าโดยตรง คำของพระสาวก หรือหลักธรรมทั่วไปที่พระพุทธเจ้าทรงรับรองว่าเป็นหลักธรรมที่ถูกต้อง

การศึกษาเรียนรู้หลักคำสอนที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนาผู้เรียนอาจไม่จำเป็นต้องรู้ภาษาบาลีก็สามารถเรียนได้ คือเรียนจากคัมภีร์ที่แปลเป็นภาษาไทยหรือภาษาชาตินั้นๆ หรือเรียนจากครูบาอาจารย์ที่มีสอนกันทั่วไป 

แต่หลักคำสอนของพระพุทธศาสนาเถรวาทบันทึกไว้เป็นภาษาบาลี ผู้รู้ภาษาบาลีย่อมสามารถศึกษาไปถึงต้นฉบับอันเป็นข้อมูลชั้นปฐมภูมิ (Primary sources) และเมื่อเห็นถ้อยคำที่แปลมาย่อมสามารถวินิจฉัยได้ว่าแปลถูกหรือผิดพลาดคลาดเคลื่อนอย่างไรหรือไม่ 

ต่างจากผู้ไม่รู้ภาษาบาลีที่เรียนจากคัมภีร์ที่แปลมา ถูกผิดอย่างไรยากที่จะวินิจฉัยตัดสิน และเสี่ยงต่อการที่จะเข้าใจผิดเป็นถูกหรือถูกเป็นผิดได้ง่าย

การเรียนบาลีเพื่อใช้เป็นกุญแจไขไปหาหลักคำสอนที่ถูกต้องจึงเป็นเป้าหมายที่ถูกต้อง

.................

๒ เพื่อเอาหลักคำสอนที่ถูกต้องมาฝึกหัดขัดเกลาตนเอง

เป้าหมายข้อนี้ต่อจากเป้าหมายข้อแรก คือเรียนเพื่อรู้ รู้เพื่อปฏิบัติ ไม่ใช่รู้เพียงเพื่อรู้ หรือรู้เพื่อเอาไว้พูดเอาไว้แสดงว่าข้าพเจ้ารู้ แต่ไม่ปฏิบัติ

เป้าหมายข้อนี้ ถ้ายกวิถีชีวิตสงฆ์ขึ้นพิจารณาจะเห็นภาพที่ชัดเจน

ในวิถีชีวิตสงฆ์นั้น มี ๒ สิ่งที่สำคัญ คือ (๑) สิ่งที่ห้ามทำ และ (๒) สิ่งที่ต้องทำ ทั้ง ๒ สิ่งนี้ต้องเรียนจึงจะรู้

เมื่อเรียนแล้วรู้แล้ว ก็ต้องนำความรู้นั้นมาปฏิบัติ อะไรเป็นสิ่งที่ห้ามทำ ก็ต้องไม่ทำ อะไรเป็นสิ่งที่ต้องทำ ก็ต้องไม่ละเลยเพิกเฉย

รู้แล้วว่านี่เป็นสิ่งที่ห้ามทำ แต่ก็ยังทำ

รู้แล้วว่านี่เป็นสิ่งที่ต้องทำ แต่ก็ละเลยเพิกเฉย

อย่างนี้คือเรียนรู้ แต่ไม่เอาความรู้มาปฏิบัติ 

แบบนี้ไม่ใช่เป้าหมายของการเรียนบาลี

วิถีชีวิตของชาวบ้าน ก็พึงพิจารณาโดยแนวทางเดียวกันนี้

การเรียนบาลีให้รู้หลักคำสอนที่ถูกต้องเพื่อนำหลักคำสอนที่ถูกต้องนั้นมาฝึกหัดขัดเกลาตนเองจึงเป็นเป้าหมายที่ถูกต้อง

.................

๓ เพื่อบอกกล่าวเผยแผ่หลักคำสอนที่ถูกต้องให้แพร่หลายสืบไป

ข้อนี้เป็นเป้าหมายเพื่อผลระยะยาว เนื่องจากช่วงชีวิตของแต่ละคนแสนสั้น รู้คนเดียว ปฏิบัติคนเดียว พระพุทธศาสนาก็จะจบลงในช่วงชีวิตของคนคนเดียว แต่พระพุทธศาสนานั้นเป็นศาสนาเพื่อประโยชน์ของมวลมนุษย์ ดังพระพุทธพจน์เมื่อทรงส่งพระสาวกออกประกาศธรรมว่า -

...............................

จรถ  ภิกฺขเว  จาริกํ 

พหุชนหิตาย  พหุชนสุขาย  โลกานุกมฺปาย  

อตฺถาย  หิตาย  สุขาย  เทวมนุสฺสานํ.

ภิกษุทั้งหลาย จงเที่ยวจาริกไปเถิด

เพื่อประโยชน์ของพหูชน 

เพื่อความสุขของพหูชน 

เพื่ออนุเคราะห์ชาวโลก 

เพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข แก่ทวยเทพและมนุษย์

ที่มา: วินัยปิฎก มหาวรรค ภาค ๑ พระไตรปิฎกเล่ม ๔ ข้อ ๓๒ เป็นต้น

...............................

พระพุทธศาสนาจึงไม่ควรจบลงแค่ชีวิตของใครคนใดคนหนึ่งจบลง แต่ควรส่งมอบสืบต่อจากรุ่นสู่รุ่นให้ยั่งยืนสืบไป และสิ่งที่ส่งมอบสืบต่อนั้นต้องเป็นหลักคำสอนที่ถูกต้อง ไม่ใช่ที่ผิดเพี้ยนเคลือบคลุม

วิธีที่จะส่งมอบสืบต่อหลักคำสอนที่ถูกต้องได้ ก็จึงต้องเริ่มด้วยการเรียนรู้ตรงไปยังแหล่งที่บันทึกหลักคำสอน-ก็คือเรียนบาลี เพื่อให้สามารถเฟ้นหาและวินิจฉัยหลักคำสอนที่ถูกต้องได้

การเรียนบาลีให้รู้หลักคำสอนที่ถูกต้อง แล้วนำมาฝึกหัดขัดเกลาตนเอง ต่อจากนั้นก็บอกกล่าวเผยแผ่ไปยังผู้อื่นให้แพร่หลายสืบไป จึงเป็นเป้าหมายที่ถูกต้อง

.................

ใครจะเรียนบาลีเพื่อเป้าหมายอะไร ย่อมเป็นสิทธิโดยชอบธรรม แต่กระนั้นก็ควรรู้จักว่าเป้าหมายที่ถูกต้องของการเรียนบาลีคืออะไร

แล้วไปให้ถึงเป้าหมาย

และไปให้ถูกเป้าหมาย

--------------------------------

พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย

๘ เมษายน ๒๕๖๖

๑๑:๕๖ 

[full-post]