PRACHANIYOM

สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ

การแปลความระหว่างภาษาตระกูลที่คำศัพท์เกิดจากธาตุ (รากศัพท์) และปัจจัย เช่น ภาษาบาลีเป็นต้น กับภาษาตระกูลที่คำศัพท์เกิดจากการเรียงคำ เช่น ภาษาไทย เป็นต้น มีความสำคัญเป็นไฉน?

   ในภาษาบาลีที่ใช้รักษาพุทธพจน์นั้น ถึงอรรถของธาตุจะมีมากมาย แต่ก็ถูกระบุอรรถด้วยปัจจัยประจำคณะธาตุ มี ภูคณะธาตุเป็นต้น

   ในภาษาไทยที่ใช้แปลความพุทธพจน์ ซึ่งใช้การสรรหาคำเพื่อเรียงลำดับให้ถูกต้องตรงต่อพุทธพจน์ ตัวอย่างเช่นคำว่า เผลอ กับ คำว่า เผอเรอ

   เผลอ มีความหมายว่าหลงลืม หรือไม่ระวังตัวชั่วขณะหนึ่ง ทั้งนี้แล้วแต่บริบทหรือข้อความที่ห้อมล้อมจะกำหนด เช่นที่ใช้กันว่า “เนื่องจากเขาเผลอเป็นประจำจึงมักทำผิดบ่อย ๆ" (เผลอ=หลงลืม)

“เพราะตำรวจเผลอผู้ต้องหาจึงแย่งปืนไปได้ (เผลอ=ไม่ระวังตัวชั่วขณะหนึ่ง)

“นักเรียนเดินเผลอไปสะดุดกับขาโต๊ะ” (เผลอ=ไม่ระวังตัว)

   เผอเรอ มีความหมายว่าเลินเล่อ ไม่รอบคอบ สุรุ่ยสุร่าย เช่นที่ใช้กันว่า “การทำงานเกี่ยวกับการเงินต้องอาศัยความละเอียดลออและความระมัดระวัง มาก จะทําเผอเรอให้ผิดพลาดไม่ได้ "

(เผอเรอ=เลินเล่อ)

“เขาเผอเรอเป็นประจำทั้งในด้านการทำงานและการประพฤติตน" (เผอเรอ=เลินเล่อ ไม่รอบคอบ)

“คนทุกคนไม่ควรใช้จ่ายให้เผอเรอ ต้องประหยัดเงินไว้เพื่อสร้างฐานะของตน" (เผอเรอ=สรุ่ยสุร่าย)

   คำ “เผลอ” กับ “เผอเรอ” มีความหมายใกล้เคียงกันมาก แต่ไม่ตรงกันทีเดียวนัก ถ้าพิจารณาโดยถี่ถ้วนรอบคอบแล้วจะเห็นว่าความหมายของคำ “เผอเรอ” หนักกว่า คำว่า “เผลอ” ความหมายของ “เผลอ” มีเพียงว่า หลงลืม ไม่ระวังตัว แต่ความหมายของคำว่า “เผอเรอ” บ่งบอกถึงความหลงลืมหรือไม่ระมัดระวังตัวอย่างมาก จนถึงขั้นเลินเล่อ ไม่รอบคอบ หรือขาดความระมัดระวังตัวไปเลย 

   คำทั้งสองนี้อาจจะใช้แทนกันได้บ้างในบางโอกาส แต่ก็ใช้แทนกันไม่ได้เสมอไป อย่างในประโยคตัวอย่างที่ยกมาจะแทนกันไม่ได้เลย หากใช้แทนกันจะทำให้น้ำหนักของความหมายต่างไป และไม่ได้ความดีเท่าที่ควร ซึ่งถือว่าเป็นการใช้คำผิดความหมาย 

   โดยทั่ว ๆ ไปแล้วการใช้คำทั้งสองมีที่ผิดอยู่ ๒ ประการ ประการแรกได้แก่การใช้สับกัน คือใช้ “เผลอ” แทน “เผอเรอ” หรือใช้ “เผอเรอ” แทน “เผลอ” ส่วนความผิดประการที่สอง ได้แก่การใช้ “เผอเรอ” เป็น “เผลอเรอ” ซึ่งเป็นความผิดที่มีอยู่ทั่วไปทั้งในการพูดและการเขียน

   จะเห็นได้ว่านอกจากจำเป็นต้องเรียนไวยากรณ์ทั้งสองภาษาแล้ว ผู้ประสงค์จะแปลพุทธพจน์ให้ได้ทั้งองค์ธรรมทั้งอรรถรส พึงจำต้องเรียนอรรถศาตร์และภาษาศาตร์ เพื่อขจัดปัญหาดังกล่าวด้วย

สมเกียรติ พลเดชอุดมคุณ

อาหารและรสชาติอยู่ด้วยกันฉันใด ศัพท์และความหมายก็อยู่ด้วยกันฉันนั้น

      ส่วนความรู้สึกจากการทานอาหารและการเสพศัพท์ เหล่านั้นเกิดขึ้นที่ใจ ดังนั้นความสำคัญของศัพท์ ของความหมาย ของความรู้สีก จึงมีบทบาทที่ขาดไม่ได้เลยในการสือสารกัน สมดังพระคัมภีร์เนตติปกรณ์กล่าวถึงศัพท์และอรรถว่า

      "ทฺวาทส ปทานิ สุตฺตํ ตํ สพฺพํ พฺยญฺชนญฺจ อตฺโถ จ ตํ วิญฺเญยฺยํ อุภยํ โก อตฺโถ พฺยญฺชนํ กตมํ."

ความว่า "พระพุทธพจน์ที่ใช้สื่อสารกัน มี ๑๒ องค์ (ปท) องค์ทั้งหมดนั้น มี ทั้งส่วนที่เป็นศัพท์ มี ทั้งส่วนที่เป็นอรรถ ซึ่งทั้ง ๒ ส่วนนั้น วิญญูชนควรรู้ว่า เป็นศัพท์ประเภทไหน เป็นอรรถประเภทไหน."

      หมายความว่า ศัพท์ และอรรถ จับกันได้ ๖ คู่ คือจากการสื่อศัพท์ แล้วรับทราบอรรถที่เหมาะสมกันเป็นคู่นั่นเอง ส่วนความรู้สึกที่จับเอาได้จากการสือสาร มี ๖ อาการ 

เมื่อกล่าวโดยสถานการณ์หลัก ก็จะมี ๒ สถานการณ์ คือ:-

      ๑. สถานการณ์หลักที่อาศัยความเหมือน เช่นรู้ว่านาย ก. กับนาย ข. เป็นฝาแฝดกันเพราะมีความเหมือนกัน

      ๒. สถานการณ์หลัก ที่อาศัยความต่าง เช่น รู้ว่าฝาแฝดคนนี้เป็นนาย ก. ฝาแฝดคนนั้นเป็นนาย ข . เพราะมีความต่างกัน

ดังนั้น คู่ศัพท์และอรรถ ท่านจึงแบ่งเป็น ๒ กลุ่ม คือ คู่ที่เนื่องอยู่กับความเหมือน ๓ คู่ และคู่ที่เนื่องอยู่กับความต่าง ๓ คู่ ดังนี้:-

  กลุ่มที่เนื่องอยู่กับความเหมือน ๓ คู่ คือ

      ๑. ศัพท์สื่อลักษณะ (อักขระ) คู่กับอรรถรับทราบหลักการ (สังกาสนา) พอสื่อเสร็จก็จับเอาความเหมือนได้

      ๒. ศัพท์สื่อขั้นตอน (พยัญชนะ) คู่กับอรรถรับทราบการเผยตัวอย่าง (วิวรณา) พอสื่อเสร็จก็จับเอาขบวนการได้

      ๓. ศัพท์สื่อความประสงค์ (นิรุตติ) คู่กับอรรถรับทราบการเน้นย้ำทำนอง (อุตตานีกัมมะ) พอสื่อเสร็จก็จับเอาการอุปมาได้

  กลุ่มที่เนื่องอยู่กับความต่าง ๓ คู่ คือ

      ๑. ศัพท์สื่อแนวทาง (ปท) คู่กับอรรถรับทราบประเด็น (ปกาสนา) พอสืบเสร็จก็จับเอาความต่างได้

      ๒. ศัพท์สื่อความเจาะจง (อาการะ) คู่กับอรรถรับทราบการเผยแง่มุม (วิภชนา) พอสื่อเสร็จก็จับเอาการแบ่งแยกได้

      ๓. ศัพท์สื่อความชัดเจน (นิทเทส) คู่กับอรรถรับทราบการเน้นย้ำนิยาม (บัญญัตติ) พอสื่อเสร็จก็จับเอาการกำหนดความได้

   เมื่อกล่าวโดยการแสดงธรรมก็จะได้ขนาดการแสดงธรรมที่เหมาะสมกับประเภทบุคคล ๓ รูปแบบ ดังนี้:-

      ๑. อุคฆฏิตัญญูบุคคล อาศัยอรรถบอกหลักการ (สังกาสนา) หรือ อาศัยอรรถ บอกประเด็น (ปกาสนา) อย่างใดอย่างหนี่ง ขนาดการแสดงธรรมจึงเป็นขนาดย่อ

      ๒. วิปจิตัญญูบุคคล อาศัยอรรถ บอกการเผยตัวอย่าง (วิวรณา) หรือ อาศัยอรรถบอกการเผยแง่มุม (วิภชนา) อย่างใดอย่างหนึ่ง ขนาดการแสดงธรรมจีงเป็นขนาดปานกลาง

      ๓. เนยยบุคคล อาศัยอรรถ บอกการเน้นย้ำทำนอง (อุตตานีกัมมะ) หรือ อาศัยอรรถบอกการเน้นย้ำนิยาม (บัญญัตติ) อย่างใดอย่างหนึ่ง ขนาดการแสดงธรรม จึงเป็นขนาดกว้างขวางพิสดาร 

      ขอเพื่อนสหธรรมิก โปรดใส่ใจศัพท์และอรรถตามนัยของพระคัมภีร์เนตติปกรณ์นี้เถิดจักเป็นปัจจัยให้ท่านเข้าถีง หาระ ๑๖ นัย ๕ มูลบท ๑๘ สาสนปัฏฐานที่มาในอรรถกถา ฏีกา ๑๖ และ ที่มาใน พระบาลี (พระพุทธพจน) ๒๘ ได้อย่างสะดวกแล

------------------/

ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ป (แป-,โป-,ไป-)   

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

แป น. มณฺฑิรงฺค. สงฺฆาต.

แป้ง น. ปิฏฺฐ., ปูป. กุฏฺฏ., จุณฺณก., ขลิ., 

     แป้งข้าว น. ธญฺญปิฏฺฐ., 

     แป้งข้าวหมาก น. กิณฺณ., 

     แป้งจี่ น. กุณฺฑกปูว. 

     แป้งต้ม น. มทฺทิตปิฏฺฐ., 

     แป้งทาตัว น. วาสจุณฺณ.,

     แป้งเปียก น. ปิฏฺฐขลิ, ปิฏฺฐมทฺท., กกฺก., สนฺนิตปิฏฺฐ., 

     แป้งผงทาแก้ม น. กุงฺกุมจุณฺณ., รตฺตาเลป.

     แป้งผสมงา น. ติลปิฏฺฐ., ปิญฺญาก., 

     แป้งผสมน้ำอาบ น. นฺหานจุณฺณ., นฺหานียจุณฺณ., 

     แป้งผัดหน้า น. กกฺกุ., มุขจุณฺณก., มุขวิเลปน., 

     แป้งฝุ่น น. จุณฺณก., 

     แป้งมัน น. อาลุวคจฺฉปิฏฺฐ., คุฬิกาปิฏฺฐ., 

     แป้งร่ำ น. วาสิตจุณฺณ.,

     แป้งสาคู น. ตาลปิฏฺฐวิเสส. 

     แป้งสาลี น. สาลิปิฏฺฐ., 

     แป้งหมี่ น. สาลิปิฏฺฐ., 

     แป้งหอม น. คนฺธจุณฺณ., 

     แป้งเหล้า น. สุราจุณฺณ., 

     แป้งอาบน้ำ น. สินานี, สินานจุณฺณ.,

แปซิฟิก (pacific) ค. สนฺติกร อกฺขุภิต

แปด (จํานวน) ค. อฏฺฐ แปดครั้ง กวิ. อฏฺฐกฺขตฺตุํ แปดสิบสอง น. ทฺวาสีติ, ทุวาสีติ, แปดหน้ายก (X แผ่น \ หน้า)  น. จตุปตฺตก., แปดเหลี่ยม น. อฏฺฐํส. ค. อฏฺฐํสิก แปดเหลี่ยมสิบสองคม ค. พหุกูโฏปาย

     แปดเปื้อน ค. สงฺกิลิฏฺฐ (ดู เศร้าหมอง)

แป้น น. มณฺฑล., ปาทนิเกต. แป้นหมุน น. ภมการ.

แป๊บ (pipe) ดู ท่อโลหะ

แปร ดู เปลี่ยนแปลง

แปรขบวน น. อวตฺถรณ, ก. ปนฺตึ อวตฺถรติ, ปนฺตึ ปตฺถรติ 

แปรความ ก. สจฺจํ วิรูเปติ

แปรญัตติ ก. นีติปทํ สํโสเธติ

แปรแถว ดู แปรขบวน

แปรปรวน น. อญฺญถาภาว. วิปริณาม. วิปริยาย. วิปลฺลาส. วิปริยาส. ค. กมฺปนสีล อถิร ก. ปริณมติ วิปริณมติ กมฺปติ

แปรไป น. ปริณาม. ค. ปริณต ก. ปริณาเมติ

แปรผัน ดู เปลี่ยนแปลง

แปรพักตร์ น. ปกฺขาปคมน., ปกฺขวิชหน., อนุชุตา, 

แปรก (ปะแหรก) น. พาหา,

แปรง น. โกจฺฉ., จเปฏ. วาลณฺฑุปก. มชฺชนี, ก. โกจฺเฉน ปริมชฺชติ 

     แปรงขนม้า น. อสฺสมชฺชนี, 

     แปรงปัดฝุ่น น. รโชหรณ., รโชหารี. 

     แปรงฟัน ก. ทนฺเต โธวติ, ทนฺเต ปริมชฺชติ 

     แปรงสีฟัน น. ทนฺตโปณ. ทนฺตโปน. ทนฺตกฏฺฐ., ทนฺตธาวน., 

     แปรงหวีผม น. เกสมชฺชนี,

แปร่ง น. สงฺโกจ. วิการ. วิปลฺลาส. ค. วิกล วิปรีต

แปล น. ปริวตฺต. ภาสาปริวตฺตน., ภาสนฺตรปริวตฺตน., อญฺญถากรณ., ก. ปริวตฺเตติ, ภาสนฺตรํ ปริวตฺเตติ, วฺยาขฺยาติ 

     แปลความ น. อตฺถวณฺณนา, วิวรณ., ก. วิตฺถาเรติ วฺยาขฺยาติ 

     แปลความผิด น. วิปรีตตฺถกถน., ก. วิปรีตตฺถํ กเถติ 

     แปลความหมายภาษาโบราณ น. ปุราลิปิวิสทีกรณ., ก. คูฬฺหกฺขรานิ วิสทีกโรติ, ปุราลิปีนํ อตฺถํ ปกาเสติ 

     แปลตามพยัญชนะ ก. พฺยญฺชนานุสาเรน ปริวตฺเตติ 

     แปลตามอรรถ ก. มูลตฺถานุสาเรน ปริวตฺเตติ 

     แปลผิด น. อยถานุวาท.

แปลก น. เภท. วิปฺปการ. วิเสส. อจฺฉริย., ค. วิสภาค อปากติก วิลกฺขณ วิกต วิรูป อพฺภุต อปริจิต ก. อญฺเจติ 

     แปลกใจ ดู ประหลาดใจ

     แปลกตา ค. วิสภาค อปากติก วิลกฺขณ วิกต วิรูป 

     แปลกถิ่น ค. เทสาวิสฺสาสิก 

     แปลกประหลาด ดู ประหลาด

     แปลกหน้า ค. อพฺภุต อพฺภุตทสฺสน อปริจิต อาคนฺตุก 

     แปลกหู ค. อสฺสุตปุพฺพ

แปลง น. อาเทส. ปราวตฺตน., ปริวตฺต. ปริวตฺตน., วีตหรณ., ก. ปราวตฺเตติ ปริวตฺเตติ วีติหาเรติ สงฺกาเมติ

     แปลงชาติ น. สญฺชาติปริวตฺตน., 

     แปลงตัว ก. รูปนฺตรํ มาเปติ, รูปนฺตรํ ปริวตฺเตติ 

     แปลงเพศ (เปลี่ยนเพศ) น. เวสปริวตฺตน., ก. เวสํ ปริวตฺเตติ (ปลอมตัว) ค. อญฺญาตกเวส อญฺญาตกวณฺณ 

     แปลงรูป น. วิกุพฺพน., วิกุพฺพนา, ก. วิกุพฺพติ ปฏิสํหรติ 

     แปลงอักษร น. วณฺณวิการ.

     แปลงผัก น. สากวตฺถุ.,

แปลน น. เลขาจิตฺต.,

แปะ ดู ติด

โป น. มกุล., คณฺฐิกา,

     โปแตสเซียม (potassium) น. ยวขารมูลธาตุ,

     โปรแกรม (program) น. กิจฺจปฏิปาฏิ, การิยสูจิ,

     โปรแกรมการศึกษา ดู หลักสูตร

     โปรตีนจากข้าว (gluten) น. นิยฺยาส.

     โปรปะกันดา (โฆษณาชวนเชื่อ) น. ธมฺมปฺปจารณ., ก. ปจาเรติ วิตโนติ

โปโล (polo) น. อสฺสาโรหคุฬกีฬา,

โป้ปด ดู โกหก

โป๊ ดู เพิ่มเติม, เปลือย

โปง (กระดึง) น. กึกิณี, กึกิณิก., กึกิณิกา, ฆณฺฏา, คณฺฏี, คณฺฑิ,

โป่ง ดู พอง, ดินโป่ง

     โป่งข่าม น. กาโจปล.,

     โป่งน้ำ น. พุพฺพุฬก.., 

     โป่งออก ค. พหินิคฺคต

โปน ก. ปลมฺพติ, พหิ ลมฺพติ

โป๊ป (Pope) น. โรมกสงฺฆราช.

