อภิญญา 5
พระโยคาวจรที่พึ่งได้ปัญจมฌาน ควรฝึกวสี 5 และ อาการ 14 เพื่อทำ อภิญญาให้บังเกิดขึ้นเถิด
วสี 5 เป็นไฉน ?
1. อาวัชชนวสี คือ ความชำนาญในการนึกถึงองค์ฌานได้อย่างรวดเร็วติดต่อกัน ไม่มีความขัดข้องในการนึก เช่น อย่างนี้ คือ เข้าปฐมฌานก่อน เมื่อออกจากปฐมฌานแล้ว ก็มีอาวัชชนจิตเกิดขึ้น ต่อจากภวังค์ที่ดับไปแล้ว ก็นึกถึงวิตกก่อน ชวนะ 4-5 ขณะก็แล่นไป โดยมีวิตกเป็นอารมณ์ ตกภวังค์ฝม่เกินเลย 2-3 ขณะ ก็เกิดอาวัชชนจิตนึกถึงวิจารทันที ชวนะ 4-5 ขณะอันมีวิจารเป็นอารมณ์ก็แล่นไป แม้ในคราวที่จะเกิดอาวัชชนะนึกถึงองค์ คือ ปีติ เป็นต้น ก็มีความเป็นอย่างนี้เหมือนกัน
2. สมาบัชชนวสี คือ ความชำนาญในการเข้าฌานได้อย่างรวดเร็ว ไม่มีความเนิ่นช้าในการเข้า เข้าได้ทันทีที่ต้องการจะเข้า ในลำดับแห่งชวนะที่เป็นไป นั้นเอง
3. อธิฏฐานวสี ความชำนาญยั้งฌานจิตไว้ชั่วขณะหนึ่ง คือชั่วลัดนิ้วมือเดียว หรือ สิบชั่วลัดนิ้วมือ ไมย่อมให้ออกฉับพลันนั้นเอง
4. วุฏฐานวสี คือ ความชำนาญในการออกจากฌานได้ฉับหลัน ตามเวลาที่ประสงค์ ซึ่งเป็นไปก่อนหน้าที่จะเข้า ไม่มีความเนิ่นช้าในการออกนั้นเอง
5. ปัจจเวกขณวสี คือ ความชำนาญในการพิจารณาองค์ฌาน ก็ในการกล่าวถึง อาวัชชนวสีนั้นเอง ก็เป็นอันกล่าวถึงปัจจเวกขณวสีไปด้วย เพราะการนึกถึงองค์ฌานได้ชัดเจนก็ด้วยการอาศัยการพิจารณาองค์ฌาน ความว่า ปัจจเวกขณวสีย่อมเป็นไปติดตาม อาวัชชนวสีทุกครั้ง เพราะเป็นกิจที่เนื่องกันนั่นแล
อาการ 14 เป็นไฉน ?
1. กสิณานุโลมโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามลำดับกสิณ
2. กสิณปฏิโลมโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการย้อนลำดับกสิณ
3. กสิณานุโลมปฏิโลมโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามลำดับและตามการย้อนลำดับกสิณ
4. ฌานุโลมโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามลำดับฌาน
5. ฌานปฏิโลมโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการย้อนลำดับฌาน
6. ฌานานุโลมปฏิโลมโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามลำดับ และย้อนลำดับฌาน
7. ฌานุกฺกนฺติกโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้า ตามการข้ามฌาน
8. กสิณุกฺกนฺติกโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้า ตามการข้ามกสิณ
9. ฌานกสิณุกฺกนฺติกโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการข้ามทั้งฌานและกสิณ
10. องฺคสงฺกนฺติกโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการเลื่อนองค์ฌาน
11. อารมฺมณสงฺกนฺติกโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการเลื่ออารมณ์
12. องฺคารมฺมณสงฺกนฺติกโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการเลื่อนทั้งองค์ฌานและอารมณ์
13. องฺคววฏฺฐาปนโต คือ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการกำหนดองค์ฌาน
14. อารมฺมณววฏฺฐาปนโต คืิอ ความคล่องแคล่วการเข้าตามการกำหนดอารมณ์
ในบรรดาอภิญญา 5 ต้องนึกถึงอารมณ์ที่พึงอธิษฐานเช่นไร?
1. ในคราวที่ทำบริกรรมเพื่ออิทธิวิธอภิญญา ก็นึกถึงอารมณ์ที่พึงอธิษฐาน(ที่พึงตั้งใจให้สำเร็จ) ที่พึงทำให้เป็นต่างๆกัน เช่น ทำคนเดียวให้เป็น 100 คน เป็นต้น ทำเป็นรูปกุมาร เป็นต้น
2. ในคราวที่ทำบริกรรมเพื่อทิพโสตอภิญญา ก็นึกถึงอารมณ์ที่พึงอธิษฐาน คือเสียงที่มีความต่างกัน โดยเกี่ยวกับเป็นเสียงหยาบ(เสียงดัง) เสียงละเอียด(เสียงค่อย) เป็นต้น
3. ในคราวที่ทำบริกรรมเพื่อเจโตปริยญาณอภิญญา(ปรจิตตวิชานนญาณอภิญญา) ก็นึกถึงอารมณ์ที่พึงอธิษฐาน คืิอจิตอันมีประเภทเป็นราคะเป็นต้น โดยอาศัยสีสันของน้ำเลี้ยงหัวใจเป็นช่องทาง
4. ในคราวที่ทำบริกรรมเพื่อปุพเพนืวาสานุสติญาณอภิญญา ก็นึกถึงอารมณ์ที่พึงอธิษฐาน คือขันธ์ที่เคยอาศัยอยู่ในภพก่อน อันมีประเภทเป็นจุติจิตเป็นต้น ที่เป็นไปแล้วในภพก่อนๆนั้น
5. ในคราวที่ทำบริกรรมเพื่อทิพจักษุอภิญญา ก็นึกถึงอารมณ์ที่พึงอธิษฐาน คือรูปารมณ์ที่ต้องการเห็น
------------
[full-post]
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