การสงเคราะห์หมวดธรรม มีประโยชน์เป็นไฉน?
มีประโยชน์ทั้งนัยปริยัติ และทั้งนัยปฏิบัติ เช่น ในหมวดธุดงค์ 13 ข้อ การสงเคราะห์โดยอาศัยกลุ่มข้อที่มีองค์ประธาน และกลุ่มข้อที่ไม่มีองค์ประธาน มีได้ 2 กลุ่ม รวมย่อได้เป็น 8 ข้อ คือ
ก. กลุ่มขัอที่มีองค์ประธาน มี 3 หมวด 8 ข้อ คือ
1. หมวดที่มี สปทานจาริกังคะเป็นองค์ประธาน ด้วยว่า เมื่อภิกษุรักษาสปทานจาริกังคะ ก็ชื่อว่ารักษาปิณฑปาติกังคะไปด้วย
2. หมวดที่มี เอกาสนิกังคะเป็นองค์ประธาน เมื่อภิกษุรักษาเอกาสนิกังคะ ทั้งปัตตปิณฑิกังคะ และทั้งขลุปัจฉาภัตติกังคะ ก็จักเป็นองค์ที่รักษาไปด้วย
3. หมวดที่มีอัพโภกาสิกังคะ เป็นองค์ประธาน เมื่อภิกษุรักษาอัพโภกาสิกังคะ ทั้งรุกขมูลิกังคะ และทั้งยถาสันถติกังคะ ก็จักเป็นองค์ที่รักษาไปด้วย
ข. กลุ่มข้อที่ไม่มีองค์ประธาน(เข้ากันไม่ได้) มี 5 องค์ คือ
1. อารัญญิกังคะ
2. ปังสุกูลิกังคะ
3. เตจีวริกังคะ
4. เนสัชชิกังคะ
5. โสสานิกังคะ(มหาฎีกาวิสุทธิมรรค)
เมื่อสงเคราะห์ธุดงค์ 13 ข้อ จึงย่อได้เป็น 8 ข้อ ทำให้การเรียนปริยัติ และการปฏิบัติง่ายและสะดวกขึ้น(นิสสยะอักษรสิงหล) ใช่แต่เท่านั้น แม้การสงเคราะห์กันได้หรือไม่ เช่น สิกขา 3 สงเคราะห์เข้ากับพระอริยมรรค มี องค์ 8 ไม่ได้ แต่พระอริยมรรค มี องค์ 8 สงเคราะห์เข้ากับสิกขา 3 ได้ นั่นก็มีประโยชน์ บอกให้ทราบว่า พระอริยมรรค มีองค์ 8 เป๊นอธิสิกขา คือ อธิศีลสิกขา อธิสมาธิสิกขา อธิปัญญาสิกขา หาใช่สิกขาทั่วๆไปไม่(นิสสยะอักษรธรรมล้านช้าง) เพราะการสงเคราะห์หมวดธรรมมีประโยชน์มากมายดังกล่าว เพื่อนสหธรรมิกพึงโปรดให้ความสำคัญด้วยเถิด
------------------
ธุดงควัตร 13 ข้อ มีการทรงผ้าบังสุกุลเป็นต้น เป็นปรมัตถ์ที่มีสภาวลักษณะ ซึ่งเป็นจริงมีจริง สามารถรู้ได้ หรือสักแต่ว่า เป็นบัญญัติที่เรียกชื่อกันเท่านั้น
สภาวลักษณะ(ลักษณะเฉพาะ)ของธุดงควัตร ทั้ง 13 ข้อ มีดังนี้ :-
- มี สมาทานเจตนา(ความตั้งใจรักษาด้วยความเคารพ)เป็นลักษณะ
- มี การย่ำยีความละโมบได้เป็นรส(กิจ)
- มี การหาความละโมบไม่ได้ เป็นปัจจุปัฎฐาน(ผลปรากฎ)
- มี อริยธรรม คือ ความมักน้อยเป็นต้น เป็นปทัฎฐาน(เหตุใกล้ให้เกิด)
คำยืนยันว่า " มีจริงเป็นจริง " นั้นหมายความว่าอย่างไร?
หมายความว่าสภาวลักษณะ เป็นสาธารณะ แก่ ธุดงควัตรทั้ง 13 ข้อ และทนต่อการพิสูตร คือเป็นจริงเช่นนั้นตลอดไป
ตัวอย่างเช่น พระภิกษุได้ผ้าบังสกุลมาแล้ว ก็สักแต่ว่าใช้ผ้าบังสุกุลนั้น ไม่มีเจตนาตั้งใจรักษาถือเอาด้วยความเคารพเลย ก็ไม่เป็นธุดงควัตร เป็นสักแต่ว่าผู้ใช้ผ้าบังสกุลเท่านั้น
คำสำทับว่า " ความตั้งใจรักษาด้วยความเคารพ " นั้นหมายความว่าอย่างไร?
หมายความว่า กิจ คือ การย่ำยีความละโมบได้ก็ดี ผลปรากฏ คือ การหาความละโมบไม่ได้ก็ดี เหตุใกล้ให้เกิด คือ อริยธรรมก็ดี จักมีได้ก็ด้วยความเข้าใจสภาวลักษณะของธุดงควัตร คือ รักษาด้วยกุศลจิต(กัลลยาณปุถุชนและพระเสกขบุคคล) และด้วยกิริยาจิต(พระอรหันตบุคคล) หาใช่จะรักษาด้วยอกุศลจิต มีความละโมบอยากได้ลาภสักการะเป็นต้นไม่
(มหาฎีกา วิสุทธิมรรค ปฏิสัมภิทามรรค นิสสยอักษรปัลลวะ อักษรสิงหล อักษรขอม)
----------------
[full-post]
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