โปร่ง ดู ใส 

     โปร่งใจ ดู โล่งใจ 

     โปร่งบาง (ผ้า) ค. วินิวิชฺฌทสฺสก 

     โปร่งสบาย ค. วายุสหิต วายุสทิส 

     โปร่งแสง น. วินิวิชฺฌทิสฺสมานตฺต., ค. สุปสนฺน ปากฏ สจฺฉิ วิภาต ปภาส วิสท 

     โปร่งใส น. ทิตฺติ, กนฺติ, ปภา, ค. สปฺปภ ปสนฺน วิสท อจฺฉ นิมฺมล

โปรด ก. ปิยายติ เมตฺตายติ 

     โปรดปราน น. วลฺลภตฺต., โปณตา, นินฺนตา, ค. วลฺลภ โปณ นินฺน

โปรย น. อาสิญฺจน., อากิรณ., โอกีรณ., วิกิรณ., ก. อาสิญฺจติ อากิรติ วิกิรติ วิปฺปกิรติ โอปุนาติ อพฺโภกิรติ กฬติ กกิ. อากิณฺณ วิกิณฺณ

     โปรยข้าวเปลือก ก. ธญฺญํ อากิรติ 

     โปรยข้าวสุก กวิ. สิตฺถาวการกํ 

     โปรยปราย (%น) ก. ผุสายติ (อุ. เทโว โถกํ โถกํ ผุสายติ)

โปสการ์ด (postcard) น. สาสนปตฺติกา, สาสนปฏฺฏิกา, เปสนียปฏฺฏิกา,

โปสเตอร์ (poster) น. มหานิเวทนปฏฺฏ., มหานิเวทนปณฺณ.,

โป๊ะ น. เสตุนาวา, ติตฺถนาวา, โป๊ะไฟ น. อาวริตปทีป. ปชฺโชต.

ไป น. นิยฺยาน, คมน., ยาตฺรา, คม. คต., คติ, ยาน., วคฺคิต., ค. คต ก. อมติ อยติ อรติ อุลติ คจฺฉติ วชติ สรติ อิงฺคติ กสฺสติ เฑติ ยาติ วาติ วีติ เวติ

     ไปก่อน ค. ปุพฺพงฺคม ปุโรคามี

     ไปกันได้ ค. สหคต สหวตฺตี อนุกูล

     ไปกับ ก. สห คจฺฉติ

     ไปไกล ค. ทูรงฺคม

     ไปข้างหน้า ค. อภิมุขคามี ก. อติจฺฉติ

     ไปจาก ก. นิกฺขมติ นิคฺคจฺฉติ

     ไปด้วยกัน ค. อนุคต ปริวุต สหคต สทฺธึจร สงฺคต

     ไปตลาด ก. อาปาณํ ยาติ

     ไปต่อไป ก. ปยาติ

     ไปต่างถิ่น ดู ประพาส

     ไปตาม ค. อนฺวย อนฺวายิก ก. อนุคจฺฉติ อนุยาติ อนฺเวติ 

     ไปตามลำดับ ก. ปฏิปาฏึ อนุคจฺฉติ, อนุปุพฺเพน คจฺฉติ 

     ไปตามลำพัง ค. เอกจร เอกจารี

     ไปติดต่อ น. สาตจฺจคมน., ก. อตติ

     ไปถึง ก. ปปฺโปติ ปาปุณาติ

     ไปทาง ค. อภิมุข (อุ. ทกฺขิณามุโข คจฺฉติ - บ่ายหน้าไปทางใต้)

     ไปทางขวา ค. ทกฺขิณปสฺสิก ทกฺขิณาภิมุข 

     ไปทางข้างๆ ค. ปสฺสาภิมุข 

     ไปทางซ้าย ค. วามปสฺสิก วามาภิมุข 

     ไปทางตะวันตก ค. ปจฺฉิมทิสาภิมุข 

     ไปทางตะวันออก น. ปุพฺพทิสาภิมุข

     ไปทางใต้ ค. ทกฺขิณาภิมุข 

     ไปทางทะเล ค. สามุทฺทิก 

     ไปทางนอก ค. พาหิราภิมุข

     ไปทางฟ้า ค. นภาภิมุข 

     ไปทางเหนือ ค. อุตฺตราภิมุข

     ไปเที่ยว น. อาหิณฺฑน., ปริยฏน., จาริกา, ชงฺฆวิหาร. ก. อาหิณฺฑติ ปริยฏติ

     ไปในเบื้องบน ค. อุทฺธคต อุทฺธํคม อุทฺธงฺคม

     ไปในเบื้องหน้า ค. ปเรต (อุ. ทุกฺขปฺปเรต โสกปฺปเรต)

     ไปปราศ ค. อปคต ก. อปคจฺฉติ วิคจฺฉติ

     ไปผิดทาง ค. วิพฺภนฺตก ก. วิพฺภมติ

     ไปมา ก. เอติ 

     ไปมาลำบาก น. ทุคฺคม. ทุคฺคสญฺจาร. ค. ทุคฺคม 

     ไปมาหาสู่ น. อพฺภาคมน., ก. อนุสญฺจรติ, กาเลน กาลํ อุปคจฺฉติ

     ไปเยี่ยมเยียน ก. อนุสญฺจรติ อนุสํยายติ

     ไปรวมกัน น. สงฺคติ, สงฺคม. สามคฺคี,

     ไปล่วงหน้า ก. ปุรโต คจฺฉติ, สมฺปยาติ

     ไปส่ง ก. ปิฏฺฐิโต อนุพนฺธติ,

     ไปสวรรค์ ค. สคฺคคต

     ไปหา น. อุปสงฺกม. อุปสงฺกมน., อภิคมน., 

     ไปหาบ่อย น. นิจฺจูปคมน.,

     ไปให้พ้น ก. จร ปิเร, อเปหิ, อปคจฺฉ, อปกฺกม, ปลายตุ

     ไปไหนมาไหน น. คมนาคมน., ก. ฐานา ฐานํ สงฺกมติ

     ไปเอามา สํา. คนฺตฺวา อาหรติ, - อาเนติ

     ไปๆมาๆ น. คมนาคมน., กวิ. อปราปรํ จราจรํ ทุราทุร

     ไปยาล น. เปยฺยาล.,

     ไปรษณีย์ น. เปสนีย., สาสน., ดวงตรา

     ไปรษณีย์ (แสตมป์) น. สาสนมุทฺทา, สาสนลญฺฉน., ที่ทำการไปรษณีย์ น. สนฺเทสาคาร., นายไปรษณีย์ น. สาสนาคาราธิป. บุรุษไปรษณีย์ น. สาสนเปสฺส. สาสนเปสก. สาสนภาชก.

     ไปรษณียบัตร น. สาสนปฏฺฏิกา, เปสนียปฏฺฏิกา,

     ไปรษณียภัณฑ์ น. เปสนียภณฺฑ.,

     ไปรษณียวัตถุ น. เปสนียวตฺถุ.,

     ไปรษณีย์ออกาศ น. วฺโยมสาสน.,

----------///------------

ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ผ (ผก-ผง-ผน-ผม-ผย-ผล-ผว-ผส-ผอ-)   

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

ผกผัน น. วิปริวตฺตน., ก. วิปริวตฺตติ

ผง น. จุณฺณ. ปํสุ. รช. ธุลี, ธูลิ, เรณ,. เรณู, 

     ผงชูรส น. อุปเสจน., 

     ผงซักฟอก น. กกฺก. ขล. วาสจุณฺณ. วาสโยค. โสธกจุณฺณ. โสธกเภสชฺช., 

     ผงทาขอบตา น. อญฺชน., 

     ผงฟู น. กิณฺณ., 

     ผงไม้จันทน์ น. จนฺทนจุณฺณ., 

     ผงแร่ น. โลหมชฺชกสิลา, 

     ผงหิน น. สริตก., ปาสาณจุณฺณ.,

ผงก น. อุกฺขิปติ 

     ผงกศีรษะ น. สีสนมน., ก. สีสํ โอนมติ,  สีสํ โอนาเมติ, สีสํ โอกมฺเปติ

ผงะ ก. อปสกฺกติ ปจฺโจสกฺกติ

ผงาด ค. อุฬาร เสฏฺฐ มหนฺต ปากฏ อภิญฺญาต

ผจง ดู บรรจง

ผจญ น. ปฏิยุทฺธ. ปฏิยุชฺฌน., สมฺปหาร. ก. วิกฺกมติ 

     ผจญภัย น. วีรกฺริยา, อพฺภูตกมฺม., ค. วีรตา สงฺยุตฺต ก. วีรกมฺมํ กโรติ

     ผจญมาร ก. วิธมติ

ผด น. ขุทฺทกคณฺฐิ,

ผดุง ก. อุปตฺถมฺเภติ ปวตฺตาเปติ อุนฺนาเมติ สํวฑฺเฒติ อนุรกฺขติ

ผดุงครรภ์ น. คพฺภปริหาร.

ผนวก (ข้อความ) น. อนุพนฺธ. ค. อนุพทฺธ  โอลมฺพิต อนุฆฏิต ก. อนุพนฺเธติ โอลมฺเพติ อนุฆเฏติ (ดินแดน) ก. สํโยเชติ สมฺพนฺธติ  (รวม) ก. ปิณฺเฑติ สํหรติ สงฺกฑฺฒติ สงฺคณฺหาติ สงฺคเหติ สมนฺนาหรติ (เสริม) ก. อูนํ ปูเรติ, อติเรกํ โยเชติ 

ผนวช ดู บวช

ผนัง ดู ฝาผนัง

ผนึก ก. ปิทหติ ลิมฺปติ ปฏิสนฺธาเนติ

     ผนึกแน่นมิให้อากาศเข้า ค. วาตนิวารก

ผม น. เกส. กุนฺตล. วาล. อุตฺตมงฺครุห. มุทฺธช. สิโรรุห. 

     ผมเกรียน น. ปลุฏฺฐเกส. รสฺสเกส. 

     ผมเกล้า น. ชฏา, 

     ผมแกละ ดู แกละ

     ผมจุก น. จุฬ. จูฬา, สิขา, โมลิ, โมฬิ, สิขณฺฑี. 

     ผมดัด น. กุญฺจิตเกส. 

     ผมปลอม (wig) น. กิตฺติมเกสกลาป. 

     ผมเปีย น. กากปกฺข. สิขณฺฑ. สิขณฺฑก. ธมฺมิลฺลเวณิ, สิขา, เวณี, เวลฺลิตธมฺมิลฺล.

     ผมไฟ น. ปฐมเกส. 

     ผมม้า น. อลก. ลลาตเกสชาริ, 

     ผมลอน น. อลกา, เกสกุณฺฑลี, 

     ผมสีทอง (blond) ค. ตมฺพเกส สุนฺทรวณฺณ

     ผมแสก น. สีมนฺต. 

     ผมหงอก น. ปลิต., ปลิตเกส. 

     ผมหยิก น. เวลฺลิตเกส. 

     ผมแหยม น. กากปกฺข. สิขณฺฑก.

ผยอง ค. ทิตฺต (ดู เย่อหยิ่ง)

ผรุสวาท น. ผรุสวาท. ก. ผรุสํ วทติ, ปริภาสติ อกฺโกสติ

ผล (สิ่งที่เกิดจากเหตุ) น. ผล., อานิสํส. อภิสนฺท. นิสฺสนฺท. ปาก. วิปาก. ปโยชน.,

     ผลกรรม น. ปาก. วิปาก. อภิสนฺท.

     ผลกระทบ น. ปฏิฆาต. สงฺฆฏฺฏน., ปฏิผล.,

     ผลกำไร น. อาย. ผโลทาย. ลาภ. ธนาคม.

     ผลข้างเคียง ค. อนเปกฺขิต สหสปตฺต

     ผลดิบ (ไม่สุก) น. สลาฏุ.,

     ผลต่อเนื่อง น. อนุคามีผล., อุตฺตริวิปาก.

     ผลตอบแทน น. อานิสํส. ผล., ปฏิการ. อุปฺปนฺนผล., อุทย.

     ผลที่ตามมา น. อนุคตผล., อนุคามีผล., อนุวิปาก. อุตฺตริวิปาก.

     ผลที่สุด น. โอสานสิทฺธิ, ลทฺธผล., ปฏิผล.,

     ผลบวก น. สงฺกลน., ปิณฺฑตฺถ.

     ผลบุญ น. ปุญฺญวิปาก. ปุญฺญผล., ปุญฺญาภิสนฺท.

     ผลประกอบการ น. ปโยชน.,

     ผลประโยชน์ น. อตฺถ. อาย. อุทย. หิต., ปตฺติ, ปโยชน., อุปการ. อนุคฺคห. ผล., ลาภ. ผโลทาย.

     ผลประโยชน์ส่วนตัว น. อตฺตตฺถ. อตฺตทตฺถ.

     ผลผลิต น. ลทฺธผล., สมิทฺธิ, นิปฺผตฺติ, นิปฺผาทิตปมาณ., อุทย. อุปฺปาทิตวตฺถุ., อุปฺปนฺนผล.,

     ผลพลอยได้ น. อติเรกลาภ. อติเรกผล.,

     ผลไม้ น. ผล., ปสว. ผลาหาร. 

     ผลไม้แช่อิ่ม น. ผาณิตรกฺขิตผล., 

     ผลไม้ดิบ น. สลาฏุ., 

     ผลไม้ธรรมชาติ น. ปวตฺตผล.,

     ผลไม้น้อยใหญ่ น. ผลาผล., 

     ผลไม้เล็กๆ น. ขุทฺทกผล., 

     ผลไม้สุก น. ปกฺก.,

     ผลย้อนหลัง น. อนุตาป.

     ผลรวม น. สญฺจย. สมาคม. สมูห. สมาหาร. ปิณฺฑิตสงฺขฺยา,

     ผลลัพธ์ น. ลทธผล., ปฏิผล., สิทฺธิ, โอสานสิทฺธิ,

     ผลสรุป น. ปฏิผล., โอสานสิทฺธิ,

     ผลสะท้อน ดู ผลกระทบ

     ผลสัมฤทธิ์ น. สมิทฺธิ, (ดู ความสำาเร็จ)

     ผลสืบเนื่อง น. อนุคามิผล., อุตฺตริวิปาก.

     ผลสุดท้าย น. สิทฺธิ, นิฏฺฐาน., สมฺปตฺติ, ปฏิผล., โอสานสิทฺธิ, ค. สิทฺธ นิฏฺฐิต สมฺปนฺน ก. สิชฺฌติ นิฏฺฐาติ สมฺปชฺชติ

ผล็อย นิ. เวคโส ลหุโส

ผละ ดู แยกไป, ทิ้ง 

ผละงาน ดู สไตร๊ค์

ผลัก น. อปสารณ., อปนยน., อปกฑฺฒน., ค. สุมฺภิต ก. อปสาเรติ สุมฺภติ อปเนติ อปกฑฺฒติ

     ผลักดัน น. อุกฺขิปน., นิสฺสารณ., อปนยน., ก. พเลน โอรุนฺธติ, สมุสฺสาเหติ, อุตฺเตเชติ, เวคํ ชเนติ

     ผลักใส น. ปณาม. ปพฺพาชน., นาสนา, อุสฺสารณ., ก. ปณาเมติ ปพฺพาเชติ นาเสติ อุสฺสาเรติ นิกฺกฑฺฒติ

ผลัด น. สงฺคร.., ปราวตฺตน., ปริวตฺต. ปริวตฺตน., วีตหรณ., 

     ผลัดกัน น. อญฺญมญฺญปริวตฺตน., ก. วาเรน อญฺญมญฺญํ ปริวตฺเตติ, อิตรีตรพลํ ปวตฺเตติ 

     ผลัดใบ ค. สตฺตปลาส ปนฺนปลาส กกิ. ปตฺตํ ปหาย 

     ผลัดผ้า ดู เปลี่ยนเสื้อผ้า

     ผลัดเปลี่ยน ดู เปลี่ยน

     ผลัดเปลี่ยนกัน ดู ผลัดกัน

ผลาญ ค. วินาสก เขปก ก. วิลุมฺปติ วินาเสติ เขเปติ ปริยาทิยติ

ผลิ ก. มกุเล ชเนติ ผลิดอกออกผล ก. ผลํ เทติ ผลิออก ค. นิปฺผลิต

ผลิต น. อุปฺปาทน., กรณ., สญฺชนน., นิปฺผาทน., นิพฺพตฺตาปน., นิมฺมาณ., สมฺปาทน., ค. อุปฺปาทนก อุปฺปาเทตุ ชนก นิปฺผาทิตุ ก. อุปฺปาเทติ นิปฺผาเทติ นิพฺพตฺเตติ ชเนติ นิมฺมิณาติ สมฺปาเทติ

ผลิตกรรม ดู ผลิต

     ผลิตผล น. ผล., นิสฺสนฺท. อานิสํส. นิปฺผตฺติ, วิกติ, อุทย. วิปาก. ค. ผลสาธก ผลุปฺปาทก ผลนิปฺผาทก ก. นิปฺปชฺชติ นิปฺผชฺชติ อุปฺปาเทติ นิปฺผาเทติ วิปจฺจติ

     ผลิตภัณฑ์ น. ภณฺฑ., อุปฺปนฺนวตฺถุ., สมฺปาทิตภณฺฑ., 

     ผลิตภัณฑ์เครื่องเคลือบ (ceramic) น. กุมฺภการสิปฺป. 

     ผลิตมากเกินไป น. อธิกนิปฺผาทน., 

     ผลิตเหรียญกษาปณ์ น. รูปิยมุทฺทงฺกน., ก. มูลํ มุทฺทาเปติ

ผลีผลาม ดู รีบร้อน, รีบด่วน

ผลึก (คริสตัล) น. ผลิก., กาโจปล. 

