ความแตกต่างกันระหว่างอาชีวัฏฐมกศีลกับอุโบสถศีลเป็นไฉน ?
ศีล มี สภาวลักษณ์ เป็น สีลนะ คือ เป็นฐานด้วยอาการ 2 ประการ ดังนี้
1. เป็นฐานทรงความดีไว้ได้(สมาธานฐาน)
2. เป็นฐานรองรับคุณธรรมที่สูงขึ้นไว้ได้(อุปธารณฐาน) เช่น ฌาน อภิญญา เป็นต้น
อาการความเป็นฐานทั้ง 2 ประเภทนี้เนื่องกัน เหมือนฐานตึก ที่ทรงความแข็งแรงไว้ได้ และรองรับน้ำหนักตึกชั้นที่สูงขึ้นไปไว้ได้ ถ้าขาดอาการ
อย่างใดอย่างหนึ่ง ตึกก็จะทรงตัวไม่ได้ ต้องพังทลายลงทันที เหมือนอภิญญาของพระเทวทัต
พอเกิดความละโมบ คิดจะเป็นใหญ่แทนพระพุทธเจ้า อภิญญาก็เสื่อมทันที่ ศีลจึงมี 1 ประเภท โดยสภาวลักษณ์(ลักษณเฉพาะของศีล) แต่เมื่อจำแนกโดยอาศัยธรรมต่างๆ จึงมีมากมาย เช่น อาศัยธรรมที่จำเป็นต้องมีก่อนการบรรลุมรรคผล คือ เป็นศีลประเภทที่มีสมาธานฐานแข็งแรง เพื่อทำกิจรองรับมรรคผล ซึ่งจะขาดไม่ได้ ก็จะมี 2 ประเภท คือ
1. อภิสมาจาริกศีล (ศีลที่เป็นจรรยาบรรณ)
2. อาทิพรหมจริยกศีล (ศีลที่เป็นการเลี้ยงชีพ=อาชีวัฏฐมกศีล)
ดังที่พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ว่า " ปุพฺเพว โข ปนสฺส กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อาชีโว สุปริสุทฺโธ โหติ. "
ความว่า " ก็เพราะเหตุว่า กายกรรม วจีกรรม อาชีวะของเธอ มีความบริสุทธิ์หมดจดมาก่อนนั่นแล "(ม.อุ.14/476) และทรงตรัสย้ำถึงเหตุความบริบูรณ์ของสมาธานฐานไว้ว่า " โส วต ภิกฺขเว ภิกขุ อาภิสมาจาริกํ ๆ เป ๆ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. " ความว่า ภิกษุทั้งหลาย ! ฐานะที่ว่า ภิกษุนั้น ยังไม่ได้ทำอภิสมาจาริกธรรมให้บริบูรณ์แล้ว จะทำอาทิพรหมจริยกธรรมให้บริบูรณ์ หามีได้ไม่แล. " (องฺ. ปญฺจก. 22/16)
ดังนั้น ความแตกต่างกัน ระหว่าง อาชีวัฏฐมกศีล กับ ศีล 8 (อุโบสถศีล)
ในคัมภีร์นิสสย อักษรล้านช้างก่อนยุกมูลกัจจายนหายไปจากพื้นที่ จึงขยายรายละเอียดให้เห็นได้ดังนี้
1. อาชีวัฏฐมกศีล นอกองค์มรรค มีอาการสมาธานฐานแข็งแรง เกิดได้ที่ละข้อ จึงมีอานุภาพ(สัตติ)
เป็นอุปถัมภปัจจัย เหมือนเป็นพี่เลี้ยง
2. อุโบสถศีล มีอาการอุปธารณฐานแข็งแรง เพราะเป็น ปริยันตปาริสุทธิศีล จึงมีอานุภาพ(สัตติ) เป็นชนกปัจจัย เหมือนเป็นพ่อแม่ผู้ให้กำเนิด
3. อาชีวัฏฐมกศีลในองค์มรรค มีทั้งอาการสมาธานฐานแข็งแรง จากโลกิยญาณ มีทั้งอาการอุปธารณฐานแข็งแรง จากโลกุตรญาณ(มรรคญาณ)
เกิดได้พร้อมกันทุกข้อ จึงมีอานุภาพ(สัตติ) เป็นทั้งอุปถัมภปัจจัย เป็นทั้งชนกปัจจัย เหมือนเป็นทั้งพ่อแม่ เป็นทั้งพี่เลี้ยงแล
---------------
โดย อ. สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ
[full-post]
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