ธรรมเป็นเหตุให้วิจิกิจฉาเบาบางลง

Sompob Sanguanpanich

ธรรมเป็นเหตุให้วิจิกิจฉาเบาบางลง

...

วิธีบรรเทาวิจิกิจฉาด้วยการปรับความคิดให้ตรงต่อความเป็นจริงของสภาพธรรม นอกจากจะมีตามนัยของพระบาฬีแล้ว ยังมีวิธีการบรรเทา ตามที่พระอรรถกถาจารย์แนะนำไว้ให้อีก ๖ ประการด้วยกันคือ

๑) พหุสุตตา ความเป็นพหุสุต

วิจิกิจฉา ไม่มีโอกาสที่จะทำให้จิตของผู้เป็นพหุสุตไขว้เขว ลังเลสงสัยได้เลย เพราะความรู้ความเข้าใจในสภาวธรรม

๒) ปริปุจฉกตา ใคร่ครวญสอบถามถึงพระรัตนตรัยให้มาก

ความจริง ความเป็นพหุสุตะและความเป็นผู้เชี่ยวชาญพระวินัย ถึงจะบรรเทาวิจิกิจฉาบางประการได้ แต่กระนั้น เหตุให้เกิดความลังเลชนิดอื่นๆ นั้นก็มีความไม่มั่นใจในพระรัตนตรัยเป็นมูล ดังนั้น จึงควรศึกษาเรื่องราวของพระรัตนตรัยให้มากขึ้น

๓) วินเย ปกตัญญุตา เชี่ยวชาญในพระวินัย

ความสงสัยนอกจากจะเกิดในพระรัตนตรัยแล้ว บางครั้งยังเกิดขึ้นปรารภสิกขาบทพระบัญญัติ ดังปรากฏในพระบาฬีดังกล่าวมานั้น ความเชี่ยวชาญในสิกขาบทบัญญัติ จึงช่วยได้มาก

๔) อธิโมกขพหุลตา มากด้วยความเลื่อมใส

แน่นอนว่า เมื่อเลื่อมใสในสิ่งใด ย่อมไม่ลังเลสงสัยในสิ่งนั้น ดังนั้น เมื่อปลูกความเลื่อมใสในพระรัตนตรัยอย่างลึกซึ้งให้เกิดขึ้นได้อย่างมากแล้ว วิจิกิจฉา ย่อมไม่มีโอกาสได้เกิดขึ้น

๕) กัลยาณมิตตตา มีกัลยาณมิตร

การคบมิตรที่มากด้วยศรัทธาในพระรัตนตรัย ในพระคัมภีร์ยกพระวักกลิเถระ เป็นบุคคลตัวอย่างให้เป็นกรณีศึกษา

๖) สัปปายกถา การสนทนาที่ดี

สนทนาเรื่องที่ชวนให้เกิดศรัทธา

...

เนืัอความเกี่ยวกับนิวรณ์ เหตุเกิด และวิธีการบรรเทาทั้งหมดนี้ มีอยู่ในพระไตรปิฎก และอรรถาธิบาย ตามคัมภีร์อรรถกถาและฏีกา นีวรณปหานวรรค เอกนิบาต อังคุตรนิกาย 

ดังที่เรานำมาเล่า มาถ่ายทอดให้เพื่อนได้รับฟัง จบลงด้วยประการฉะนี้

-----------------

ขออนุโมทนา 

สมภพ สงวนพานิช

๖/๖/๖๖ 

[full-post]