ผลึกเกลือ น. อุพฺภิท., โลณสกฺขรา,

ผลุนผลัน น. สาหส., ค. กกฺกส สาหส สาหสิก กวิ. สหสา สาหสา 

ผลุนผลันออกไป ก. สหสา นิคฺคจฺฉติ

ผลุบ ก. อนฺโต ปวิสติ, โอสีทติ, นิมุชฺชติ

ผลุบผลับ ค. สีฆการี อนิสมฺมการี

ผวน ก. ปริวตฺตติ

ผวา น. ภย., ตาส. ค. ภีต ภีรุก ตสิต อุตฺรสฺต 

ผวาตื่น ก. ปพุชฺฌติ

ผสม น. มิสฺสกตฺต., มิสฺสีกรณ., มิสฺสน., สมฺมิสฺสน., สํโยค. สํโยชน., มิสฺสีภาว. สมาส. ค. สหคต สํสฏฺฐ อาสิตฺตก มิสฺส มิสฺสก มิสฺสิต อุปเสจน สมฺมิสฺส สงฺกิณฺณ ก. มิสฺเสติ สมฺมิสฺเสติ สมฺมิสฺสียติ สนฺเนติ สํโยเชติ

     ผสมกันได้ ค. มิสฺสนโยคฺค 

     ผสมเกสรดอกไม้ ก. ปราเค อากิรติ 

     ผสมด้วยทองแดง ค. ตมฺพมิสฺสก 

     ผสมด้วยปูนขาว ค. สุทฺธามิสฺสก 

     ผสมน้ำกับน้ำมัน น. เตโลทกมิสฺสน., 

     ผสมปูน ก. สุธาเลเปน สมฺพนฺเธติ 

     ผสมผสาน น. ภูมิสารมิสฺสน., ก. มิสฺสีภวติ สมฺมิสฺเสติ 

     ผสมผเส น. สงฺกิณฺณมิสฺสน., ค. โอมิสฺส

     ผสมพันธุ์ น. มิสฺสเนน อุปฺปาทน., ก. มิสฺสเนน สญฺชเนติ 

     ผสมโรง ก. อนุจรติ อนุกโรติ, สหภาคี โหติ

ผสาน ดู เชื่อม

ผอง ดู ทั้งปวง

ผ่อง น. ปสาท. มณฺฑ. ค. ปสนฺน มณฺฑ วิมล วิสุทฺธ อจฺฉ สนฺนิภ ก. วิปฺปสีทติ วิสุชฺฌติ 

     ผ่องแผ้ว น. โวทาน., ค. ปภสฺสร ปริโยทาต วิปฺปสนฺน โวทาต ก. วิปฺปสีทติ 

     ผ่องสว่าง ค. สุกฺก 

     ผ่องใส ดู ผ่องแผ้ว

ผ่อน น. สิถิลีกรณ., ก. สงฺครํ กโรติ, ปริจฺเฉทํ กโรติ 

     ผ่อนคลาย น. ปสฺสทฺธิ, อุปสม. อสฺสาส. สิถิลีกรณ., วิริโยสฺสชน., ค. ปสฺสทฺธ สิถิล ก. ปสฺสมฺภติ อุปสมติ สิถิลีกโรติ สิถิลีภวติ นิพฺเพเฐติ, วิริยํ โอสฺสชติ

     ผ่อนคลายความเครียด ก. ปริโมเจติ สิถิลีกโรติ

     ผ่อนชำระ สํา. ปริจฺเฉเทน อิณำ โสเธติ

     ผ่อนปรน ค. อถทฺธ

     ผ่อนผัน น. สงฺคร.., 

     ผ่อนผันให้ ก. อนุกมฺปติ กวิ. สานุกมฺปํ สทยํ

     ผ่อนลง ก. อูนํ กโรติ, ลหุกโรติ อุปสเมติ

     ผ่อนส่ง สํา. ปริจฺเฉเทน อิณำ โสเธติ

ผอบ น. จงฺโกฏก., จงฺโคฏก., กรณฺฑ. สมฺปุฏ. สมุคฺค. 

     ผอบเครื่องสำอาง น. วาสกรณฺฑ.

     ผอบใส่พระธาตุ น. ธาตุสมุคฺค.

ผอม น. ปริสุสฺสน., กีสตฺต., ตนุตฺต., ค. กิส กีส กิสก สุขุม ตนุ ก. กิสฺสติ ปริสุสฺสติ กิสีภวติ 

     ผอมบาง ค. กิส ขุร ตนุ ตนุก ลว 

     ผอมมาก ค. ปตนุ 

     ผอมเรียว ค. กิสชงฺฆ

     ผอมสูง ค. กิสทีฆ 

     ผอมเห็นแต่กระดูก ค. ทีฆคีว 

     ผอมแห้ง น. สรีรกฺขย. ขยโรค.

----------///------------

ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ผ (ผั-ผา-)   

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

ผัก น. สาก. ฑาก. กลีร., นิวาป., หริตก., หริตปณฺณ.,

     ผักกาด น. สาสปพีช., 

     ผักกาดหอม น. ขาทิยสากวิเสส.

     ผักขม น. ปุนนฺนวา, โสถฆาตี, การเวลฺล. สุสวี, อุโปทิกาลตา, 

     ผักขมแดง น. วตฺถุเลยฺย.

     ผักขี้เหล็ก น. ผคฺคว.

     ผักโขม ดู ผักขม

     ผักชี น. คุลสิปณฺณ., 

     ผักชีฝรั่ง น. อชโมทา,

     ผักดอง น. พิลงฺค. พิฬงฺค. วิลงฺค. อมฺพกญฺชิย., 

     ผักตบ น. ติลพีช., 

     ผักตบชวา น. อุมฺมาร.

     ผักต้ม น. ปากปณฺณ.,

     ผักทอดยอด ดู ผักบุ้ง

     ผักบุ้ง น. กลมฺพก. ตมฺพก. ฌชฺฌรี, 

     ผักบุ้งขาว น. อชฺชก. 

     ผักบุ้งร้วม น. อชฺชก. อชฺชุก.

     ผักเบี้ย น. นาฬิเกร. 

     ผักเบี้ยหลวง น. ตมฺพก.

     ผักปลัง น. ฌชฺฌรี,

     ผักปลาบ น. สลฺล. มทน. อคฺคิชาลา, ธาตกี,

     ผักปอด น. นทิเสวาล.

     ผักแว่น น. ปุนนฺนวา, สงฺข.

     ผักสันตะวา น. นีลพีชก.,

     ผักเสี้ยน น. กาสมทฺท. วิลงฺค.

     ผักหนาม น. ตณฺฑุเลยฺย., อปฺปมาริส. กณฺณกทาม.

     ผักหวาน น. กณฺหทล.

     ผักหัวแหวน น. ปุนนฺนวา, โสผฆาตี,

     ผักโหม ดู ผักขม 

     ผักโหมหัด น. วตฺถุก. วตฺถุเลยฺยก.

     ผักไห่ น. สินฺธุวาร. การเวลฺล. สุสวี. ฌชฺฌรี, อจฺฉท.

ผัง น. สมุทฺทาเลข.,

     ผังเมือง น. นครสมุทฺทาเลข.,

ผัด ก. ปจติ 

     ผัดผ่อน น. สงฺคร.., 

     ผัดเพี้ยน น. สงฺคร.., 

     ผัดวันประกันพรุ่ง น. ทีฆสุตฺติย., วิลมฺพน., จิรายน., กาลกฺเขป. ก. วิลมฺพติ จิรายติ, กาลํ เขเปติ 

     ผัดหน้า ก. จุณฺเณติ ปึเสติ

ผันแปร น. ปริวตฺตน., วิปฺผนฺทน., ปริณาม. ค. จปล จญฺจล อถิร ก. ปริวตฺตติ วิปฺผนฺทติ วิปริณาเมติ 

     ผันเปรได้ ค. รุปฺปนก อนิจฺจสภาว วิปริณามธมฺม วิปริวตฺตนสภาว วิปลฺลาสารห

     ผันผวน ก. ปภิชฺชติ, รูปนฺตรํ ปาปุณาติ

     ผันผาย ดู กลับ, เดินไป

     ผันศัพท์ (ตามหลักไวยากรณ์) น. วิภตฺติวิภาค. ก. อาขฺยาตรูปานิ วิภชติ, ปทรูปานิ วิภชติ, วิภตฺติวเสน วิภชติ

     ผันอักษร ก. อกฺขรานิ วิภชติ

ผับ (public house) น. ปานาคาร.,

ผัว ดู สามี

ผาชัน น. วิสมกูฏ. ตฏ.

ผาติกรรม น. ผาติกมฺม., พหุลีการ.

ผาสุก น. ผาสุ., ผาสุก.,

ผ่า น. ผาลน., วิทารณ., กตฺตน., นิกนฺตน., ฉินฺทน., ค. ผาลก ผาลิต นิกนฺตก ก. ผลติ ผาเลติ วิทาเรติ กนฺตติ นิกนฺตติ 

     ผ่าตัด น. สตฺถกมฺม., สตฺถิกมฺม., สลฺลกมฺม., สลฺลกตฺติย., กนฺตน., นิกนฺตน., ก. สตฺถกมฺมํ กโรติ, สลฺลกมฺมํ กโรติ, กนฺตติ, นิกนฺตติ 

     ผ่าตัดตา น. นยนสลฺลกมฺม., 

     ผ่าตัดนิ่ว น. อสฺมรีเฉทน., ก. อสฺมรึ ฉินฺทติ 

     ผ่าตัดริดสีดวงทวาร ก. วตฺถิกมฺมํ กโรติ 

     ผ่าตัดสัตว์ทดลอง น. สชีวปาณิวิจฺฉินฺทน., ก. สชีวปาณิโน วิจฺฉินฺทติ 

     ผ่าตัดหลอดลม น. สาสนาฬจฺเฉทน., 

     ผ่าตัดอวัยวะ น. องฺคจฺเฉท. ก. องฺคจฺเฉทํ กโรติ 

     ผ่าตัดออก น. อุกฺกนฺตน., อุปฺปาฏน., ก. อุกฺกนฺเตติ อุปฺปาเฏติ

     ผ่าฟืน ก. กฏฺฐํ ผาเลติ 

     ผ่าศพ น. มตสรีรวิจฺเฉท. มตเทหวิจฺเฉทก. 

     ผ่าเหล่า น. วิปริณามน. อญฺญถากรณ., กุลจฺเฉท. ค. กุลจฺเฉทก 

     ผ่าออก น. วิทาลน., ก. วิทาเลติ วิปฺผลติ

ผ้า น. อจฺฉาทน., จีวร., เจล., เจลี, วตฺถ., วาส. วสน., อํสุก., อมฺพร., ปฏ., ทุสฺส., โจล., โจฬ., สาฏก. สาฏิกา, 

     ผ้ากรอง น. ปงฺกวาร. 

     ผ้ากรองน้ำ น. อุทกปริสฺสาวน., ชลโสธน.,

     ผ้ากระสอบ ดู ผ้าป่าน

     ผ้ากราบ น. ปฏิคฺคหณปฏ.

     ผ้าก๊อซ (gauze) น. สุขุมวตฺถ., ชาลวตฺถ.,

     ผ้ากันเปื้อน น. กฏิปฏิจฺฉาทน., มลคฺคาหกวตฺถ.,

     ผ้ากาสาวพัสตร์ น. กาสาว. กาสาววตฺถ.,

     ผ้าเก่า น. ปิโลติก., ชิณฺณวสน., ปฏฺจฺจร., ปฬจฺจร., นนฺตก.,

ผ้าขน น. โกชว., 

     ผ้าขนแกะ น. อุณฺณาวตฺถ., 

     ผ้าขนสัตว์ น. กมฺพล.., ถูลกมฺพล.., โกชว. โกฏุมฺพร., โรมวตฺถ., อุณฺณาวตฺถ., อุณฺณี, ปฏิกา, กสฺมีรชวตฺถ., 

     ผ้าขนสัตว์สีเหลือง น. ปณฺฑุกมฺพล., 

     ผ้าขนสัตว์หนา น. ถูลกมฺพล., 

     ผ้าขนหนู น. กายปุญฺฉนี, อุปปุญฺฉนี,

ผ้าขาด น. ฉินฺนสาฏก., ฉินฺนวตฺถ., 

     ผ้าขาดรุ่งริ่ง น. ปฬจฺจร., ปิโลติก.,

     ผ้าขาวม้า น. กฏิวตฺถ.,

     ผ้าขี้ริ้ว น. นตฺตก., นนฺตก., กปฺปฏ. ปิโลติก., ปิโลติกา, รชหรณ. ปฬจฺจร., ปลจฺจร.,

ผ้าคลุม น. จิลิมิกา, ปาวาร. อุตฺตร., อุตฺตรีย., จีวร., 

     ผ้าคลุมตัว น. ปาวาร. อุตฺตราสงฺค. อุปสพฺยาน., อุตฺตร., อุตฺตรีย., 

     ผ้าคลุมเตียง น. ปจฺจตฺถรณ., มญฺจตฺถรณ., 

     ผ้าคลุมโลงศพ น. ฉวฉาทกวตฺถ., 

     ผ้าคลุมศีรษะ น. สีสาวรณ., สิราวรณ., 

     ผ้าคลุมหน้าสตรี น. มุขาวรณ., 

     ผ้าคลุมหีบศพ น. ฉวจฺฉาทกวตฺถ., 

     ผ้าคลุมไหล่ น. อนฺตรีป. อุตฺตรกายาวรณ., ปาวุรณ.,

ผ้าคากรอง น. กุสจีร.,

     ผ้าคาดนม น. ถนปฏฺฏ., สงฺกจฺฉิก., สงฺกจฺจิกา,

     ผ้าคาดศีรษะ น. สิโรเวฐน., ลลาฏปฏฺฏ.,

     ผ้าคาดเอว น. กฏิสุตฺต., กายพนฺธน.,

ผ้าแคชเมียร์ น. กสฺมีรชวตฺถ.,

ผ้าจำนำพรรษา น. วสฺสาวาสิก., วสฺสาวาสิกสาฏก.

ผ้าจิตรกรรมแขวนฝาผนัง น. จิตฺตชวนิกา,

ผ้าจีบ น. ทสาวิกติ,

ผ้าจีวร น. จีวร., กาสาย., กาสาว. อรหทฺธช. อุตฺตราสงฺค.

ผ้าชายธง น. ติรสฺสวตฺถ.,

ผ้าเช็ด น. ปุญฺฉน., ปุญฺฉนี, 

     ผ้าเช็ดตัว น. กายปุญฺฉนี, อุทปุญฺฉนี, 

     ผ้าเช็ดถู น. ปุญฺฉนี, 

     ผ้าเช็ดเท้า น. ปาทปุญฺฉน., ปาทปุญฺฉนี, 

     ผ้าเช็ดน้ำมูก น. นตฺถุกรณี, 

     ผ้าเช็ดปาก น. มุขสมฺมชฺชน., มุขปุญฺฉนี,

     ผ้าเช็ดมือ น. หตฺถปุญฺฉน., หตฺถปุญฺฉนี,

     ผ้าเช็ดหน้า น. มุขปุญฺฉน., มุขปุญฺฉนี,

ผ้าซาติน น. จีนปฏฺฏ.,

ผ้าซิ่น น. อิตฺถีนิวาสน.,

ผ้าดอก น. จิตฺตปฏ.,

     ผ้าดาม น. อคฺคล., อคฺคฬ.,

     ผ้าดิ้นเงินดิ้นทอง น. โกเสยฺย.,

     ผ้าดิบ น. อรตฺตวตฺถ.,

ผ้าต่วน น. จีนปฏฺฏ., อติสินิทฺธวตฺถ.,

     ผ้าตาหมากรุก (ลายสก็อด) น. วิจิตฺตกมฺพล.,

     ผ้าเตี่ยว น. เจลณฺฑก., กฏิวตฺถ.,

     ผ้าไตร น. ติจีวร.,

ผ้าถุง น. อิตฺถีนิวาสน.,

     ผ้าถูพื้น น. ตลปุญฺฉนี,

     ผ้าแถบ น. ปฏฺฏิกา, อุรจฺฉทา,

ผ้าทอ (ลายดอกไม้) น. ปฏลิกา, ฆนปุปฺผ.,

     ผ้าท้องตลาด น. ปาปณิก.,

     ผ้าทาบ น. อนุวาต.

     ผ้าทิพย์ น. ทิพฺพภูสา,

ผ้านวมคลุมเตียง น. ตูลสนฺถร.

     ผ้าน้ำมัน น. สิตฺถกวตฺถ.,

     ผ้านุ่ง น. นิวาสน., อนฺตรีย., อนฺตร., อนฺตรวาสก. นิวตฺถ., ภูสา, 

     ผ้านุ่งชั้นใน น. อนฺตรวาสก.

     ผ้าเนื้อหยาบ น. ถูลสาฏก. ถูลวตฺถ., มสาณ.,

ผ้าบางโปร่ง น. สุขุมวตฺถ., ชาลวตฺถ.,

ผ้าใบ น. มกจิวตฺถ.,

ผ้าปอ น. ภงฺค.,

     ผ้าปะ น. อคฺคฬ., อคฺคล., อนฺวาธิก.,

     ผ้าป่า น. ปํสุกูลจีวร.,

     ผ้าป่าน น. โขม., สาณ. สาณี,

     ผ้าปิดปาก น. มุขโรธกวตฺถ., 

     ผ้าปิดแผล น. วณปฏิจฺฉาทก., 

     ผ้าปิดฝี น. กณฺฑุปฏิจฺฉาทิ., กณฺฑุปฏิจฺฉาทก.,

     ผ้าปูเตียง น. อตฺถรณ., มญฺจตฺถรณ., 

     ผ้าปูโต๊ะ น. ปีฐตฺถรณ., 

     ผ้าปูนอน น. ปจฺจตฺถรณ., 

     ผ้าปูนั่ง น. นิสีทน., 

     ผ้าปูบนหลังช้าง น. กุถ. หตฺถิกปฺปนา, ปเวณิ, หตฺถตฺถร. 

     ผ้าปูบนหลังม้าศึก น. อสฺสตฺถร. อสฺสกปฺปนา,

     ผ้าเปลือกไม้ น. โขม., วกฺกล., ติรีฏก., จีร., จีรก., โกปีน., โปตฺถก.., กุฏุมฺพร., โกทุมฺพร., ตจุพฺภว.., ทารุจีวร., ทุกูล., ภงฺค., สาณ.,

     ผ้าเปียก น. อลฺลวตฺถ.,

ผ้าผวย น. อชินปเวณิ,

     ผ้าผสม น. ภงฺค.,

ผ้าฝ้าย น. กปฺปาสิก., โขม., เสตปฏ.

     ผ้าพันแข้ง น. ชงฺฆาวรณ., ชงฺฆาเวฐน.,

     ผ้าพันคอ น. กณฺฐภูสา, คีเวยฺย., คีเวยฺยก., คีวาเวฐน., กณฺโฐคุณฺฐนก., อุตฺตรีย.,

     ผ้าพันคอผืนใหญ่ น. อุตฺตรีย.,

     ผ้าพันแผล น. วณพนฺธน., เจลปฏฺฏิกา, ปิโลติกา, วณเวฐน.,

ผ้าเพดาน น. อุลฺโลจ., วิตาน.,

ผ้าเพลาะ น. อนฺวาธิก.,

ผ้าแพร น. โกเสยฺย., จิตฺตทุกูล., 

     ผ้าแพรบาง น. วากปฏฺฏวตฺถ.,

ผ้าโพก น. เวฐน., 

     ผ้าโพกศีรษะ น. สิโรเวฐน., สีสเวฐน., สิโรภูสน.,

ผ้ามัสลิน (muslin) น. สุขุมกปฺปาสิก.,

ผ้าม่าน ดู ม่าน

ผ้ายก น. โสวณฺณจีร., สุวณฺณขจิตวตฺถ.,

     ผ้าย้อมด้วยน้ำฝาด น. กาสาย., กาสาว.,

     ผ้ายันต์ น. ปริตฺตาณวตฺถ.,

     ผ้ายาง น. รสายนิกวตฺถ.,

     ผ้าเย็น น. สีตลปุญฺฉนี,

ผ้ารองนั่ง น. สนฺถต., นิสีทน.,

     ผ้ารัดเข่า น. อาโยค. 

