การสงเคราะห์กัน ระหว่างพระอริยมรรคมีองค์ 8 กับขันธ์ 3

สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ

การสงเคราะห์กัน ระหว่างพระอริยมรรคมีองค์ 8 กับขันธ์ 3 (ธรรมหมวด 3) มีศีลขันธ์ (หมวดศีล) 1 สมาธิขันธ์ 

(หมวดสมาธิ) 1 ปัญญาขันธ์ (หมวดปัญญา) 1 มีประโยชน์อย่างไร?

   ในมหาฎีกาวิสุทธิมรรค ถึงกับกล่าวย้ำรายละเอียดว่า จริงอยู่พระอริยมรรคมีองค์ 8 สงเคราะห์เข้ากับขันธ์ 3 ได้ เพราะมีส่วนให้สงเคราะห์เข้ากันได้ เหมือนอย่างสงเคราะห์พระนครเข้ากับราชสมบัติได้ เพราะพระนครก็เป็นส่วนหนี่งของราชสมบัติ แต่ขันธ์ 3 หาได้สงเคราะห์เข้ากับพระอริยมรรคมีองค์ 8 ได้ไม่ เหตุเพราะไม่มีส่วนสงเคราะห์เข้ากันได้หมด เพราะศีลก็มีลักษณะอย่างหนึ่ง สมาธิก็มีลักษณะอย่างหนึ่ง ปัญญาก็มีลักษณะอย่างหนี่ง ซ้ำแต่ละขันธ์(หมวด)ก็มีหลากหลายประเภทด้วย จึงเหมือนการเอาของต่างชนิดกัน จัดสงเคราะห์เข้ารวมด้วยกัน

   โดยมหาฎีกาวิสุทธิมรรคได้กล่าวอ้างว่า  ข้อนี้สมจริง ตามที่ท่านพระธรรมทินนาเถรีได้กล่าวไว้ใน จูฬเวทัลลสูตรว่า "

ดูก่อน ท่านวิสาขะ ขันธ์ 3 หาได้สงเคราะห์เข้ากับพระอริยมรรคมีองค์ 8 ได้ไม่ แต่พระอริยมรรคมืองค์ 8 สงเคราะห์เข้ากับขันธ์ 3 ได้แล "

   นั่นเท่ากับว่า มหาฎีกาวิสุทธิมรรค บอกให้พระโยคาวจรทราบว่า จตุปาริสุทธิศีล 4 เป็นอุปนิสสยปัจจัย แก่ พระอริยมรรคมีองค์ 8 เพราะต่างก็มีความบริสุทธ์หมดจดยิ่ง ส่วนศีลนอกนั้น เป็นนิสสยปัจจัย เพราะมีลักษณะเฉพาะตนนั่นแล(สาระจากคัมภึร์นิสสยะอักษรธรรมล้านช้าง)

[right-side]