สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ
ประโยชน์ของการบัญญัติพระวินัย
ถาม การที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติพระวินัยแก่ภิกษุสงฆ์นั้นต้องมีประโยชน์แน่ แต่ไม่ทราบว่ามีประโยชน์อะไรบ้าง ช่วยกรุณาหามาตอบให้ทราบด้วย
ตอบ ในเรื่องนี้พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้แล้วในพระวินัยปิฎกว่า พระองค์ทรง บัญญัติพระวินัยแก่ภิกษุสงฆ์ก็เพื่อประโยชน์ ๑๐ ประการคือ
๑. เพื่อความรับว่าดีแห่งสงฆ์ คือเพื่อให้สงฆ์ยอมรับว่าที่พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงบัญญัติสิกขาบทนั้นเป็นการดีแล้ว เป็นการชอบแล้ว
๒. เพื่อความสำราญแห่งสงฆ์ คือเพื่อความผาสุกในการอยู่ร่วมกันของสงฆ์
๓. เพื่อข่มบุคคลที่เก้อยาก ภิกษุทุศีลชื่อว่าเป็นผู้เก้อยาก คือทำให้ละอายได้ยาก เพราะฉะนั้นจึงทรงบัญญัติพระวินัยเพื่อให้ภิกษุทุศีล ได้เกิดความละอายในความผิดของตน
๔. เพื่อความอยู่สำราญของภิกษุมีศีลเป็นที่รัก คือภิกษุที่มีศีลเมื่อรู้ว่าสิ่งใดมีโทษ สิ่งใดไม่มีโทษตามวินัยบัญญัติ ย่อมทำสิ่งไม่มีโทษ ละเว้นสิ่งมีโทษทางวินัยเสีย แล้วพยายามบำเพ็ญไตรสิกขาให้บริบูรณ์ โดยปราศจากความลำบากหรือความรำคาญใจ สงสัยในความบริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์ของตน
๕. เพื่อป้องกันอาสวะที่จะเกิดในปัจจุบัน หมายความว่า เมื่อท่านปฏิบัติตนตาม พระวินัยโดยไม่ล่วงละเมิดแล้ว ก็ย่อมจะปิดกั้นอาสวะกิเลสที่จะเกิดในปัจจุบันเสียได้ นั่นคืออาสวะกิเลสในปัจจุบันไม่อาจเกิดได้
๖. เพื่อกำจัดอาสวะอันจักบังเกิดในอนาคต ในข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง หมายถึง ภิกษุที่สำรวมระวังตนอยู่ในกรอบของพระวินัยบัญญัติแล้ว ย่อมจะไม่ทำ บาปกรรม อันนำเกิดในอบายมีนรกเป็นต้นในอนาคต ก็การเกิดขึ้นในอบายในอนาคต ชื่อว่าอาสวะที่เป็นไปในอนาคต
๗. เพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส ซึ่งเป็นของแน่นอนที่ว่าเมื่อ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทแล้ว ภิกษุที่ประพฤติตามสิกขาบทย่อมเป็น ผู้มีกายวาจาสงบเรียบร้อยน่าเลื่อมใส คนทั้งหลายมีบัณฑิตเป็นต้น แม้ยังไม่เคยเลื่อมใส เมื่อได้เห็นย่อมเกิดความเลื่อมใส
๘. เพื่อความเลื่อมใสยิ่งของชุมชนที่เลื่อมใสแล้ว หมายความว่าคนที่เลื่อมใส อยู่แล้ว ย่อมจะเลื่อมใสยิ่งขึ้น เมื่อเห็นความสำรวมระวังของภิกษุทั้งหลาย ไม่ล่วงละเมิด
๙. เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรม คือเพื่อความตั้งมั่น ดำรงอยู่ทั้งปริยัติ สัทธรรม ทั้งปฏิบัตติสัทธรรม ทั้งอธิคมสัทธรรม ก็ปริยัติสัทธรรมนั้นได้แก่ พระพุทธพจน์ ทั้งสิ้น ซึ่งรวมลงในพระไตรปิฎกนั่นเอง ส่วนปฏิบัตติสัทธรรมนั้นได้แก่ธุดงค์ ๑๓ ขันธกวัตร ๑๔ มหาวัตร ๘๒ ศีล สมาธิ และวิปัสสนา สำหรับอธิคมสัทธรรม ได้แก่ อริยมรรค ๔ อริยผล ๔ นิพพาน ๑ การบัญญัติพระวินัยก็เพื่อความตั้งมั่นแห่ง พระสัทธรรมทั้ง ๓ อย่างนี้แหละ
๑๐. เพื่ออนุเคราะห์พระวินัย คือเพื่ออุปถัมภ์สนับสนุนวินัยทั้งสี่ คือสังวรวินัย ปหานวินัย สมถวินัย และบัญญัติวินัย
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