     ผ้ารัดถัน น. สงฺกจฺฉิก., สงฺกจฺจิกา, 

     ผ้ารัดอก น. อุรพนฺธน.,

     ผ้ารับประเคน น. ปฏิคฺคหณปฏ.

ผ้าลาย น. เลขาวตฺถ., 

     ผ้าลายฉลุลูกไม้ น. ชาลภูสน., 

     ผ้าลายดอก น. ปุปฺผวิกติกา,

ผ้าสบง น. อนฺตรวาสก.

     ผ้าสไบ น. อํสาลมฺพก.,

ผ้าสองชั้น น. ทุปฏฺฏ.,

     ผ้าสักหลาด น. โกฏุมฺพร.,

     ผ้าสังฆาฏิ น. สงฺฆาฏิ, ทุปฏฺฏจีวร.,

     ผ้าสีกากี น. ธูสรวตฺถ.,

     ผ้าเส้นใย น. กปฺปาสิก., โขม.,

ผ้าห่ม น. จีวร., ปวาร. ปาวาร. อุปสํพฺยาน., อุตฺตราสงฺค. อุตฺตร., อุตฺตรีย., ปารุปน.,  ปาวุร. ปาวุรน., กมฺพล., 

     ผ้าห่มทำด้วยหางม้า น. วาลกมฺพล., 

     ผ้าห่มนอน น. อชินปเวณิ, 

     ผ้าห่มหน้าร้อน น. ลหุปารุปน., 

     ผ้าห่มหน้าหนาว น. ครุปารุปน.,

ผ้าห่อคัมภีร์ น. วตฺถปกรณ., 

     ผ้าห่อศพ น. ฉวเวฐน., สิตฺถกวตฺถ., ฉวปฏิจฺฉาทน.,

ผ้าเหลือง น. กาสาววตฺถ., สมณจีวร.,

ผ้าใหม่ น. อหตวตฺถ., อลฺลวตฺถ.,

ผ้าไหม น. โกเสยฺย., กิมิชวตฺถ., 

     ผ้าไหมทอง น. กุมิช.,

ผ้าอนามัย น. ปทารณ.,

     ผ้าอ้อมเด็ก น. โสตฺถิย., วิจิตฺตทุกูล., โลมส.,

     ผ้าอังสะ น. อํสกสาว. อํสจีวร.,

     ผ้าอาบน้ำ น. อุทกสาฏก. อุทกสาฏิกา, นฺหานสาฏิกา, ปริฬาโหทก., 

     ผ้าอาบน้ำฝน น. วสฺสิกสาฏก. วสฺสิกสาฏิกา, อุทกสาฏิกา,

ผาดโผน น. วีรจริยา, ก. วีรกมฺมํ กโรติ

ผ่าน (ข้าม) ก. อติกฺกมติ อจฺเจติ ตรติ อุตฺตรติ (สำเร็จ) ก. นิฏฺฐาเปติ (ประสบ) ก. นิคจฺฉติ ปจฺจนุโภติ วินฺทติ ปสวติ อนุภวติ 

     ผ่านได้ยาก ค. ทุรติกฺกม ทุคฺคม ทุปฺปเวส

     ผ่านไป น. อจฺจย. อภิกฺกม. อติกฺกม. สงฺกม. คมนาวสร. น. อภิกฺกนฺต อติกฺกนฺต อตีต ก. อจฺเจติ วีติวตฺตติ วีติปตติ อติกฺกมติ อนุยาติ อวสรติ 

     ผ่านไปได้ ค. คมนกฺขม ตรณกฺขม 

     ผ่านไปได้ยาก ค. ทุรติกฺกม ทุคฺคม สมฺพาธ 

     ผ่านไปแล้ว ค. อตีต วีติวตฺต อติกฺกนฺต

     ผ่านพ้น ค. วิติณฺณ ก. อจฺเจติ วิตรติ สมุตฺตรติ 

     ผ่านพ้นไปได้ ก. (อนฺตราโย) อติกฺกมิตฺวา ยาติ

     ผ่านไม่ได้ ค. อปฺปเวสิย อวินิพิชฺฌิย อนิพฺเพธิย

     ผ่านราชสมบัติ ก. รชฺชํ กาเรติ

ผาย ก. อปสฺสรติ ปสาเรติ 

     ผายปอด น. สสนุปทาน., 

     ผายลม ก. อโธคมวาตํ กโรติ

ผาล น. ผาล. ผาลก. กสก. 

     ผาลโลหะ น. โลหผาล.

------------///------------

ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ผ (ผิ-ผี-)

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

ผิดังนั้น นิ. ยนฺนูน

ผิว่า ดู ถ้าว่า

ผิงแดด ก. อาตเป ตาเปติ, อาตปํ ตปฺปติ, อาตปํ นิเสวติ

ผิงไฟ น. วิสีวน., ก. วิสีเวติ วิสิพฺเพติ

ผิด น. วิรทฺธิ, วิรุทฺธ., วิราธนา., วิโรธ. วิรชฺฌน., ค. อปรทฺธ วิรทฺธ วิรุทฺธ อตจฺฉ วิตถ อยถาภูต ก. วิรชฺฌติ วิราเธติ กวิ. มุสา มิจฺฉา วิรทฺธํ

     ผิดกฎหมาย น. อธมฺม. อวินย. นีติวิรทฺธิ., นีติวิโรธ. ญายวิรทฺธิ, ค. อธมฺมิก นีติวิรุทฺธ ญายวิรุทฺธ

     ผิดกัน น. วิสทิสตฺต., นานตฺต., ค. วิสทิส อสมาน

     ผิดคาด ค. จินฺตาวิรุทฺธ อนเปกฺขิต

     ผิดใจ ค. วิมน อนภิรต อสนฺตุฏฺฐ อนตฺตมน

     ผิดตา ค. อพฺภุตทสฺสน อทิฏฺฐปุพฺพ

     ผิดทำนองคลองธรรม ค. อธมฺมิก สาวชฺช

     ผิดธรรมดา น. วิกลตฺต., วิการ. วิปริยาย. อุปถคมน., วิธิวิโรธ. วิปลฺลาส. วิปริยาส. ค. วิกล วิปริต วิรูป อปากติก อุปถคามี ปกติวิรุทฺธ นิยมปฏิปกฺข นิยมวิรุทฺธ อปฺปฏิปาติก สภาววิรุทฺธ สภาวาตีต โลกาจารปฏิปกฺข ธมฺมวิรุทฺธ วิสภาค

     ผิดนัด ก. สงฺเกตํ น คจฺฉติ

     ผิดในกาม น. อติจรณ., กามมิจฺฉาจรณ., กาเมสุมิจฺฉาจาร. ค. อติจารี กามมิจฺฉาจารี

     ผิดปกติ ดู ผิดธรรมดา

     ผิดประเวณี น. กาเมสุมิจฺฉาจาร. กามมิจฺฉาจาร. ค. กามมิจฺฉาจารี อติจาริณ ก. กาเม อติจรติ, มิจฺฉา จรติ

     ผิดประหลาด ค. อภูตปุพฺพ

     ผิดแผก น. เภท.

     ผิดพลาด น. ขลิต., วิรทฺธิ, ปมาทโทส. อนวธาน., ค. อปรทฺธ วิรทฺธ ขลิต ปมตฺต ปตนสีล ก. วิรชฺฌติ วิรุชฺฌติ ปมชฺชติ

     ผิดพ้องหมองใจ น. อนภิรทฺธิ, อนภิรติ, อสนฺตุฏฺฐิ, อนตฺตมนตา,

     ผิดเพี้ยน น. วิปลฺลาส. วิปฺปลฺลาส. อญฺญถาภาว. พฺยตฺตย., วิปริยย. วิปริยาส. ค. วิปรีต

     ผิดมนุษย์ ค. อมนุสฺสสทิส ปิสาจสทิส ภูตสทิส

     ผิดมารยาท น. อวินีตภาว.

     ผิดเมีย น. ปรทารกมฺม.,

     ผิดยุคสมัย น. กาลาวิโรธ. ค. กาลานนุรูป

     ผิดระเบียบ น. อวินย. สิกฺขาปทวิรทฺธิ, ค. อวินย วินยวิรุทฺธ

     ผิดรูป น. สงฺโกจ. วิการ. วิปลฺลาส. วิรูปตา, ค. วิรูป ทุสฺสนฺฐาน

     ผิดรูปร่าง ค. วิรูป วิกลงฺค ก. วิรูเปติ

     ผิดลำดับ ค. กมวิรุทฺธ อุปฺปฏิปาฏิก ภินฺนกฺกม

     ผิดวิธี น. วิธิวิโรธ. ค. วิธิวิรุทฺธ

     ผิดวิสัย ดู ผิดปกติ

     ผิดเวลา น. อกฺขณ. วิกาล. กาลวิโรธ. ค. อกาลปยุตฺต กาลานนุรูป

     ผิดศีลธรรม ค. ทุสฺสีล ปาปธมฺม ทุราจาร อธมฺมิก ปาปสมาจาร

     ผิดส่วน น. สงฺโกจ. วิการ. วิปลฺลาส. วิรูปตา, ค. วิรูป

     ผิดสังเกต ค. วิกล วิปริต วิรูป อปากติก ปกติวิรุทฺธ

     ผิดสัญญา น. วีติกฺกม. ปฏิญฺญาภงฺค. ค. ปฏิญฺญาภญฺชก ก. ปฏิญฺญํ ภญฺชติ

     ผิดหลักศาสนา ค. ธมฺมวิรุทฺธ

     ผิดหลักศิลปะ ค. อสิปฺปานุกูล

     ผิดหลักอนามัย ค. โรคุปฺปาทก อาโรคฺยนาสก โรคาวห อสปฺปาย

     ผิดหวัง น. วิสาท. เขท. อาสาภงฺค.

ผินหน้าเข้าหากัน ก. สมฺมุขิโน ภวนฺติ กวิ. สมฺมุขํ มุขามุขํ

ผิว น. ฉวิ, วณฺณ. 

     ผิวขาว ค. โอทาตวณฺณ 

     ผิวคล้ำ ค. กาฬวณฺณ 

     ผิวงาม น. ฉวิวณฺณ. สุวณฺณตา, ค. ฉวิกลฺยาณ 

     ผิวดำ ค. กาฬวณฺณ 

     ผิวทอง ค. เหมวณฺณ หริจฺตจ กนกปฺปภ 

     ผิวพรรณเปล่งปลั่ง ค. สนฺนภจฺตจ 

     ผิวหนัง น. จมฺม., ฉวิ, ตจ. 

     ผิวหน้า (ของหน้า) น. มุขวณฺณ. (ฝ้า) น. มณฺฑ. รสคฺค. เผณ. มตฺถก., 

     ผิวเหลือง ค. ปีตวณฺณ

     ผิวน้ำ น. ตล., ปิฏฺฐ., มตฺถก.,

     ผิวปาก น. ทนฺตคีต., มุขกาหลนาท.

     ผิวเผิน ค. อคมฺภีร อุตฺตาน

ผี (อมนุษย์) น. ปิสาจ. เปต. อมนุสฺส. ภูต. ปาปิมนฺตุ, มาร. (คนตาย) ค. มต เปต ปเรต 

     ผีกระสือ น. ปิสาจี. อมนุสฺสี. 

     ผีกระหัง น. ปิสาจ. เปต. อมนุสฺส. ภูต. 

     ผีกองกอย ดู ผีดิบ 

     ผีดิบ (vampire) น. รุธิรปายี. ปิสาจ. 

     ผีปอบ น. เวตาล. ปิสาจ. รกฺขส. รกฺขสี, 

     ผีเรือน น. ฆรารกฺขเทวตา, ฆรเทวตา, 

     ผีสางเทวดา น. ปิสาจ. มต. อมนุสฺส. 

     ผีหัวขาด น. กพนฺธ.., กวนฺธ..,

     ผีเข้า น. ภูตคาห. อมนุสฺสคาห. อมนุสฺสปีฬา, 

     ผีเข้าผีออก ค. จปล จญฺจล อถิร อถาวร

     ผีตากผ้าอ้อม น. สญฺฌาโลก. ปโทส.

     ผีบุญ น. อุตฺตริมนุสฺสธมฺมุลฺลปก.

     ผีพุ่งไต้ น. อุกฺกาปาต. อุปฺปาต. ปติตุกฺกา, ยนฺตปาสาณ.

     ผีสิง น. ภูตคาห.

     ผีเสื้อ น. จิตฺตปฏงฺค. สรภ. 

     ผีเสื้อสมุทร น. รกฺขส. รกฺขสี, สปกฺขายกฺขินี,

     ผีอำ น. สุปินปิสาจ. ผึ่ง น. กุธารี, กุฐารี, ตจฺฉนี,

     ผึ่งแดด (ตากแดด) ก. อุณฺเห โอตาเปติ, อาตเป นิทหติ (อาบแดด) ก. อาตเป ตาเปติ, อาตปํ ตปฺปติ, อาตปํ นิเสวติ

     ผึ่งผาย ค. โสภน สุเวส สุรูป ถิรสภาว

ผึ้ง ๑ น. ฉปฺปท. มธุพฺพต. มธุลีห. มธุกร. มธุป. มธุมกฺขิกา, ภมร. อลิ. อฬิ. อปฺป. การเลี้ยงผึ้ง น. มธุกรปาลน., ขี้ผึ้ง น. มธุจฺฉิฏฺฐ., มธุสิตฺถ., มธุสิตฺถก., อคฺคลุ., 

ขี้ผึ้งทาแผล น. นิยฺยาส. วิเลปน., ที่เลี้ยง

     ผึ้ง น. มธุกราคาร.., นำ้ผึ้ง น. ขุทฺทช., ขุทฺท., มธุ., น้ำผึ้งรวง น. โปกฺขรมธุ., รวงผึ้ง น. มธุโกส.., มธุปฏล., มธุคณฺฑ.,

ผึ้ง ๒ ผึ้งหลวง น. อินฺทินฺทิร. ปุปฺผกีฏ. ปุปฺผลีห. 

     ผึ้งใหญ่ น. มหามธุกร.

ผืน น. ปฏฺฏ.., ปตฺต., 

     ผืนผ้า น. ปฏฺฏก., 

     ผืนแผ่นดินใหญ่ น. มหาปฐวี, มหาทีป.

ผื่น น. กณฺฑุ, กณฺฑู, กณฺฑูติ, กณฺฑูยา, ขชฺชุ, กณฺฑูวน., กจฺฉุ, ขุทฺทกคณฺฐิ. คณฺฑ.

ผื่นคัน ดู ผื่น

---------------///------------

ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ผ (ผุ-ผู-)   

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

ผุ ค. โกลาป โกฬาป ปูติ ชิณฺณ ขียมาน 

ผุพัง น. ชีรณ., ปลุชฺชน., ค. โอลุคฺค ปภงฺคุณ ก. ชีรติ ชียติ หียติ ขียติ ปลุชฺชติ โอลุชฺชติ

ผุด ก. อุคฺคจฺฉติ อพฺภุคฺคจฺฉติ สมุฏฺฐหติ

     ผุดเป็นฟอง ก. ปุพฺพุลายติ 

     ผุดผ่อง ดู เปล่งปลั่ง

     ผุดลุกผุดนั่ง กวิ. อุฏฺฐาย สมุฏฺฐาย

ผุยผง น. ภสฺม.,

ผู้ น. ปุม. ชน. มนุสฺส. ปุคฺคล. โปส.

     ผู้กระทำ น. กตฺตุ. การก. ค. การก การี 

     ผู้กระทำผิด ค. อปรชฺชก ปทุสฺสก กตาปราธ

     ผู้กล่าวตำหนิ ค. นิคฺคยฺหวาที

     ผู้กว้างขวาง ค. วิสฺสุต ปญฺญาต อภิญฺญาต สุปากฏ

ผู้ก่อ น. สมฺปาทก. อุปฺปาทก. 

     ผู้ก่อการ น. ปติฏฺฐาเปตุ. อารมฺภก. 

     ผู้ก่อการกบฎ น. ราชทุพฺภิ. รชฺชโทหี. 

     ผู้ก่อการจลาจล น. สงฺโขภี. ทามริก. 

     ผู้ก่อการร้าย น. ปฏิวิรุทฺธ. ปจฺจามิตฺต. 

     ผู้ก่อความวุ่นวาย น. สงฺโขภี. ทามริก. 

     ผู้ก่อตั้ง น. อุนฺนติปาปก.

ผู้กอบกู้อิสรภาพ น. วิโมจก. มุตฺติทายก.

ผู้ก่อสร้าง น. นิมฺมาตุ (นิมฺมาตา.) สมฺปาทก. อุปฺปาทก. ค. กร

ผู้กำกับ น. วิธายก. อชฺฌกฺขก. กมฺมนฺตวิจารก. 

ผู้กำจัด ค. หนฺตุ(หนฺตา) ธุต

     ผู้กำหนดราคา ค. อคฺฆการก อคฺฆาปนก

ผู้กิน ค. ภุญฺชก อทก โภตฺตุ 

     ผู้กินปลา ค. มจฺฉภกฺข

ผู้เกลียดชัง ค. เทสฺส เทสฺสี 

     ผู้เกลียดธรรม ค. ธมฺมเทสฺสี

ผู้แก้ต่าง น. สกมตปติฏฺฐาปก.

ผู้ไกล่เกลี่ย ดู คนไกล่เกลี่ย

ผู้ข่มข้าศึก ค. อรินฺทม 

     ผู้ข่มเหง ค. อภิภว ปีฬก พาธก วิเหฐนก

ผู้ขวนขวาย ค. ปสุต อนุยุตฺต ปยุตฺต อิสฺสุกี พฺยาวฏ วฺยาวฏ อุสฺสุก อุสฺสุกฺก อเปกฺขก อพฺภุสูยก

ผู้ข้องอยู่ในอารมณ์ต่างๆ ค. พฺยาสตฺต

ผู้ขัดขวาง น. พาธากร. อนฺตรายการี.

ผู้ขับ น. ปาชก. 

     ผู้ขับขี่ (ม้า,รถ) น. ปจฺฉาโรหก. อาโรห. (อุ. อสฺสาโรห. รถาโรห.)

ผู้ข้ามแพ ค. โอลุมฺปิก โอฬุมฺปิก

ผู้ขาย ดู คนขาย

ผู้เข้าแข่งขัน น. อากงฺขี. อเปกฺขก. อตฺถิก. ปเวสี, อธิการคาหี.

