คฤหัสถ์ บรรลุเป็นพระอรหันต์ ย่อมมีคติ ๒ คือ
จริงหรือ เมื่อคฤหัสถ์บรรลุเป็นพระอรหันต์แล้ว ย่อมมีคติเป็น 2 ประการเท่านั้น ไม่เป็นประการอื่นนอกจาก 2 ประการการนี้เลย คือ ต้องบวชภายในวันนั้น 1.หากไม่ได้โอกาสบวชภายในวันนั้นต้องปรินิพพาน 1.
ปัญหาที่ตั้งเป็นประเด็นขึ้น ฉบับอักษรไทยใช้ชื่อปัญหาว่า คิหิอรหัตตปัญหา ฉบับอักษรอื่นส่วนมาก มี อักษรปัลลวะ, สิงหล, พม่า, มอญ, ขอม และโรมัน ใช้ชื่อปัญหาว่า ขีณาสวภาวปัญหา ภาวะที่ประเด็นแสดงออกถีงตัวปัญหาที่ชื่อ ขีณาสวภาวปัญหา มีความชัดเจนกว่า จึงขอนำเสนอตามนัยหลัง
พระเจ้ามิลินท์ " พระคุณเจ้านาคเสน พวกท่านกล่าวกันว่า ' คฤกัสถ์ผู้ใด บรรลุความเป็นพระอรหันต์, คฤหัสถ์ผู้นั้น ย่อมมีคติเป็น 2 ประการเท่านั้น ไม่เป็นประการอื่นได้เลย คือต้องบวชในวันนั้น หรือไม่ได้โอกาสก็ต้องปรินิพพานในวันนั้นนั่นแหละ ไม่ล่วงเลยวันนั้นไปได้ ' ดังนี้. พระคุณเจ้านาคเสน ถ้าหากว่า ในวันนั้นไม่อาจได้อาจารย์หรืออุปัชฌาย์หรือบาตรและจีวร, ท่านผู้เป็นพระอรหันต์นั้นจะบวชเอง หรือเมื่อล่วงเลยวันนั้นไปแล้ว จะมีพระอรหันต์ผู้มีฤทธิ์มาบวชให้จะได้หรือไม่, หรือขอให้ล่วงเลยวันนั้นไปก่อนถึงจะปรินิพพานจะได้หรือไม่? "
พระนาคเสน " ขอถวายพระพร มหาบพิตร พระอรหันต์ไม่อาจบวชเองได้, เมื่อบวชเองก็ย่อมถึงความเป็นไถยสังวาส คือมีสถานภาพปลอมบวชซึ่งพระอรหันต์ท่านไม่ทำแน่นอนแม้สักแต่ว่าคิด ทั้งไม่อาจล่วงเลยวันนั้นไปได้เลย เมื่อล่วงเลยพ่านวันนั่นไปแล้วท่านไม่มีโอกาสได้บวชต้องปรินิพพานแน่นอน แม้ภายหลังจะมีพระอรหันต์ผู้มีฤทธิ์ หรือ อุปัชฌาย์ อาจารย์ผู้มีคุณธรรมเพรียบพร้อม ท่านไหนๆก็แก้ไขได้เลย."
พระเจ้ามิลินท์ " พระคุณเจ้านาคเสน ถ้าอย่างนั้นการบรรลุพระอรหันต์ของคฤหัสถ์ก็ย่อมเป็นเหตุคร่าชิวิตของคฤหัสถ์นะสิ."
พระนาคเสน " ขอถวายพระพร ชีวิตความเป็นอยู่ของเพศคฤหัสถ์ว้าวุ่นไม่สงบ จึงเป็นเพศที่ทรามกำลังไม่อาจรองรับสภาพความสงบเสงี่ยมที่เป็นสภาพเป็นปฏิปักษ์ต่อกันอย่างรุนแรงได้ ดังนั้นท่านจึงจำต้องบวชภายในวันนั้น หรือถ้าไม่มีโอกาสได้บวชภายในวันนั้นก็ต้องปรินิพพาน หาใช่เหตุผลตามที่พระองค์กล่าวไม่."
พระนาคเสน " ขอถวายพระพร เปรียบเสมือน โภชนาหารที่หล่อเสี้ยงอายุ รักษาชีวิตสัตว์ไว้ ก็ยังคร่าเอาชีวิตสัตว์ได้ เพราะเมื่อไฟธาตุอันเป็นส่วนย่อยโภชนาหารนั้นเกิดไม่สงบเสื่อมทรามกำลัง จึงไม่อาจย่อยโภชนาหารได้ ขอถวายพระพร นี่หาใช่เป็นโทษของโภชนาหารไม่ แต่เป็นโทษของไฟธาตุที่ไม่สงบเสื่อมทรามกำลังนั่นเอง เป็นฉันใด, คฤกัสถ์ผู้บรรลุพระอรหันต์จึงต้องบวขภายในวันนั้น หากไม่ได้โอกาสบวชภายในวันนั้นก็ต้องปรินิพพาน เพราะเพศคฤหัสถ์เป็นเพศไม่สงบ เป็นฉันนั้นเหมือนกันแล."
พระนาคเสน " ขอถวายพระพร อีกส่วนอุปมาหนึ่งเปรียบเสมือน เสื่อหญ้าผืนเล็กๆ เมื่อเอาหินก้อนหนักๆ วางทับไว้ข้างบนก็ย่อมฉีกขาด เป็นฉันใด, คฤหัสถ์ผู้บรรลุพระอรหันต์จึงต้องบวชภายในวันนั้น หากไม่ได้โอกาสบวชภายในวันนั้นก็ต้องปรินิพพาน เพราะเพศคฤหัสถ์เป็นเพศไม่แข็งแรง ก็เป็นฉันนั้นเหมือนกันแล."
พระนาคเสน " ขอถวายพระพร อีกส่วนอุปมาหนึ่ง เปรียบเสมือนว่า บุรุษผู้อ่อนแอ ทรามกำลัง มีชาติกำเนิดต้อยต่ำ มีบุญน้อย เมื่อได้โอกาสรับอิสสริยยศเป็นกษัตริย์ ย่อมตกไป พลาดไปจากอิสสริยฐานะนั้น เป็นฉันใด, คฤหัสถ์ผู้บรรลุพระอรหันต์ จึงต้องบวชภายในวันนั้น หากไม่ได้โอกาสบวชภายในวันนั้นก็ต้องปรินิพพาน เพราะเพศคฤหัสถ์ไม่เหมาะสมกับสถานภาพความเป็นพระอรหันต์ ก็เป็นฉันนั้นเหมือนกันแล."
พระเจ้ามิลินท์ " สาธุ พระคุณเจ้านาคเสน ข้าพเจ้าขอน้อมรับเหตุผลพร้อมอุปมาตามที่พระคุณเจ้ากล่าวชอบแล้ว."
[full-post]
แสดงความคิดเห็น
ข้อมูลความคิดเห็นของท่าน จะถูกตรวจสอบก่อนทุกครั้ง ฯ