สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ
พระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่ระลึกตอนไหน?
ถาม พระรัตนตรัย เป็นที่พึ่งที่ระลึกตอนไหน อย่างไร?
ตอบ ความจริงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่ระลึกได้ทุกเวลาและสถานที่ คือจะอยู่ที่ไหน เวลาใด ก็สามารถน้อมระลึกถึงพระรัตนตรัยได้เสมอ แต่ส่วนมากเรามักจะระลึกถึงกันใน เวลาสวดมนต์เช้าเย็นเท่านั้น หรือบางคนก็อาจจะไม่ได้ระลึกถึงเลยในวันหนึ่งๆ แต่เมื่อมีภัยเกิดขึ้นเมื่อใดจึงน้อมจิตระลึกถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง ในขณะที่คนอื่นๆ อาจจะนึกถึง เจ้าพ่อ เจ้าแม่ หรือเทวดาทั้งหลายเป็นที่พึ่ง ซึ่งในเรื่องนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในคาถาธรรมบท พุทธวรรค ข้อ ๒๔ ว่า พหุํ เว สรณํ ยนฺติ ปพฺพตานิ วนานิ จ อารามรุกฺขเจตยานิ มนุสฺสา ภยตชฺชิตา, เนตํ โข สรณํ เขมํ เนตํ สรณมุตฺตมํเนตํ สรณมาคมฺม สพฺพทุกขา ปมุจฺจติ ซึ่งแปลว่า มนุษย์ทั้งหลายเป็นอันมากถูกภัยคุกคามแล้ว ย่อมถือภูเขาทั้งหลายบ้าง ป่าและอารามและต้นไม้ที่เป็นเจดีย์ทั้งหลายบ้างว่าเป็นสรณะ นั้นไม่ใช่ สรณะอันเกษม นั่นไม่ใช่สรณะอันสูงสุด เขาอาศัยสิ่งเหล่านั้นเป็นสรณะแล้ว ย่อมไม่พ้นจากทุกข์ทั้งปวงไปได้
จากพระพุทธดำรัสนี้ ก็จะเห็นได้ว่า การยึดถือสิ่งเหล่านี้เป็นสรณะที่พึ่งที่ระลึกแล้ว ย่อมไม่อาจพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้ เพราะฉะนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสต่อไปว่า โย จ พุทฺธญจ ธมฺมญฺจ สงฆญฺจ สรณํ คโต จตฺตาริ อริยสจฺจานิ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ, อริยญฺจฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ทุกฺขูปสมคามินํ, เอตํ โข สรณํ เขมํ เอตํ สรณมุตฺตมํ เอตํ สรณมาคมฺม สพฺพทุกขา ปมุจฺจติ.แปลว่า ส่วน ผู้ใดถึงพระพุทธเจ้าด้วย พระธรรม และพระสงฆ์ด้วย ว่าเป็นสรณะแล้ว เห็นอริยสัจสี่ ด้วยปัญญาอันชอบ คือเห็นทุกข์และตัณหาอันเป็นแดนเกิดขึ้นพร้อมแห่งทุกข์ คือสมุทัย และความก้าวล่วงทุกข์ คือนิโรธ และมรรคมีองค์ ๘ อันไปจากข้าศึก คือกิเลส ให้ถึง พระนิพพาน เป็นที่เข้าไปสงบระงับทุกข์ นี่แหละเป็นสรณะอันเกษม นี้แหละเป็นสรณะ อันสูงสุด เขาอาศัยสรณะนี้แล้ว ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้
จากคำแปลนี้จะเห็นได้ว่า ผู้ที่ยึดเอา พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ อันรวมลง เป็นพระรัตนตรัยว่าเป็นสรณะที่ระลึกที่พึ่งแล้วเจริญมรรคมีองค์ ๘ บรรลุโลกุตรธรรม ด้วยปัญญาแล้ว ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้ เพราะฉะนั้นผู้ที่เจริญมรรคมีองค์ ๘ จึงชื่อว่า เป็นผู้เข้าถึงพระรัตนตรัยอย่างแท้จริง เพราะภัยอันใดที่จะใหญ่กว่าวัฏภัย ภัยคือการต้อง เวียนว่ายตายเกิดไม่รู้จบสิ้นเป็นไม่มี เพราะเกิดครั้งใดก็เป็นทุกข์ครั้งนั้น ไม่เกิด ก็ไม่ต้องทุกข์.
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