     ผู้เข้าใจพระเวท น. ปทก.

     ผู้เข้าประชุม น. สามาชิก. สภฺย.

     ผู้เข้ามาใหม่ (arrival) ค. อนฺโตปวิสก วิเทสาคต อาคนฺตุก

     ผู้เข้าร่วมทำกิจกรรม ค. กมฺมปฺปตฺต

     ผู้เข้าสมาคม ค. ปูคมชฺฌคต

ผู้เขียนพจนานุกรม น. สทฺทโกสสมฺปาทก.

ผู้แข่งขัน ค. ยุคคฺคาหี

ผู้คงแก่เรียน ค. พหุสฺสุต

     ผู้คงที่ (หนักแน่น) ค. ตาทิ

ผู้คบคนผิด ค. วิปกฺขเสวก

ผู้ครองเรือน ดู คฤหัสถ์

ผู้ครอบครอง (เจ้าของ) น. สามิ. ธารก. ปริคฺคาหก. 

     ผู้ครอบครองที่ดินของคนอื่น น. ปรภูมิโภคี.

     ผู้ครอบงำความตาย ค. มรณาภิภู

ผู้คล้อยตาม ค. อนุวตฺตก อนุวตฺตี

ผู้ควบคุม ค. อธิฏฺฐายก. อธิฏฺฐายี. อภิปาลก. 

     ผู้ควบคุมงาน น. กมฺมาธิฏฺฐายิก. กมฺมาธิฏฺฐายี.

ผู้ควรแก่ของต้อนรับแขก ค. ปาหุเนยฺย

     ผู้ควรแก่ของบูชา ค. อาหุเนยฺย 

     ผู้ควรถ่ายท้อง ค. วิเรจนิย 

     ผู้ควรฝึกฝน ค. ทมฺม 

     ผู้ควรรับทาน ค. ทานารห ทกฺขิเณยฺย

ผู้คอยสังเกต ค. อนุปสฺสก

ผู้ค้ากำไรเกินควร น. อธิกลาภคาหี.

ผู้ค้ำประกัน ดู คนประกัน

ผู้คิดว่าตัวเองสำาคัญมาก ค. อตฺตุกฺกํสก

ผู้คุ้นเคย ค. วิสฺสาสิก วิสฺสฏฺฐ

ผู้คุม น. การาฆรกุญฺจิกาธิการี. การาปาลก. 

     ผู้คุมงานก่อสร้าง น. นวกมฺมิก. 

     ผู้คุมนรก น. นิรยปาล. การณิก. นิรยป. 

     ผู้คุมเรือนจำ น. พนฺธนาคาริก. การาปาลก. การาฆรกุญฺจิกาธิการี.

ผู้เคร่งระเบียบ น. ทฬฺหานุสาสก.

ผู้เคาะสัญญาณบอกเวลา น. จกฺกิก. ฆณฺฏิก. ฆณฺฏก.

ผู้ใคร่จัด ค. กามน 

     ผู้ใคร่ปกติ ค. กามี กามุก

ผู้ฆ่ามารดา น. มาตุฆาตี. มาตุฆ.

ผู้โฆษณา น. โฆสก. อุคฺโฆสก. ปกาสก.

ผู้จงรักภักดี ค. ทฬฺฆภตฺติก ราชปกฺขิก

ผู้จดชวเลข น. ลฆุเลขก.

ผู้จบพระเวท ค. เวทคู

ผู้จะต้องเลี้ยงดู ค. โปสาวนิย

ผู้จัดการ น. ปโยชก. ปริปาลก. อายุตฺตก. นิยุตฺตก. วิธาตุ. สํวิธาตุ. สํวิธายก. ปรธนวิจารก. ภณฺฑาคาริก. กมฺมนฺตวิจารก. 

     ผู้จัดการธุรกิจ ค. กมฺมนฺติก 

     ผู้จัดการรายได้ น. อายกมฺมิก. 

     ผู้จัดการสมาคม น. ปูคาคามณิก. เลขนาธิการี.

ผู้จัดเตรียม น. สชฺช. สชฺชก.

     ผู้จัดวาง น. ปญฺญาปก.

ผู้จับกุม น. คห. พนฺธก. รนฺธก. วสวตฺตก.

ผู้จาริกไปเรื่อย น. ปริพฺพาชก. ปริพฺพาชิกา,

ผู้จำได้แม่นยำ ค. ธารณก

     ผู้จำหน่าย น. โวหาริก. วาณิช. 

     ผู้จำหน่ายปลีก น. อปฺปกวิกฺกยก.

ผู้เจริญ อา. โภ ภนฺเต ภทนฺเต ภทฺทนฺเต อมฺโภ ภทฺเท โภติ 

     ผู้เจริญวัย ค. วุทฺธ วุฑฒ เถร วยปฺปตฺต

ผู้ฉลาด ค. กุสล (ดู บัณฑิต)

ผู้เฉื่อยชา ค. ทีฆสุตฺต จิรกฺริย

ผู้ชนะ น. เชตุ, วิเชตุ, วิชยี. ชยลาภี. กฏคฺคาหี. ค. ชยนฺต ชิ ชิน อภิภู วิชิตาวี

ผู้ชม น. เปกฺขก. อุลฺโลกก.

ผู้ช่วย (ตําแหน่ง) น. อุป--. (อุ. อุปราช. อุปปุโรหิต.) (ทั่วไป) น. สหาย. สหการ. อุปตฺถมฺภก. อุปาธิการี. อนฺเตวาสี. 

ผู้ช่วยเหลือ ค. ตายก ปโมจก สนฺตารกโมกฺขทายก

ผู้ชอบขัดใจคนอื่น ค. ปราภิสชฺชนี 

     ผู้ชอบครุ่นคิด ค. ตกฺกี 

     ผู้ชอบทำงาน ค. กมฺมสีลี 

     ผู้ชอบอิสระ ค. สจฺฉนฺท เสรี

ผู้ชักนำไปในทางชั่ว น. ปาปสหาย. ทุฏฺฐานุสาสก.

ผู้ชาย น. ปุริส. โปส. ปุมา. โปริส. นร. มจฺจ. มนุช. มาณว.

ผู้ชำนาญการ ค. กตหตฺถ เฉก ปคุณ ขฺยาต ปตีต วสี ปวีณ ปฏุ วิทุร วิทูร ทกฺข นิปุณ สิกฺขิต กุสล กตุปาสน ภารกต กตหตฺถ สิปฺปี ปาฏว

     ผู้ชำนาญการคลัง น. อายกมฺมิก. 

     ผู้ชำนาญการผ่าศพ น. เทหวิจฺเฉทก. 

     ผู้ชำนาญในการบริหารบ้านเมือง น. ราชนีตินิปุณ. 

     ผู้ชำนาญเวท น. อาถพฺพณิก.

ผู้ชำระ น. โสธก.

ผู้ชี้ทาง น. มคฺคเทสก.

ผู้เช่นใด ค. ยาทิส ยาทิกฺข 

     ผู้เช่นนั้น ค. ตาทิส ตาทิกฺข 

     ผู้่เช่นเรา ค. มาทิส มาทิกฺข มาริส

ผู้เช่าบ้านอยู่อาศัย น. นิวาสคาหี.

ผู้เชี่ยวชาญ น. วิเสสญฺญู. ค. สิปฺปี กตหตฺถ  กตุปาสน ปวีณ นิปุณ วสี สาธีน กตหตฺถ ปาฏว 

     ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง น. วิเสสญฺญู. 

     ผู้เชี่ยวชาญด้านโครงสร้างมนุษย์ น. เทหวิจฺเฉทก. 

     ผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณวัตถุ ค. คุณโทสวิจารก.

     ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา น. ภาสาโกวิท. นานาภาสญฺญู. 

     ผู้เชี่ยวชาญพระวินัย น. วินยธร. เวนยิก. 

     ผู้เชี่ยวชาญสมุนไพร น. โอสธีสตฺถญฺญู.

ผู้เชื่อกรรม ค. กมฺมสทฺธ กมฺมวาที

     ผู้เชื่อฟัง ค. อสฺสว สุพฺพจ สุวจ

ผู้ใช้แรงงาน น. เปสนกร. ปเหณก.

ผู้ซักถาม น. อนุวิชฺฌก. ปุจฺฉก.

ผู้ซื้อ ดู คนซื้อ

ผู้เฒ่า ดู คนแก่

ผู้ดำรงตำแหน่ง น. อธิการี.

     ผู้ดำรงตำแหน่งคนก่อน น. ปุพฺพาธิการี.

ผู้ดี (ชาย) น. กุลีน. กุลีนชน. อภิชาต. สชฺชน. สาธุ. สภฺย. อยฺย. มหากุลช. อุจฺจกุลีน. สพฺภ. ค. สุขุมาล วินีต สพฺภ สุพฺพต (หญิง) น. กุลีนา, อภิชาตา, อยฺยา, 

     ผู้ดีใหม่ น. สมิทฺธิกปฺปิต.

ผู้ดู น. โอโลเกตุ. ปสฺสาวี. ทสฺสาวี. ทสฺสี.

     ผู้ดูแล (รับใช้) ค. ปริจารก ปริจาริก (ปริจาริกา) เสวก อุปฏฐาก เวยฺยาวจฺจกร (รักษา) ค. รกฺขก ปาลก อภิการี 

     ผู้ดูแลทรัพย์สิน ค. เหรญฺญิก. นิกฺขิก. 

     ผู้ดูแลผลประโยชน์ น. อายุตฺตก. นิกฺขิตฺตวตฺถุโคปก.

ผู้เดินทาง น. คมิก. ปถิก. ปนฺถิก. ปถาวี. อทฺธคู. มคฺคิก. อทฺธิก. ปนฺถคู. ค. มคฺคปฏิปนฺน 

     ผู้เดินเรือ น. นาวิก. สมุทฺทคามี. 

     ผู้เดินส่งข่าว น. ชงฺฆเปสนิก.

ผู้เดียว ค. เอกก อทุติย อสหาย

ผู้โดยสาร น. สญฺจารก. ปริยฎก. คมิก. อทฺธิก.

ผู้ใด ค. โย ยา

ผู้ได้รับมอบหมาย น. อายุตฺตก. 

ผู้ได้รับเหรียญ น. กิตฺติมุทฺทาลาภี.

ผู้ตกอยู่ในห้วงรัก ค. กามฺคิทฺธ กามคิทฺธิมา

     ผู้ตกอยู่ในอบาย น. อาปายิก. 

     ผู้ตกอยู่ในอำนาจ ค. วสาคต หตฺถาคต อภิภูต

ผู้ตรวจ น. ปริกฺขก. สเมกฺขก. วีมํสี. 

     ผู้ตรวจการ น. กมฺมาธิฏฺฐายิก. กมฺมาธิฏฺฐายี. อธิกต. อชฺฌกฺข.

     ผู้ตรวจบัญชี น. คณก. 

     ผู้ตรวจสอบ น. อนุวิชฺชก.

ผู้ต้องการบุญ ค. ปุญฺญตฺถิก ปุญฺญกาม

     ผู้ต้องขัง ดู นักโทษ

     ผู้ต้องโทษ ดู นักโทษ 

     ผู้ต้องโทษทางพระวินัย น. อาปตฺติก. 

     ผู้ต้องสงสัย น. สงฺกิตปุคฺคล. ค. สงฺกิตพฺพ

     ผู้ต้องหา น. สงฺกิตปุคฺคล. โจทิตปุคฺคล.

ผู้ตอบข้อซักถาม น. ปรวาที. 

     ผู้ตอบแทนคุณ น. กตเวที.

ผู้ตั้งอยู่ในธรรม ค. ธมฺมฏฺฐ ธมฺมิก

ผู้ตัด น. เฉตฺตุ. อุกฺกนฺตก. 

     ผู้ตัดสิน น. โวหาริก. ตีรณการี. ปมาณปุริส. มชฺฌฏฺฐ.

ผู้ติความชั่ว ค. ปาปครหี

     ผู้ติดตาม น. ปจฺฉาสมณ. อนุจร. อนุคามี. ปริวาร. ปริชน. เสวก. 

     ผู้ติดตามทวงหนี้ น. อิณสาธก. 

     ผู้ติดตามรับใช้ ค. ปทฺธคู ปทฺธจร ปริจารก

ผู้เตรียมการ ค. ปริกมฺมการก สชฺชก

     ผู้เตรียมเดินทาง น. คมิก. คมิย.

ผู้แต่งงานแล้ว ค. สปริคฺคห

     ผู้แต่งตัวเต็มยศ ค. อามุกฺก อามุตฺต ปฏิมุกฺก ปินทฺธ

     ผู้แต่งตั้ง น. ปญฺญาปก.

     ผู้แต่งพงศาวดาร น. มธุก. มาคธ.

     ผู้แต่งหนังสือ น. สูจก. รจก.

ผู้ใต้บังคับบัญชา น. โอรปทฏฺฐ. อมุขฺย. อปฺปฏฺฐาน.

ผู้ถอนเงิน ค. ธนาปกฑฺฒก ธนาปนยก

ผู้ถ่อมตน ค. อปจายี

ผู้ถามปัญหา น. สกวาที. ปุจฺฉก. อนุวิชฺฌก.

ผู้ถึงความสำเร็จแล้ว ค. ปารค ปารคู นิฏฺฐงฺคต

ผู้ถือ ค. คาหก ธร ธารก ธารี 

     ผู้ถือคทาในขบวนพาเหรด น. กุนฺตธารี. ตทาธร. กุนฺตธารินี, 

     ผู้ถือครอง น. ธารก. คาหก.

     ผู้ถือธง ค. ธชาลุ ธชวนฺตุ ธชธร 

     ผู้ถือผ้าบังสุกุลเป็นกิจวัตร น. ปํสุกูลิก. 

     ผู้ถือลัทธิถือเหตุผล น. เหตุวาที. 

     ผู้ถือหุ้น น. อาธารก. ภาคสามี. ปฏิวึสธารี. 

     ผู้ถือเอกสิทธิ์ น. เกวลาธิการี. 

     ผู้ถือเอาประโยชน์เป็นสำคัญ น. อุปโยคิตาวาท.

ผู้ถูกกล่าวหา น. สงฺกิตปุคฺคล. ค. สงฺกิตพฺพ 

     ผู้ถูกตัดสินจำาคุกตลอดชีวิต ค. ยาวชีวการาพทฺธ 

     ผู้ถูกทำเครื่องหมาย ค. ลกฺขณาหต 

     ผู้ถูกลงโทษ ค. กตทฺณฺฑกมฺม 

     ผู้ถูกสงฆ์ยกวัตร ค. อุกฺขิตฺตก

ผู้แถลงข่าว น. นิโยชิตกถิก.

ผู้ทรงธรรม น. ธมฺมธาตุ (ธมฺมธาตา.) ค. ธมฺมธร ธมฺมธาตุ ธมฺมิก ธมฺมิย

ผู้ทรงโปรด น. ราชวลฺลภ.

ผู้ทำ น. กตฺตุ. กร. การ. ค. กตฺตา การี

     ผู้ทำการแทน น. นิยุตฺตปุริส. อุปาธิการี.

     ผู้ทำครั้งแรก น. อาทิกมฺมิก.

     ผู้ทำความผิดร้ายแรง น. สาหสิก. มหาปราธี.

     ผู้ทำความอื้อฉาว น. ภสฺสการก.

     ผู้ทำนาบนหลังคน น. ปิฏฺฐิมํสขาทก.

     ผู้ทำนาย น. อนาคตทสฺสก. นิมิตฺตปาฐก. นิมิตฺตายตฺต. อนาคตทสฺสี. อนาคตวตฺตุ.

     ผู้ทำบาป น. ปาปการี.

     ผู้ทำพจนานุกรม น. สทฺทโกสสมฺปาทก.

     ผู้ทำพินัยกรรมไว้ น. กตอจฺจยทาน.

     ผู้ทำสัญญา น. ปฏิญฺญาสาธก.

     ผู้ทำหน้าที่แทน น. นิยุตฺตก. ปฏินิธิ. นิโยชิตปุคฺคล. 

     ผู้ทำหน้าที่พ่อบ้าน น. สพฺพกิจฺจการี.

     ผู้ทำให้เกิด (ผู้ผลิต) ค. อุปฺปาทก อุปฺปาเทตุ (อุปฺปาเทตา)

     ผู้ทำให้คนอื่นเดือดร้อน ค. ปรนฺตป 

     ผู้ทำให้ครบจำนวน ค. คณปูรก 

     ผู้ทำให้แตกแยกกัน ค. วิเภทก เภทกร

ผู้ทุศีล ค. ทุสฺสีล

ผู้เท่าเทียมกัน ค. สม สมาน สทิส

ผู้แทน น. ทูต. อนุยุตฺต. นิโยชิต. ปฏินิธิ. นิโยชิตปุคฺคล. อายุตฺตก. สนฺเทสหร. ปฏิวตฺตุ. ปรกิจฺจสมฺปาทก. 

ผู้แทนราษฎร น. ปชานุยุตฺต. ปชานิโยชิต. นิโยชิตปุคฺคล. อายุตฺตก.

ผู้น้อย ค. โอรปทฏฺฐ อมุขฺย อปฺปฏฺฐาน อปฺเปสกฺข

ผู้นับถือ น. ...มามก. ...วาที. (อุ. พุทฺธมามก. อิสฺสรวาที.)

ผู้นับถือพระพรหม น. พฺรหฺมภตฺต. 

ผู้สนับสนุนความชั่ว ค. ปาปสหาย ทุฏฺฐานุสาสก

ผู้นำ ค. นายก ปริณายก ปรินายก วินายก อิสฺสร ปติ อธิปติ ปภู เนตุ ปุพฺพงฺคม ปุโรคามี ปาโมกฺข ปุรกฺขต ปุรโตกต เนตฺติก วาห 

     ผู้นำขบวนเกวียน น. สตฺถวาห. 

     ผู้นำขบวนเดินทาง น. อติวาห. อติวาหิก. สตฺถวาห. สตฺถนายก. 

     ผู้นำเข้า (สินค้า) น. วิเทสภณฺฑาหรก. 

     ผู้นำความสวัสดีมาให้ ค. โสวตฺถิก 

     ผู้นำทาง น. มคฺคุเทสก. วินายก. เนตุ. 

     ผู้นำมา ค. อาวห อาวหนก 

     ผู้นำหน้า ค. ปุเรจารี ปุเรจร ปุเรจาริก ปุพฺพงฺคม ปุเรคามี

ผู้นินทาลับหลัง น. ปิฏฺฐิมํสิก.

ผู้นิยมลัทธิจักรวรรดินิยม น. อธิรชฺชวาที.

