ทักษิณา กับทักขิเณยบุคคล

ทักษิณา กับทักขิเณยบุคคล

   ถาม ขอให้อธิบายคำว่า ทักษิณา และทักขิเณยบุคคล ด้วยครับ 

   ตอบ คำว่า ทักษิณา หรือ ทักขิณา นั้น อรรถกถาอธิบายว่า ได้แก่ ทานที่บุคคลเชื่อโลกหน้าแล้วจึงให้ หมายความว่า ทักษิณา เป็นชื่อของทาน ที่บุคคลเชื่อว่าโลกหน้ามี ชาติหน้ามีแล้วจึงให้ นั่นคือบุคคลเชื่อกรรมและผลของกรรมว่ามีจริง จึงให้ทาน ทานของ บุคคลนั้น ชื่อว่า ทักษิณา บางทีก็เรียกว่า ทักษิณาทาน ทักษิณาจึงเป็นทานของสัมมาทิฏฐิบุคคล

   บุคคลใดสมควรเพื่อรับทักษิณา บุคคลนั้นชื่อว่า ทักขิเณยยบุคคล ซึ่งทักขิเณยบุคคลนี้หมายเอาผู้ทรงศีล ทรงธรรม คือ พระอริยสงฆ์ ดังที่ปรากฏในสังฆคุณข้อหนึ่งว่า พระสงฆ์เป็นทักขิเณยโย คือเป็นบุคคลผู้สมควรแก่ทักษิณา คือเป็นบุคคลผู้สมควรที่จะรับทาน ที่บุคคลถวายด้วยศรัทธา เชื่อกรรม และผลของกรรม ทั้งนี้เพราะพระอริยสงฆ์ ท่านประกอบด้วย อริยคุณ คืออริยศีล อริยสมาธิ และอริยปัญญา ท่านจึงเป็นเสมือนนาดี ที่เมื่อใครหว่านพืชลงไปแล้ว พืชนั้นย่อมงอกงามมีผลดีมาก ด้วยเหตุนี้ทักษิณาทานที่บุคคลหว่านลงในทักขิเณยบุคคล คือพระอริยสงฆ์นี้ จึงเป็นทานที่มีผลไพบูลย์ 

   สรุปว่า ทักษิณา เป็นชื่อของทานที่บุคคลถวายด้วยศรัทธา เชื่อกรรมและผลของกรรมว่ามีจริง ส่วน ทักขิเณยยบุคคล นั้น หมายถึงพระอริยสงฆ์ผู้สมควรแก่ทักษิณาทาน ที่บุคคลถวายด้วยศรัทธานั้น เพราะฉะนั้นทักขิเณยยบุคคล จึงมีอยู่ในพุทธศาสนานี้เท่านั้น

---------------

ทำบุญกับพระพุทธเจ้าทำไม่ได้บุญมาก?

   ถาม พระพุทธเจ้ากับพระปัจเจกพุทธเจ้าต่างก็เป็นพระพุทธเจ้าเหมือนกัน ทำไม ทำบุญกับพระพุทธเจ้าจึงได้บุญมากกว่า คือได้ผลมากกว่าพระปัจเจกพุทธเจ้าเล่าครับ ช่วยให้ ความกระจ่างด้วยครับ

   ตอบ ในเรื่องนี้ เราต้องทราบเสียก่อนว่า พระพุทธเจ้ากับพระปัจเจกพุทธเจ้านั้น แม้จะเป็นพระพุทธเจ้าเหมือนกัน แต่ท่านก็มีคุณธรรม ไม่เท่ากัน พระพุทธเจ้านั้นทรงตรัส รู้ธรรมทั้งปวงด้วยพระองค์เองแล้วยังทรงบอกสอนผู้อื่นให้รู้ตามได้ด้วย คือสามารถนำเอา ธรรมะที่พระองค์ตรัสรู้แล้วนั้นมาประกาศให้ชาวโลกได้รู้ตามเห็นตามได้ด้วย ส่วนพระ ปัจเจกพุทธเจ้านั้นก็ตรัสรู้ธรรมะด้วยพระองค์เองเหมือนกัน แต่เมื่อตรัสรู้แล้ว ไม่สามารถ นำเอาความรู้นั้นมาบอกสอนผู้อื่นเพื่อให้รู้ตามได้ ทั้งนี้ก็เป็นไปตามความปรารถนาดั้งเดิม ของท่าน คือท่านปรารถนาเป็นเพียงพระปัจเจกพุทธเจ้าเท่านั้น มิได้ปรารถนาเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะฉะนั้นพระปัจเจกพุทธเจ้าจึงสร้างบารมีระยะเวลาสั้นกว่าพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้านั้นทรงสร้างบารมีมานานถึงสื่อสงไขยแสนกัปเป็นอย่างน้อย นับแต่ได้รับ พุทธพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าพระองค์แรกที่ได้พบ ทั้งนี้เพราะว่าพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่งๆ อาจจะได้รับพุทธพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าในอดีตหลายพระองค์ทีเดียว กว่าจะทรงตรัสรู้ ได้ด้วยพระองค์เอง ส่วนพระปัจเจกพุทธเจ้านั้นบำเพ็ญบารมีไม่นานเหมือนพระพุทธเจ้า ท่านใช้เวลาเพียง ๒ อสงไขยแสนกัปเท่านั้น เพราะฉะนั้น ความรู้ของท่านจึงไม่กว้างขวาง ลึกซึ้งเท่าพระพุทธเจ้า แม้ว่าจะตรัสรู้อริยสัจสี่เหมือนกันก็ตาม ด้วยเหตุนั้นพระพุทธเจ้า จึงทรงยิ่งด้วยพระปัญญากว่าผู้ใด คือ หาผู้ใดเสมอเหมือนมิได้ เพราะเหตุที่พระพุทธเจ้า ทรงเป็นเลิศกว่าพระปัจเจกพุทธเจ้า และแม้แต่เทวดามารพรหมทั้งหลายด้วยคุณธรรม การทำบุญไว้ในพระพุทธเจ้าจึงมีผลมากกว่า มีอานิสงส์มากกว่าทำบุญแก่ผู้อื่นทั้งสิ้น อย่าว่าแต่การทำบุญกับพระพุทธเจ้าที่ยังทรงพระชนม์อยู่จะมีผลมากมีอานิสงส์มากจน ไม่อาจจะนับได้เลย แม้การบูชาพระพุทธเจ้าที่ทรงปรินิพพานไปแล้วด้วยการระลึกถึง พระคุณของพระองค์ หรือแม้จะบูชาพระบรมธาตุ พระเจดีย์ที่บรรจุพระธาตุหรือเครื่องใช้สอย ของพระองค์ การบูชาต้นโพธิ์ที่ตรัสรู้หรือที่ๆ เนื่องด้วยพระองค์ก็ยังมีผลมากเกินกว่าจะ นับได้เช่นเดียวกัน

---------------

 

[full-post]