ความหมายมาติกา ๑๐ หมวดในทสุตตรสูตร
อรรถกถา ทสุตตรสูตร -
(๑) พหุกาโรติ พหูปกาโร. ชื่อว่า "พหูปการธรรม" เพราะเป็นธรรมที่มีอุปการะมาก.
(๒) ภาเวตพฺโพติ วฑฺเฒตพฺโพ. ชื่อว่า "ภาเวตัพพธรรม" เพราะเป็นธรรมที่พึงให้เจริญ (คือให้ถึงอริยมรรค).
(๓) ปริญฺเญยฺโยติ ตีหิ ปริญฺญาหิ ปริชานิตพฺโพ. ชื่อว่า "ปริญเญยธรรม" เพราะเป็นธรรมที่บุคคลพึงรู้ได้ด้วยปริญญา ๓.
(๔) ปหาตพฺโพติ ปหานานุปสฺสนาย ปชหิตพฺโพ. ชื่อว่า "ปหาตัพพธรรม" เพราะเป็นธรรมที่บุคคลพึงละได้ด้วยอนุปัสสนา ๓ ที่ถึงความเป็นปหานปริญญา.
(๕) หานภาคิโยติ อปายคามิปริหานาย สํวตฺตนโก. ชื่อว่า "หานภาคิยธรรม" เพราะเป็นธรรมที่เป็นไปพร้อมเพื่อความเสื่อมรอบให้เข้าถึงอบาย.
(๖) วิเสสภาคิโยติ วิเสสคามิวิเสสาย สํวตฺตนโก. ชื่อว่า "วิเสสภาคิยธรรม" เพราะเป็นธรรมที่เป็นไปพร้อมเพื่อความวิเศษเหตุเพราะให้เข้าถึงธรรมที่วิเศษ.
(๗) ทุปฺปฏิวิชฺโฌติ ทุปฺปจฺจกฺขกโร. ชื่อว่า "ทุปปฏิวิชฌธรรม" เพราะทำให้รู้ประจักษ์ได้ยาก.
(๘) อุปฺปาเทตพฺโพติ นิปฺผาเทตพฺโพ. ชื่อว่า "อุปปาเทตัพพธรรม" เพราะเป็นธรรมที่ให้ถึงความสำเร็จ.
(๙) อภิญฺเญยฺโยติ ญาตปริญฺญาย อภิชานิตพฺโพ. ชื่อว่า "อภิญเญยยธรรม" เพราะเป็นธรรมที่บุคคลพึงรู้ยิ่งด้วยญาตปริญญา.
(๑๐) สจฺฉิกาตพฺโพติ ปจฺจกฺขํ กาตพฺโพ. ชื่อว่า "สัจฉิกาตัพพธรรม" เพราะเป็นธรรมที่บุคคลพึงทำให้ประจักษ์ (ด้วยญาณ).
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