ผู้นิรทุกข์ ค. มาริส

ผู้เน่าใน ค. อนฺโตปูติ

ผู้แนะนำ ค. อนุสาสก อุปเทสก อุปเทส ทายก เทสก วินายก วิเนตุ ปญฺญาปก

ผู้บงการ น. อาณาปก. นิโยชก.

ผู้บรรยาย น. ปาฐก. อกฺขายิก. เทสก. กถิก.

ผู้บรรเลงดนตรี น. วาทก.

ผู้บริการ น. การก.

ผู้บริหาร น. กิจฺจาธิการี. ปาลก.

ผู้บวชใหม่ น. นวก.

ผู้บอกกล่าว ค. อกฺขาตุ (อกฺขาตา)

ผู้บังคับการ น. เสนานี. อธิการี. อชฺฌกฺขก. 

     ผู้บังคับการเรือ น. ปฺลวก. ลหุนาวาธิป.

     ผู้บังคับบัญชา น. อาณาทายี. อาณาปก. อาณตฺติวาจก. ค. อาณาสมฺปนฺน มเหสกฺข

     ผู้บังคับหมวด (ร้อยตรี-ร้อยโท) น. อุปเสนาปติ.

ผู้บัญชาการ น. วิธายก. อาณาปก. 

     ผู้บัญชาการทหารสูงสุด น. อคฺคเสนาปติ. อุตฺตมวิธายก.

ผู้บัญญัติศัพท์ น. ปริภาสาสมฺปาทก.

ผู้บันทึก น. เลขนาโรปก. 

     ผู้บันทึกประวัติศาสตร์ น. อิติหาสเลขก.

ผู้บำเพ็ญความดีมา ค. อธิการิก กตาธิการ

     ผู้บำเพ็ญตบะ น. ตาปส. มุนิ. ยติ. อิสิ. สมณ. ค. ตปสฺสี

     ผู้บำเพ็ญประโยชน์ ค. หิตกฺกร อตฺถการี อตฺถจารี อตฺถจรก

     ผู้บำเพ็ญเพียร น. ปธานิก. โยคาวจร. โยคี.

ผู้บำรุงศาสนา น. สาสนูปภตฺถมฺภก.

ผู้บุกเบิก ค. ปุเรคามี ปุเรจร ปุพฺพงฺคม เนตุ

ผู้บูชา ค. ปูชก ปูเชตา 

ผู้บูชายัญู น. ยาชก. อิทิ. อิช. อิริทฺทิช.

ผู้เบิกทาง ค. ปุเรจร ปุเรคามี มคฺคเทสก

ผู้เบียดเบียน ค. หึสก

ผู้ปกครอง น. อธิป. อธิปก. ปาล. ปาลก. อธิปาล. ปสาสก. สาสิตุ.

ผู้ปกปิด ค. ปฏิจฺฉาที

ผู้ปฏิบัติกรรมฐาน น. กมฺมฏฺฐานิก.

     ผู้ปฏิบัติตามคำสอน ค. สาสการก 

     ผู้ปฏิบัติร่วมกัน ค. สหโยคี สหธมฺมิก สมานภตฺติก 

     ผู้ปฏิบัติหน้าที่ น. กิจฺจสมฺปาทก.

ผู้ประกอบการ ค. ปยุตฺตก ปโยชก

ผู้ประกอบด้วยธรรม ค. ธมฺมิก ธมฺมยุตฺต

ผู้ประกัน น. ปาฏิโภค. ปาฏิโภคี.

ผู้ประกาศ น. โฆสก. อุคฺโฆสก. ปกาสก. วาจก.

ผู้ประทุษร้าย น. ทูสก.

ผู้ประพฤติธรรม น. ธมฺมจาร. ธมฺมจารี.

ผู้ประพฤติพรหมจรรย์ น. พฺรหฺมจารี. อสฺสม.

ผู้ประพันธ์ น. ปพนฺธก. คนฺถการ. 

ผู้ประพันธ์คำเสรรเสริญ น. วนฺทิภฏฺฏ. ถุติปาฐก.

ผู้ประสบทุกข์ ค. ทุกฺขี ทุกฺขิต ทุกฺขปฺปเรต ทุกฺขปฺปตฺต ทุคฺคต อนายส

ผู้ปราบปราม น. วิเชตุ. ทเมตุ. วสวตฺตก.

ผู้ปรารถนาสามี น. อภิสาริกา, ธวตฺถินี,

ผู้ป่วยวิกลจริต น. วิพฺภนฺตจิตฺต.

ผู้ปั้นแบบ น. อากติสาธก. อากตินิปฺผาทก.

ผู้ปูลาดอาสนะ น. อาสนปญฺญาปก.

ผู้เป็นต้นบัญญัติ น. อาทิกมฺมิก. 

     ผู้เป็นบริวาร น. ปาริสชฺช. 

     ผู้เป็นพาหะนำโรค น. โรคหารก. 

     ผู้เป็นโรคลมบ้าหมู น. อปมารโรคี. 

     ผู้เป็นศรีแห่งตระกูล น. โกลีนิยา,

     ผู้เป็นใหญ่ ค. อิสฺสร นายก สามิ สามี ปติ อีส อธิปติ ปภู อยฺย อภิภู อธิป อธิภู เนตุ คามณิ อินฺท อินฺทฺริย ปธาน ปภู อิสฺสร

ผู้เปลี่ยนศาสนา ค. โอสฏ

ผู้แปล น. ภาสนฺตรปริวตฺตก. ภาสานุวาที. อตฺถวณฺณก.

ผู้ไปสู่อบาย ค. อปายิก

ผู้ผลิต ค. อุปฺปาทก อุปฺปาเทตุ(อุปฺปาเทตา)

ผู้ผลิตน้ำหอม น. คนฺธิก. คนฺธาชีวี.

ผู้ผุดเกิด น. โอปปาติก.

ผู้เผยแผ่พระศาสนา น. ธมฺมทูต. ธมฺมปกาสก.

ผู้ฝากเงิน น. ธนนิหิตก. ธนนิกฺขิปิตก.

ผู้ฝึก น. ทมก. ทเมตุ (ทเมตา.) 

     ผู้ฝึกได้ ค. ทมฺม 

     ผู้ฝึกยาก ค. ทุทฺทม

ผู้พร้อมเพรียง ค. สมคฺค

ผู้พอจะตรัสรู้ได้ ค. โพธนีย โพธเนยฺย

ผู้พอสั่งสอนได้ น. เนยฺย. เวเนยฺย.

ผู้พักอาศัย ค. อายตฺต อธีน นิสฺสิต วาสี นิวาสี เนวาสิก

ผู้พ่ายแพ้ ค. ปราชิต ปาราชิก

ผู้พิจารณาคดี น. ตีรณการี.

ผู้พิทักษ์ น. รกฺขกปริสา, 

     ผู้พิทักษ์ทรัพย์สิน น. อายุตฺตก. ปรธนปาลก.

     ผู้พิทักษ์ศาสนา น. สาสนรกฺขกปริสา,

     ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ ดู ตำารวจ

ผู้พิพากษา น. อกฺขทสฺส. อนุวิชฺชก. วินิจฺฉยามจฺจ. โวหาริก. อธิกรณิก.

ผู้พิมพ์ น. มุทฺทาปก.

ผู้พึ่งพาคนอื่น ค. ปรปจฺจย ปรปตฺติย ปรายตฺต ปราธีน ปรชีวี

ผู้พูด น. วาจก. วาทก. ปาฐก. 

     ผู้พูดน่ารัก ค. ปิยภาณี 

     ผู้พูดไพเราะ ค. วทญฺญู ปุปฺผภาณี 

     ผู้พูดภาษาดอกไม้(พูดเพราะ) ค. ปุปฺผภาณี

     ผู้พูดให้ร้าย ค. นิปจฺจวาที

ผู้ฟัง น. สาวก. โสตุ (โสตา.)

ผู้มองในแง่ดี ค. สพฺพสุภวาที

ผู้มา น. อาคนฺตุ. อาคนฺตุก. อาคามี. 

ผู้มาใหม่ น. อาคนฺตุก. อาธุนิก. นวก.

ผู้มีกฎหมายคุ้มครอง ค. สปริทณฺฑ

     ผู้มีกรรมสิทธิในที่ดิน น. ภูมิสามี.

     ผู้มีเกียรติ ดู ผู้มีชื่อเสียง

     ผู้มีความเพียร ค. ธิติมนฺตุ สวีริย อุฏฺฐาตุ (อุฏฺฐาตา)

     ผู้มีใจไม่อยู่กับเนื้อกับตัว ค. อญฺญาวิหิต

     ผู้มีชีวิต ค. สชีว 

     ผู้มีชีวิตโดยธรรม ค. ธมฺมชีวี

     ผู้มีฐานันดรศักดิ์ น. มหาธิการี. เสฏฺฐปทฏฺฐ.

     ผู้มีตบะ น. ตปสี. ตปสฺสี.

     ผู้มีทุกข์ ดู ผู้ประสบทุกข์

     ผู้มีน้ำใจ ค. วทานิย วทญฺญู ทานโสณฺฑ พหุปฺปท ทานสีล

     ผู้มีบุญ ค. ปุญฺญวนฺตุ สุกตี ธญฺญ

     ผู้มีปฏิภาณ ค. ปฏิภาณยุตฺต ปาฏิภาณี

     ผู้มีปัญญา ค. วิทุร วิทู ญาณี เวที มนฺตี สุธี เมธี เมธาวี วิญฺญู วิทุร วิทู วิทฺทสุ วิทฺวา วิพุธ ธีมนฺตุ ธีร สปฺปญฺญ พุทฺธี ปาฏิภาณ โธน วิทฺทสุ

     ผู้มีฝีมือปรุงอาหาร ค. มธุรปาณิก

     ผู้มีศีล ค. สีลวนฺตุ (สีลวา สีลวตี) 

     ผู้มีศีลเป็นที่รัก ค. เปสล

     ผู้มีสกุล ดู ผู้ดี

     ผู้มีสิทธิ์เข้าร่วมการ ค. กมฺมารห

     ผู้มีหน้าที่ปฏิบัติ น. ปาลกาธิปติ. อธิการี.

     ผู้มีไหวพริบ ค. นิปก ปาฏิภาณ ปาฏิภาณี

     ผู้มีอายุ ค. อายสฺมนฺตุ (อายสฺมา)

     ผู้มีอำนาจเด็ดขาด น. เสริปาลก. 

     ผู้มีอำนาจเหนือผู้อื่น น. อธิสฺสร. ปภู. อภิภู.

ผู้มืดมามืดไป วิ. ตโม ตมปรายโน 

ผู้มืดมาสว่างไป วิ. ตโม โชติปรายโน

ผู้มุ่งความยุติธรรม ค. ธมฺมาภิมุข

ผู้ไม่ครองเรือน (นักบวช) ค. อนาคาริก อนาคาริย

     ผู้ไม่นับถือพระเจ้า น. อนิสฺสรวาที. โลกายติก.

     ผู้ไม่แพ้ ค. อปราชิต อวิชิต นิชฺชิต

     ผู้ไม่มาประชุม ค. อนุปฏฺฐิตก ปวาสี

     ผู้ไม่มีความผิด ค. อทูสก อทูสิย นิรปราธ นิทฺโทส

     ผู้ไม่มีบาป น. นาค.

     ผู้ไม่รอบคอบ ค. อนิสมฺมการี ชมฺม

     ผู้ไม่อาจจะบรรลุธรรมได้ ค. อปารเณยฺย

ผู้ยังมีความกลัว ค. ภยูปรต

ผู้ยิ่งใหญ่ น. มหาปุริส. ค. วิภู

ผู้ยินดีร่วมมือ ค. สุวจ อสฺสว อนุวตฺตก

ผู้ยึดมั่นอุดมการณ์ น. วิญฺญาณวาที. มโนวิกปฺปี.

ผู้ยื่นคำร้อง น. อภิยาจก. อายาจก.

ผู้เยาว์ ค. ยุว อปฺปตฺตวย อูนวยฏฺฐ

ผู้เยียวยา (หมอ) น. ติกิจฺฉก.

ผู้รับสนองงาน น. ภารหารก.

ผู้ร่วมงาน ค. สมานธุรีน เอกกิจฺจนิยุตฺต สมภาคี สมโกฏฺฐาสี สหภาคี

ผู้ร่วมมือ ค. เอกาภิโยคภาคี

ผู้ร้องนำ (ต้นเสียง) ค. คายเน ปุพฺพงฺคม

ผู้รอบรู้ ค. สพฺพวิทู สพฺพสตฺถวิสารท

ผู้ร้อยกรอง น. สูจก.

ผู้รักงาน ค. กมฺมกาม 

ผู้รักชาติ น. เทสานุราคี. เทสภตฺติก. 

ผู้รักตัวเอง ค. อตฺตกาม 

ผู้รักธรรม ค. ธมฺมกาม

ผู้รักษาการแทน น. นิยุตฺตปุริส. อุปาธิการี. ค. อญฺญสฺสตฺถาย นิยุตฺต

ผู้รังเกียจ ค. ชิคุจฺฉก

ผู้รับ น. ปฏิคฺคาหก. คาหี. อาทายี. ลาภี. 

     ผู้รับคำประกัน น. ลทฺธาธิการปณฺณ.

     ผู้รับเคราะห์แทนคนอื่น น. ปรปาปคาหี.

     ผู้รับเงิน น. ภติปฏิคฺคาหี.

     ผู้รับจดหมาย น. เลขนลาภี.

     ผู้รับจ้าง ดู ลูกจ้าง

     ผู้รับช่วง ค. อนนฺตราคต อนุกฺกมปฺปตฺต

     ผู้รับใช้พระ น. กปฺปิยการก. กปฺปิยทายก.

     ผู้รับบริจาค น. ทานปฏิคฺคาหก. ค. ทานลาภี

     ผู้รับประกัน น. ปาฏิโภค. ปาฏิโภคี.

     ผู้รับฝากของ น. โอณิรกฺข.

     ผู้รับมรดก ค. ลทฺธาเวณิกธน 

     ผู้รับมรดกกรรม น. กมฺมทายาท.

     ผู้รับมอบอำนาจ น. อาณาปก.

     ผู้รับรองญัตติ น. อนุมญฺญก. ทฬฺหีกตฺตุ.

     ผู้่รับเหมา น. ปฏิญฺญาสาธก.

     ผู้รับอนุญาต ค. อนุญฺญาต อนุมต ลทฺธานุชานน

ผู้ร่างกฎหมาย น. นีติปก. นีติทายี.

ผู้ร้าย น. ทสฺสุ. ทุชฺชน., ทุฏฺฐ. นราธม.

ผู้ร้ายฆ่าคน น. มนุสฺสฆาตก.

ผู้ริเริ่ม ค. ปุเรคามี ปุพฺพงฺคม ปฐมารมฺภก อาทิม เนตุ มคฺคเทสก

ผู้รุ่งเรือง ค. ชุติมนฺตุ ชุตินฺธร โชตก โชติก โชตน ปภสฺสร วิโรจมาน อิทฺธ ปกฏฺฐ ปกฺกาส อุชฺชล ชลิต ปชฺชลิต ผีต สนฺนิภ ภาสุร เตชสฺสี

ผู้รู้ ค. ชานนก ญาณี ญาต เวทก เวที มนฺตี สุธี เมธี เมธาวี วิญฺญู เนปกฺก วิทูร วิทฺทสุ วิทฺวา วิพุธ ณฏฺฐ 

     ผู้รู้การณ์ ค. การณิก 

     ผู้รู้กาล ค. กาลญฺญู 

     ผู้รู้แจ่มแจ้ง ค. วิภาวี 

     ผู้รู้ชัดเจน ค. ปฏิสํเวที วิภาวี 

     ผู้รู้ได้เร็ว ค. ปริกฺขกการณิก 

     ผู้รู้ตำนาน น. ปุราวุตฺตวิทู.

     ผู้รู้ถ่องแท้ ค. สมนฺตวิทู 

     ผู้รู้ทิศทาง ค. ทิสากุสล 

     ผู้รู้ธรรม น. ธมฺมญฺญู. ธมฺมวิทู. 

     ผู้รู้ประมาณ น. มตฺตญฺญู. 

     ผู้รู้ผิวเผิน ค. กาลาสิปฺปรท 

     ผู้รู้พระสูตร น. สุตฺตนฺติก. 

     ผู้รู้รักษาตัวรอด ค. นิปก 

     ผู้รู้วินัย น. เวนยิก. วินยวิทู.

     ผู้รู้หลายภาษา ค. ภาสาโกวิท นานาภาสญฺญู 

     ผู้รู้เหตุผลได้เร็ว ค. ปริกฺขก การณิก

ผู้เริ่มต้น น. อาทิกมฺมิก.

     ผู้เริ่มหัด ค. อาธุนิก อธุนาสมยาคต

ผู้เรียก ค. ปกฺโกสก 

     ผู้เรียกร้องสิทธิ ค. อุคฺโฆสก มุขร

ผู้เรียนไวยากรณ์ น. เวยฺยากรณ. เวยฺยากรณิก.

ผู้เรียบเรียงประวัติศาสตร์ น. อิติหาสสมฺปาทก.

ผู้เรืองนาม ค. ขฺยาต ปตีต ปญฺญาต อภิญฺญาต สุวิสฺสุต สุวิทิต สุปากฏ

ผู้ลงนามในสัญญา น. หตฺถลญฺฉนทายี.

ผู้ลอบฆ่า ค. ฆาตก มาเรตุ(มาเรตา) ปาณหร

ผู้ละเมิดภรรยาคนอื่น น. ปารทาริก. 

ผู้ละเมิดลิขสิทธิ์ น. ปรคนฺถวิลุมฺปก.

ผู้ลี้ภัย น. ปลายี. วิเทสคามี.

ผู้เล่นพิณ น. เวณิกา, วีณาวาที.

ผู้เล่าเรื่อง น. กิตฺตก. อนุสฺสาวก.

ผู้เลี้ยงดู ค. โปสก 

ผู้เลี้ยงตัวเอง ค. อตฺตโปสก อตฺตเวตน

ผู้แล่นไปหา ค. ปฏิสารี

ผู้วัดระดับ น. สมตาปาปก.

ผู้ว่าการ น. อธิป.

ผู้วางแผน น. การาปก.

ผู้วางเพลิง น. ฌาปก.

ผู้ว่าง่าย ค. สุวจ สุพฺพจ วิเธยฺย อสฺสว

ผู้ว่าจ้าง น. เปสก. นิโยชก.

ผู้ว่าราชการจังหวัด น. มณฺฑลิสฺสร. ธานิสฺสร. นคริสฺสร. ปุรินฺท. นครคุตฺติก. นครปาลก.

