ธุดงควัตร 13 ข้อ มีการทรงผ้าบังสุกุลเป็นต้น เป็นปรมัตถ์ที่มีสภาวลักษณะ

สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ

ธุดงควัตร 13 ข้อ มีการทรงผ้าบังสุกุลเป็นต้น เป็นปรมัตถ์ที่มีสภาวลักษณะ ซึ่งเป็นจริงมีจริง สามารถรู้ได้ หรือสักแต่ว่า เป็นบัญญัติที่เรียกชื่อกันเท่านั้น

   สภาวลักษณะ(ลักษณะเฉพาะ)ของธุดงควัตร  ทั้ง 13 ข้อ มีดังนี้ :-

     มี สมาทานเจตนา(ความตั้งใจรักษาด้วยความเคารพ)เป็นลักษณะ

     มี การย่ำยีความละโมบได้เป็นรส(กิจ)

     มี การหาความละโมบไม่ได้ เป็นปัจจุปัฎฐาน(ผลปรากฎ)

     มี อริยธรรม คือ ความมักน้อยเป็นต้น เป็นปทัฎฐาน(เหตุใกล้ให้เกิด)

   คำยืนยันว่า " มีจริงเป็นจริง " นั้นหมายความว่าอย่างไร?

   หมายความว่าสภาวลักษณะ เป็นสาธารณะ แก่ ธุดงควัตรทั้ง 13 ข้อ และทนต่อการพิสูตร คือเป็นจริงเช่นนั้นตลอดไป

ตัวอย่างเช่น พระภิกษุได้ผ้าบังสกุลมาแล้ว ก็สักแต่ว่าใช้ผ้าบังสุกุลนั้น ไม่มีเจตนาตั้งใจรักษาถือเอาด้วยความเคารพเลย ก็ไม่เป็นธุดงควัตร

เป็นสักแต่ว่าผู้ใช้ผ้าบังสกุลเท่านั้น

   คำสำทับว่า " ความตั้งใจรักษาด้วยความเคารพ " นั้นหมายความว่าอย่างไร?

   หมายความว่า กิจ คือ การย่ำยีความละโมบได้ก็ดี  ผลปรากฏ คือ การหาความละโมบไม่ได้ก็ดี เหตุใกล้ให้เกิด คือ อริยธรรมก็ดี จักมีได้ก็ด้วยความเข้าใจสภาวลักษณะของธุดงควัตร คือ รักษาด้วยกุศลจิต(กัลลยาณปุถุชนและพระเสกขบุคคล) และด้วยกิริยาจิต(พระอรหันตบุคคล) หาใช่จะรักษาด้วยอกุศลจิต มีความละโมบอยากได้ลาภสักการะเป็นต้นไม่

(มหาฎีกา วิสุทธิมรรค ปฏิสัมภิทามรรค นิสสยอักษรปัลลวะ อักษรสิงหล อักษรขอม)

[full-post]