ผู้วิ่งเต้นรวบรวม น. สํหารก. สงฺคาหก.

ผู้วิเศษ น. วิชฺชาธร. อินฺทชาลิก.

ผู้ศึกษามนุษย์ น. มานุสาจารสิกฺขก.

ผู้ศึกษาวิชาทหาร น. ยุทฺธสิกฺขก.

ผู้ส่งข่าว น. ทูต. สนฺเทสหร. เปสฺส. 

ผู้ส่งสาร น. ทูต. สนฺเทสหร. เปสฺส.

ผู้ส่งออก น. วิเทสภณฺฑเปสก.

ผู้่สมควรที่จะขอ ค. ยาจโยค

ผู้สมรู้ร่วมคิด ค. สหการี

ผู้สร้าง ค. กร การก สิปฺปี มาปก นิมฺมาปก นิมฺมาตุ วิธาตุ อิสฺสร สมฺปาทก 

ผู้สร้างคำใหม่ น. นูตนสทฺทปฺปโยชก. 

ผู้สร้างบ้าน น. คหการก. 

ผู้สร้างโลก น. โลกมาปก.

ผู้สวด น. ปาฐก. ภาณก. ภาณี. อุทฺเทสก.

ผู้สวดปาติโมกข์ น. ปาฏิโมกฺขุทฺเทสก.

ผู้สวดพระเวท น. โสตฺติย. โสตฺถิย.

ผู้สวมเกราะ ค. กตสนฺนาห สนฺนทฺธ

ผู้สว่างมา มืดไป วิ. โชติ ตมปรายโน 

ผู้สว่างมา สว่างไป วิ. โชติ โชติปรายโน

ผู้สอน น. อนุสาสก. อุปเทสก. อาจริย. สิกฺเขตุ. 

ผู้สอนธรรม น. ธมฺมภาณก. ธมฺมปาฐก.

ผู้สะสมของเก่า น. ปุราตตฺตคเวสก.

ผู้สั่งการ น. อาณาปก.

ผู้สังเกตการณ์ น. สมีปฏฺฐายี. อนุปสฺสี.

ผู้สันโดษ ค. สนฺตุฏฺฐ สนฺตุสฺสก

ผู้สัมภาษณ์ น. สมฺภาสก. สากจฺฉก.

ผู้สำเร็จการศึกษา ค. อนฺตคู ปารคู

ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน น. ราชปฏินิธิ.

ผู้สืบทอด ค. อนนฺตราคต อนุกฺกมปฺปตฺต

ผู้สืบทอดมรดก น. ทายาท. 

ผู้สืบทอดมรดกธรรม น. ธมฺมทายาท. 

ผู้สืบทอดศาสนา น. สาสนทายาท.

ผู้สืบสกุล น. กุลีน. ปชา, กุลวํส.

ผู้สืบสวน น. อนุวิชฺชก. สมนฺเนสก.

ผู้สื่อข่าว (ทําข่าว) น. สนฺเทสหร. สนฺเทสเปสก. อาหรณก. สาสนเปสก. นิเวทก. (หาข่าว) น. ปวตฺติหารี. ปตฺติกสมฺปาทก. 

ผู้สูงกว่ามนุษย์ ค. ทิปทุตฺตม

ผู้สูงอายุ ดู คนแก่

ผู้เสนอ น. โยชนาการ. มตเทสก.

ผู้เสียดาย ค. มจฺฉรี สาลย

ผู้เสียสละ ค. ทายก ทาตุ (ทาตา) จาคี

ผู้เสียหาย ค. อนฺตรายปฺปตฺต

ผู้เสื่อมจากโชค ค. ภาคฺยวิหีน

ผู้แสดง ค. เทสก เทสิก เทเสตุ ทสฺเสตุ

ผู้แสดงความไม่เชื่อทางศาสนา ค. กงฺขี นตฺถิกทิฏฺฐิก นตฺถิกวาที 

ผู้แสดงนำ น. อคฺคนาฏก. ปธานปุคฺคล.

ผู้แสวงบุญ ค. ปุญฺเญสก ปุญฺญเปกฺข ปุญฺญติตฺถคามี 

ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ค. มเหสี

ผู้หญิง น. อิตฺถี, นารี, สิมนฺตินี, ถี, สตี, วธู, วนิตา, องฺคนา, ปมทา, สุนฺทรา, สุนฺทรี, กนฺตา, รมณี, ทยิตา, อพลา, มาตุคาม. มหิลา, มเหลา, ภีรุ, กนฺตา, มหิลา, รมณี,

ผู้หนักในธรรม ค. ธมฺมครุ ธมฺมครุก

ผู้หมดภาระแล้ว ค. ปนฺนภาร

ผู้หลงทาง ค. มคฺคมูฬฺห มูฬฺหมคฺค

ผู้หวังดี ค. อตฺถกาม อตฺถกามี หิตกาม หิเตสี สุภาสํสิก อนุกูล

ผู้หวั่นไหว ค. อิลฺลีส จลน กมฺปน

ผู้หาความสุข ค. สุเขสี

ผู้หาเลี้ยงครอบครัว น. กุลโปสก.

ผู้เห็น ค. ทสฺสี ทสฺสาวี ทสฺสก ปสฺสาวี

ผู้เห็นการณ์ไกล ค. การณิก ทีฆทสฺสีปริกฺขก 

ผู้เห็นธรรม ค. ธมฺมทสฺสี

ผู้เห็นหตุการณ์ น. สมีปฏฺฐายี.

ผู้ให้ น. ทายก. ทายิกา. ค. ทายก ทายิกา ทายี ทท ทาตุ(ทาตา) 

ผู้ให้การศึกษา น. อุคฺคหทายก. 

ผู้ให้กำเนิด น. ชนก. ชนนี,

ผู้ใหญ่ น. อิสฺสร. เชฏฺฐ. ค. วยปฺปตฺต วยฏฺฐ 

ผู้ใหญ่บ้าน น. คามณิ. คามเชฏฺฐก. โภคี. คามโภชก.

ผู้ให้ทาน ค. ทานทายี ทานทายก ทานทท

ผู้อธิบาย ค. นิทสฺสก ปริทีเปตุ วณฺเณตุ

ผู้อนุญาต ค. อนุชานก โอกาสกร

ผู้อพยพ น. สเทสจาคี. (วาสาย) วิเทสคามี.

ผู้อยู่ด้วยกัน น. สทฺธิวิหาริก. เนวาสิก. สหวาสี. ปริชน. ค. สทฺธิวิหารี สหวาสี

ผู้อยู่ในความรัก ค. อนุราคี 

ผู้อยู่ในที่เกิดเหตุ (พยาน) ดู พยาน 

ผู้อยู่ในบังคับ น. อนุยายี. 

ผู้อยู่ในป่าช้า ค. โสสานิก 

ผู้อยู่ในอำนาจ ค. วสค วสงฺคต 

ผู้อยู่ประจำ ค. อาวาสิก 

ผู้อยู่ปริวาส ค. ปาริวาสิก 

ผู้อยู่ป่า ค. อรญฺญิก อรญฺญก อรญฺญคต อารญฺญิก 

ผู้อยู่โยง ค. โอหิยฺยก โอหีน 

ผู้อยู่หอพัก น. ปรเคหนิวาสี.

ผู้อยู่เหนือมนุษย์ ค. นราสภ นรุตฺตม

ผู้ออกกฏหมาย น. นีติทายี. วิธายี. 

ผู้ออกคำสั่ง น. อาณาปก. 

ผู้ออกแบบ น. อาเลขสมฺปาทก.

ผู้อ่าน ค. ปาฐก. วาจก.

ผู้อารักขา น. อารกฺขก. ปาลก.

ผู้อารี ค. วทญฺญู วทานิย

ผู้อาวุโส ค. วทฺธ วุฑฺฒ

ผู้อาสาสมัคร น. สจฺฉนฺทาคตปุริส. สจฺฉนฺทการี.

ผู้อำนวยการ น. วิธายก. อชฺฌกฺขก. อธิการี. กมฺมนฺตวิจารก. อเวกฺขก. 

ผู้อุทิศตัวให้กับ ค. สทฺธ สทฺธิก สทฺธานุคต ภตฺติก ภตฺติมนฺตุ อุปาสก สาวก

ผู้อุปการะ ค. อุปกร หิตกฺกร

ผู้อุปถัมภ์ ค. อุปตฺถมฺภก อุปฏฺฐาก ภตฺตุธารก

ผู้เอ็นดู ค. การุณิก ทยาลุ สูรต

ผู้เอาใจใส่ ค. อาสตฺต ตปฺปร 

ผู้เอาใจใส่ตัวเอง ค. อตฺตานุโยคี.

ผู้โอบอ้อมอารี ค. ทานโสณฺฑ พหุปฺปท จาคสีลี มุตฺตจาค

ผูก ๑ น. ปสิติ, พนฺธ. พนฺธน., นยฺหน., นิพนฺธน., สํโยค. ก. พนฺธติ นยฺหติ สนฺนยฺหติ นิพนฺธติ อนฺตติ เวเฐติ สํโยเชติ คนฺถติ กกิ. พทฺธ สนฺนทฺธ 

ผูกเงื่อน ก. คนฺเถติ, คณฺฐึ โยเชติ

ผูกตราสัง ดู ตราสัง

ผูกตา ก. อกฺขีนิ ฉาเทติ, อกฺขีนิ พนฺธติ

ผูกบังเหียน ค. โยชิตขลีน ก. ขลีนํ โยเชติ 

ผูกรัด น. สํโยค. พนฺธน., 

ผูกรัดริดสีดวงทวาร น. วตฺถิกมฺม., 

ผูกไว้ด้วยกัน น. สํโยค. สนฺธาน., ก. สมฺพนฺเธติ สํโยเชติ 

ผูกให้เข้าคู่กัน ก. อติพนฺธติ 

ผูกอาน (ม้า) ก. กจฺฉํ โยเชติ

ผูก ๒ ผูกโกรธ น. อุปนาห. อุปนยฺหนา, ค. อุปนาหี ก. อุปนยฺหติ

ผูกขาด ก. อนญฺญสาธารณํ กโรติ

ผูกใจเจ็บ น. อุปนาห. อุปนยฺหนา, เวรปฏิกรณ., เวรสาธน., ค. อุปนาหี เวรสาธนปร ก. อุปนยฺหติ

ผูกใจไว้ น. อาโภค.

ผูกดวง ก. นกฺขตฺตํ อาทิสติ 

ผูกดวงชะตา น. ชาตกมฺม.,

ผูกติด น. อชฺโฌส. ก. อชฺโฌสติ

ผูกประโยค น. การกโยค. วากฺยรจนาวิธิ. ก. โยเชติ กเถติ

ผูกพยาบาท น. พฺยาปาท. ค. เวรนิยฺยาตนสีล ก. พฺยาปชฺชติ, พฺยาปาทํ คนฺถติ, พฺยาปาทํ อุปฺปาเทติ

ผูกพัน น. อาพนฺธ. อุปนิพนฺธ. ปฏิพทฺธ.., ปฏิพนฺธา, สมฺพนฺธ. สนฺธาน., สํโยค. อาสชฺชน.,

ลคฺคน., ราค. สงฺค. ก. อุปนิพนฺธติ สมฺพนฺธติ สนฺธาติ ลคฺคติ สารชฺชติ 

ผูกพันอยู่กับกรรม น. กมฺมนิพนฺธน.,

ผูกมัด น. อุทฺทาน., พนฺธน., จย. ค. สนฺทานิต

สิต พทฺธ กีลิต สํยต ก. พนฺธติ, นิพนฺธติ, สิโนติ, ทฬฺหํ เวเฐติ

ผูกมั่นอยู่ (ตราสัง) ก. อุปนนฺธติ

ผูกมิตร ก. มิตฺตสนฺถวํ กโรติ, เมตฺตายติ

ผูกไมตรี ก. เมตฺตึ กโรติ, เมตฺตึ ปจฺจุปฏฺฐเปติ

ผูกเวร น. อุปนาห. ค. อุปนาหี พทฺธเวร  ก. อุปนยฺหติ

ผูกสอด ก. อุปนยฺหติ สนฺนยฺหติ

------------///-----------

ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ผ (เผ-,แผ-,โผ-,ไผ-)   

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

เผชิญ ค. อภิมุขี 

     เผชิญภัย สํา. อนฺตรายาภิมุขี โหติ

     เผชิญหน้า ดู ประจันหน้า 

เผด็จ ดู กำจัด

     เผด็จการ น. เสรีปาลน., นิฏฺฐุรปาลน., นิฏฺฐุรปาลก. ค. เสรีปาลก อาณาปก เอกาธิป วสวตฺตก อตฺตโนมติก 

     เผด็จศึก น. สีฆสาธน., ก. สีฆํ สาเธติ

เผ็ดร้อน (คำพูด) น. มมฺมจฺเฉทกวจน., ค. กฏุก กกฺขฬ มมฺมจฺเฉทก (รส) น. กฏุก., กุฏกตฺต., ค. กฏุ กฏุก ขาร

เผดิม ดู เริ่มต้น

เผดียง น. ญตฺติ, ญาปน., วิญฺญาปน., ปกาสน.,

เผ่น น. ปกฺขนฺทน., ก. ปกฺขนฺทติ, สหสา ปลายติ

เผย ดู เปิดเผย

     เผยแผ่ น. วิตฺถารณ., ปกาสน., ปากฏีกรณ., ก. วิตฺถาเรติ ปกาเสติ ปากฏีกโรติ 

     เผยแพร่ น. ปจารณ., ปกาสน., วฺยาปน., ปากฏตฺต., ก. ปจาเรติ ปกาเสติ วฺยาเปติ วิตโนติ ปตฺถรติ ปากฏีกโรติ 

     เผยออก ก. ปภินฺทติ

เผล็ด ก. ผลติ 

     เผล็ดผล น. วิปจฺจติ นิปฺปชฺชติ นิปฺผชฺชติ

เผลอ น. ปมาท. มุฏฐสจฺจ., สมฺโมส. สติสมฺโมส. สมฺมท. อสกฺกจฺจการิตา, ค. ปมตฺต มุฏฐสฺสติ ก. มชฺชติ ปมชฺชติ, สมฺโมสํ อาปชฺชติ 

     เผลอสติ น. มุฏฺฐสจฺจ., สติสมฺโมส.

เผอเรอ ดู ไม่เอาใจใส่

เผอิญ วิ. ปาสงฺคิตวเสน สหสา 

เผา น. อุปตาป. อุปทาห. ฌาปน., ฌาม. ตปน., ตาปน., ทห. ทหน., ฑาห. ภสฺมกรณ., สนฺตาป. อาลิมฺปน., ก. ฌาเปติ ทหติ กุณฺฑติ  กกิ. ฌาปิต ฌาม ฑฑฺฒ เผาจนเกรียม น. จมฺมทาห. ก. อภิตาเปติ 

     เผาด้วยความร้อนสูง น. สีฆทาห. มหาทาห. ก. ขิปฺปํ ทหติ 

     เผาผลาญ ก. อนุฑหติ 

     เผาไหม้ ดู ไหม้

     เผากิเลส น. ตป. อาตาปน., ก. ตปติ อาตปติ

     เผาขน ค. สมีป นิกฏ อาสนฺน อุปกฏฺฐ สนฺติก อวิทูร

     เผาเครื่องหอมบูชา ก. ธูเปติ ธูปายติ ธูมายติ, ธูเปน วาเสติ

     เผาป่า น. วนทหน., วนทาห.

     เผาเป็นเถ้า ก. ภสฺมีกโรติ

     เผาศพ น. สรีรชฺฌาปนกิจฺจ., มตกิจฺจ., ฌาปน., อาทหน., ก. มตสรีรํ ฌาเปติ, ทหติ

     เผาให้ละลาย ก. วิลียติ, วิลียาเปตฺวา โสเธติ

เผ่า น. โคตฺต., โคตฺตปรมฺปรา, 

     เผ่าพันธุ์ น. ปรมฺปรา, อปจฺจ., โคตฺต., 

     เผ่าพันธุ์ต่ำ ค. อนาชานิย

เผินๆ ค. อคมฺภีร อุตฺตาน

เผื่อ น. นิทหน., 

     เผื่อขาดเผื่อเหลือ น. นิทหน., ก. นิทหติ 

     เผื่อแผ่ น. ทาน., วิทารณ., วิสฺสชฺชน., จาค. ปริจาค. สํวิภาค. ก. เทติ วิทาเรติ วิสฺสชฺชติ จชติ สํวิภชติ 

     เผื่อว่า นิ. เจ สเจ ยทิ อถ

เผือก (พืชหัวů น. มูลก. จุจฺจุ. กนฺท. (สี) ค. เสต (อุ. เสตหตฺถี)

แผ่ ก. ปสาเรติ ปตฺถรติ นิพฺเพเฐติ

     แผ่กระจาย ค. สํกิณฺณ พฺยาป 

     แผ่กระจายไปทั่ว ก. วฺยาเปติ ผรติ ปริยาทิยติ อชฺโฌตฺถรติ

     แผ่กิ่งก้าน น. สนฺตาน.,

     แผ่ขยาย น. วิปฺผาร. วิตฺถาร. ปตฺถรณ.,  ก. วิปฺผรติ ปตฺถรติ ตโนติ พฺรูเหติ วฑฺเฒติ วิตฺถาเรติ วิปฺผาเรติ ปสาเรติ วิสาลีกโรติ วฺยาเปติ ผรติ ปตฺถรติ, อายาตํ กโรติ

     แผ่คลุม ดู ปกคลุม

     แผ่ซ่านไป น. พฺยาปน., ค. พฺยาป สํกิณฺณสร ก. อนุผรติ พฺยาเปติ ปริปฺผรติ สรติ

     แผ่ไป น. ตนน., ตนฺตร., ผรณ., ปตฺถรณ., ค. ปตฺถต วิสฏ วิตฺถต ตต วิตต วิตฺถิณฺณ ปริวิตฺถิณฺณ ผุฏ ก. ปตฺถรติ ผรติ วิตโนติ โผฏติ วฺยาเปติ 

     แผ่ไปทั่วโลก ค. โลกวิตฺถต

     แผ่เผื่อ ดู เผื่อแผ่

     แผ่เมตตา ก. เมตฺตาย ผรติ, เมตฺตํ ผรติ, เมตฺตํ กโรติ, เมตฺตํ ภาเวติ

     แผ่แม่เบี้ย ก. ผณํ กโรติ

     แผ่รังสี น. รํสินิจฺฉรณ., ปภาสน., โอภาสน., ค. ปภสฺสร ภาสุร ก. รํสิโย นิจฺฉรติ, ปภาสติ โอภาเสติ

     แผ่เหมือนฝ่ามือ ค. กรตลาการ

     แผ่ออกไป น. ปสาร. ก. ตโนติ ปสาเรติ วิตฺถาเรติ

     แผ่อาณาเขต ก. อาณกฺเขตฺตํ วิตฺถาเรติ

     แผ่อำนาจ ก. วสํ ปวตฺเตติ

แผก ดู แตกต่าง

แผง น อุคฺฆาฏกกิฏิกา, มณฺฑป. กิฏิกา,

     แผงคอ น. เกสร., 

     แผงคอสัตว์ น. ปสุเกสร., 

     แผงไฟ น. วิชฺชุกุญฺจิกาผลก., 

     แผงลอย น. อาปณวิภาค. ขุทฺทกาปณ.,

     แผงเลื่อน น. สํสรณกิฏิกา, 

     แผงสวิตซ์ไฟ น. วิชฺชุกุญฺจิกาผลก., 

     แผงเอกสาร น. ลิปิภณฺฑิกา,

แผดเผา ก. ตปติ ตปฺปติ

     แผดเสียง น. นาท. ปนาท. คชฺชนา, ค. อุนฺนาที ก. นทติ ปนทติ คชฺชติ, อุจฺจาสทฺเทน กเถติ

แผนก น. วิจฺเฉท. วิภาค.

แผน น. นย. วิธิ. วิธาน., อุปาย. 

     แผนการ น. นย. อุปโยค. อุปาย. นิยมาวลิ, กูโฏปาย. 

     แผนงาน (โปรแกรม) น. กิจฺจปฏิปาฏิ, การิยสูจิ, 

     แผนซ้อนแผน น. วิรุทฺโธปาย. 

     แผนโบราณ ค. ปุราตน โปราณิก 

     แผนภาพ (diagram) น. เลขาจิตฺต., 

     แผนร้าย น. กูโฏปาย. กุมนฺตน., นิกติ,

     แผนที่ น. ภูมิจิตฺต., อาคติ, 

     แผนที่เดินทะเล น. สมุทฺทคมนาคติ, สมุทฺทาเลข.,

     แผนผัง น. สมุทฺทาเลข., เลขาจิตฺต., สณฺฐานาเลข., สุตฺตปาต. 

     แผนผังพื้นราบ น. ภูมิสณฺฐานเลขา,

แผ่น น. ปฏฺฏ.., ปฏฺฏิกา, ปตฺต., ผณ., ผลก., 

     แผ่นกระดาน น. ผลก.,

     แผ่นกระดาษแข็ง น. ฆนกากจปฏฺฏ.,

     แผ่นกลม น. จกฺก.,

     แผ่นเงิน น. รชตปฏฺฏ.,

     แผ่นจารึก น. สณฺฐานผลก.,

     แผ่นดิสค์ (disc-disk) น. มณฺฑล., พิมฺพ.,

     แผ่นตรา น. นามงฺกิตปฏฺฏ.,

     แผ่นทอง น. สุวณฺณปฏ.., สุวณฺณปฏฺฏ..,

     แผ่นทองเหลือง น. รีริปฏฺฏ.,

     แผ่นบาง น. เปสิกา, ผาล.

     แผ่นป้าย น. โลหผลก., ทารุผลก.,

     แผ่นป้ายโฆษณา น. มหานิเวทนปฏฺฏ., มหานิเวทนปณฺณ.,

     แผ่นผสมสี น. จิตฺตการวณฺณผลก.,

     แผ่นผ้า น. เจล., เจลก., ปฏฺ. ปฏิกา, ปฏฺฏ..,

     แผ่นพิมพ์ทองแดง น. ตมฺพปฏฺฏ.,

     แผ่นไม้ น. ทารุปฏฺฏิกา, 

     แผ่นไม้กลมๆ น. ทารุมณฺฑลิก.,

     แผ่นโลหะ น. กิฏก. โลหปฏฺฏ., 

     แผ่นโลหะปิดรูกุญแจ น. ตาฬจฺฉิคฺคฬาวรณ.,

     แผ่นโลหะสีแวววาว น. โชตมานตนุวงฺคปฏฺฏ.,

     แผ่นศิลา น. สิลาปฏฺฏ..,

     แผ่นเสียง น. มณฺฑล., พิมฺพ., สรานุคตลิปิ,

     แผ่นหิน น. ปาสาณ. ปาสาณผลก., สิลาปฏฺฏ.., สิลาปตฺถร. 

     แผ่นหินปูพื้น น. สิลาปตฺถรณ.,

     แผ่นเหล็ก น. อยปฏฺฏ..,

     แผ่นอก น. อุรตฺถล., ขนฺธปฺปเทส.

     แผ่นดิน น. กุ. วสุนฺธรา, วสุธา, วสุมตี, ฉมา, ภูมิ, ปฐวี, ปถวี, ปุถุวี, ปถพี, เมทนี, เมทินี, มหี, อุพฺพิ, โค. วสุนฺธรา, วสุธาตล., ธรณี, ธรา, ธราตล., ธริตฺตี, ธารณา, ชคตี, ภูริ, ภู, ภุวน., ภูตธรา, อวนี, ขมา, อทฺทา, อิรา, โอส. ปณิ, ภุว. โลก. 

     แผ่นดินถล่ม น. ปฐวีอุทฺริยน., 

     แผ่นดินทรุด น. ปฐวีอุทฺริยน., 

     แผ่นดินที่เกิด น. อุปฺปตฺติภูมิ, อภิชน. 

     แผ่นดินใหญ่ น. มหาเทส. มหาปฐวี,

     แผ่นดินไหว น. ภูมิจาล. ภูมิจลน., ปฐวีกมฺป. การวัดและบันทึกแผ่นดินไหว น. ภูมิจาลวิภาค. เกี่ยวกับแผ่นดินไหว ค. ภูมิจลนายตฺต เครื่องวัดแผ่นดินไหว น. ภูมิจาลสูจกยนฺต.,

แผล น. อรุ., วณ. อฏฺฏิ, 

     แผลต้นไม้ น. ขต.,

     แผลที่เกิดจากฝี น. มสูริกาปีฬกา, 

     แผลน้ำร้อนลวก น. อุณฺเหน ทฑฺฒฏฺฐาน., 

     แผลเบ้อ น. ทีฆขต., 

     แผลเป็น น. วณจิณฺห., 

     แผลเป็นหนอง น. ปูยปคฺฆรณ., 

     แผลเปื่อย น. ปูติวณ. ปามา, 

     แผลพุพอง น. คุฬา, 

     แผลสด น. นววณ.

แผลง (เปลี่ยนรูป) น. วิกุพฺพน., วิกุพฺพนา, ก. วิกุพฺพติ 

     แผลงฤทธิ์ ก. อิทฺธึ วิกุพฺพติ, อุมฺมตฺตาการํ ทสฺเสติ 

     แผลงศร ก. สรํ ขิปติ 

     แผลงๆ ค. วิปลฺลาสาการ วิปลฺลตฺถจินฺตก วิการมติก

แผ่ว นิ. สณิกํ

     แผ้ว ดู กวาด, ถาง, ทำาให้สะอาด

     แผ้วถาง ก. อปหรติ 

     แผ้วถางทาง ก. มคฺคํ โสเธติ 

     แผ้วพาน ก. วิเหเสติ วิเหเฐติ ปริตาเปติ ปีเฬติ หึสติ พาเธติ

โผ ก. ปกฺขนฺทติ, สหสา ปวิสติ

     โผขึ้น ก. อุปฺปตติ 

     โผผิน น. อุฑฺฑียน., อุปฺปตน. ก. ฐานา ฐานํ อุฑฺเฑติ, อุปฺปตติ 

     โผเผ ดู อ่อนเพลีย 

     โผลง น. นิปตน., โอปาต. ก. นิปตติ อภินิปตติ โอปตติ อชฺโฌตรติ

โผล่ น. อุคฺคมน., ค. อุคฺคต ก. อุคฺคจฺฉติ อพฺภุคฺคจฺฉติ สมุฏฺฐหติ 

     โผล่ขึ้น (ดวงอาทิตย์) ก. อุเทติ อพฺภุเทติ

     โผล่ขึ้นจากน้ำ น. อุมฺมุชฺชน., อุมฺมุชฺชา, ก. อุมฺมุชฺชติ

     โผล่ออก น. พหินิกฺขมน., ก. ปากฏีภวติ, พหิ นิกฺขมติ

     โผงผาง ค. วิกตฺถก

โผน ก. อุลฺลงฺฆติ อุปฺปตติ อุปฺปฺลวติ

ไผ่ น. เวฬุ. เวณุ. เวนุ. วํส. ตจสาร. ทีฆวํส. ธนุทุม. นฬ. กอไผ่ น. เวฬุคุมฺพ. ข้อไผ่ น. คณฺฐี, ขุยไผ่ น. เวฬุผล., ปล้องไผ่ น. ผฬุ. วํสนลก. วํสนาฬ. เวฬุนาฬิ, เวฬุปพฺพ.

ไผท ดู แผ่นดิน

-----------///----------

ศัพท์ไทย - บาลี หมวด ฝ (พฝ-)   

. ปุงลิงค์ , อิตถีลิงค์ ., นปุงสกลิงค์ / น. นาม / ก.กิริยา / กกิ. กิริยากิตก์ / คุ. คุณนาม / สำ. สำนวน / นิ. นิบาต /กวิ. กิริยาวิเสส

---------------

ฝน น. วสฺส., วสฺสน., วุฏฺฐิ, วุฏฺฐิกา, เทว. ปชฺชุนฺน. วรุณ. เมฆ. 

ฝนกราวหนึ่ง น. วาตกฺขิตฺตมฺพุ. 

ฝนเงิน น. กหาปณวสฺส., 

ฝนชุก น. สุพฺพุฏฺฐิ, สุวุฏฺฐิกา, ค. วุฏฐิพหุล 

ฝนดี น. สุวุฏฺฐิ, สุพฺพุฏฺฐิกา, 

ฝนเทียม น. กตวสฺส., กตวุฏฺฐิ, 

ฝนปรอยๆ น. มนฺทเมฆ. อปฺปวุฏฺฐิ, ก. มนฺทํ วสฺสติ 

ฝนประปราย น. วาตกฺขิตฺตมฺพุ. สีกร. 

ฝนพรำ น. วทฺทลิกา, 

ฝนฟ้าคะนอง น. เมฆนาทิตวุฏฺฐิ, 

ฝนฟ้าอากาศ น. อากาส.., วาตวุฏฺฐิ, 

ฝนลูกเห็บ น. กรกวสฺส., ชลมิสฺสิตหิมวุฏฺฐิ, 

ฝนแล้ง น. ทุพฺพุฏฺฐิ, ทุพฺพุฏฺฐิกา, อโนวสฺส., 

ฝนไล่ช้าง น. วทฺทลิกา, 

ฝนห่าใหญ่ น. ธารานิปาต. 

ฝนหิมะ น. หิมวุฏฺฐิ,

ฝนตก น. วสฺสน., วสฺสวสฺสน., วสฺสวุฏฺฐิ, วุฏฺฐิปตน., ค. วุฏฺฐ ก. วสฺสติ ปวสฺสติ คฬติ โอวสฺสติ 

ฝนตกกะปริดกะปรอย น. วาตกฺขิตฺตพินฺทุ. สิกร. สีกร. สีกรวุฏฺฐิ, 

ฝนตกปรอยๆ น. สีกรวุฏฺฐิ, สีกรวสฺส., มนฺทเมฆ. อปฺปวุฏฺฐิ, ก. มนฺทํ วสฺสติ

ฝนตกพรำๆ น. วทฺทลิกา, 

ฝนตกหนัก น. อาสาร. ธารานิปาต. สมฺปาต. อภิวสฺสน., มหาวสฺส., สํา. ถุลฺลผุสิตโก เทโว วสฺสติ

ฝรั่ง (ผลไม้) น. อมฺพิล.

ฝรั่งเศส (ประเทศ) น. ปฺรงฺสเทส. (คน)  น. ปฺรงฺสเทสิย.

ฝรั่น ดู หญ้าฝรั่น

ฝ่อ (เหี่ยวยุบ) ค. สุกฺข มิลาต ก. มิลายติ สุสฺสติ (ห่อเหี่ยว) ก. โอสีทติ

ฝอย น. เปสิ, ขณฺฑ.., สกลิกา, หีร., 

ฝอยเหล็ก น. ปกิณฺณอย.

ฝัก น. พีชโกส. พีชวฏฺฏิกา, สิปาฏิกา, โกส. โกสี, 

ฝักดาบ น. อสิโกฏฺฐ.., อสิโกส. โกสิ. ขคฺคโกส. ปริวาร. เปสิ, ถล., ฏงฺก.

ฝักถั่ว น. วฏฺฏิกา, 

ฝักบัว น. พีชโกส. กณฺณิกา, ปทุมคพฺภ.

ฝักบัวอาบน้ำ น. ธาราสินาน., สีกรนฺหาน., 

ฝักฝ่าย ค. ปกฺขปาตี

ฝักใฝ่ ก. อนุวิจินฺเตติ วีมํสติ

ฝักมะรุม น. สิคฺคุผล., 

ฝักมีด น. โกส. โกสี, ขุรโกส. วาสีฆร., สตฺถโกสก.

ฝัง น. นิทหน., ภูมินิทหน., นิขณน., ก. นิทหติ นิขนติ, ภูมิยํ นิขนติ, อนฺโต ปเวเสติ กกิ. นิขนิต 

ฝังขยะ ก. กจวรํ นิทหติ

ฝังใจ ก. จิตฺเต สนฺนิทหติ 

ฝังด้วย ค. ขจิต (อุ. สุวณฺณขจิต) 

ฝังทรัพย์ ก. นิทหติ 

ฝังในเนื้อ ค. รูปวิจิตฺต รูปขจิต

ฝังรกฝังราก ก. นิวสติ, คามํ นิเวเสติ 

ฝังรากลึก ค. พทฺธมูล

ฝังลูกนิมิต ก. นิมิตฺเตหิ สีมํ สมฺมนฺนติ, สีมํ พนฺธติ

ฝังไว้ น. นิกฺขิปน., นิกฺเขป. นิธาน., อุปนิธิ. ก. นิกฺขิปติ นิเธติ นิทหติ นิขนติ กกิ.  นิกฺขิตฺต 

ฝังไว้แน่น ก. ถิรีกโรติ ทฬฺหยติ 

ฝังไว้ในสุสาน ก. ถูเป นิทหติ, ถูเป นิขนติ

ฝังศพ น. ภูมินิทหน., เปตกิจฺจ., มตกิจฺจ.,

ฝังหัว ค. นิยตทิฏฺฐิก

ฝั่ง น. เวลา, ตีร., กูล., โรธ., ปตีร., ตฏ., ตฏี, คาธ. ปติตฺถ., ปาร., 

ฝั่งตรงข้าม น. ปฏิติตฺถ., ปรตีร., 

ฝั่งทะเล น. สมุทฺทตีร., 

ฝั่งนอก น. ปาร., นิ. ปารํ 

ฝั่งนี้ น. โอริมตีร., โอร., อปาร., โอปาร., 

ฝั่งโน้น น. ปาริมตีร., 

ฝั่งใน น. โอร., นิ. โอรํ 

ฝั่งแม่น้ำ น. นทีกูล., นทีตีร.,

ฝัดข้าว น. ปวน., ปาวน., ปว. นิปฺปาว. ก. ผุนาติ โอปุนาติ โอผุนาติ วิธูเปติ

ฝัน ๑ น. สุปิน.., สุปินนฺต., สุตฺต., ก. สุปินํ ปสฺสติ เกี่ยวกับฝัน ค. สุปินายตฺต สุปิน วิสยก แก้ฝัน ก. สุปินํ นิพฺเพเฐติ, สุปินํ อาทิสติ คนทำนายฝัน น. สุปินปาฐก. สุปินชฺฌายก. ทำนายฝัน ก. สุปินํ อาทิสติ เหมือนอยู่ในฝัน ค. สุปินูปม

ฝัน ๒ ฝันกลางวัน (สํา.) น. นิปฺผลจินฺตา,  ค. นิปฺผลจินตี 

ฝันดี น. กลฺยาณสุปิน.., 

ฝันเฟื่อง น. นิปฺผลจินฺตา, ค. นิปฺผลจินฺตี มโนกปฺปิต 

ฝันร้าย น. ปาปกสุปิน.., ทุสฺสุปิน., 

ฝันลมๆแล้งๆ ค. อนวฏฺฐิตจิตฺต

ฝันหวาน ก. อตีตสุขํ วิตกฺเกติ

ฝา (กั้นบ้าน) น. กุฏฺฏ., กุฑฺฑ., ภิตฺติ, อาวรณ., ถกน., (ฝ้าบนน้ำ) น. เผณ. อุคฺคตมล., (เครื่องปิด) น. ปิธาน., 

ฝากระดาน น. ปิธานผลก., ปทรวติ, 

ฝาครอบ น. ปฏล., ปจฺฉท. 

ฝาชี น. ปิธาน., อปิธาน., ฉทน., ติโรธาน., มกฺขิกาวรณ., 

ฝาบ้าน น. กุฑฺฑ., ภิตฺติ, 

ฝาปิด น. ปิธาน., อปิธาน., ฉาทน., 

ฝาผนัง น. ติโรธาน., อนฺตรธาน., ฉาทน., 

ฝาแฝด น. ยุค., ยุคล., ค. ยมก ยุคภูต ฝาไม้ไผ่ น. เวฬุวติ, 

ฝาละมี น. ปิธาน., อปิธาน., 

ฝาหม้อ น. สราว. ฆฏปิธาน., อุกฺขลิปิธาน.,

ฝ่า ก. ติริยํ คจฺฉติ, อุปธาวติ ปกฺขนฺทติ

ฝ่าเท้า น. ปาทตล.,

ฝ่าฝืน น. อติกฺกม. วีติกฺกม. อุลฺลงฺฆน., อติจรณ., ก. อติกฺกมติ อปรชฺฌติ วีติกฺกมติ อุลฺลงฺเฆติ อติจรติ วิปฺปฏิปชฺชติ (อุ.อาณํ อติกฺกมติ, อาณำ อุลฺลงฺเฆติ, โอวาทํ นานุวตฺตติ) 

ฝ่าฝืนกฎหมาย น. นีตฺยาติกฺกม. นีตฺยุลฺลงฺฆน., นีติวิรุทฺธปโยค. ค. นีตฺยุลฺลงฺฆก ก. นีตึ อติกฺกมติ 

ฝ่าฝืนไม่ได้ ค. อลงฺฆิย อวีติกฺกมิย อนติกฺกมิย

ฝ่าฝืนสัญญา น. ปฏิญฺญาภงฺค.

ฝ่าฟัน น. ทฬฺหวายาม. พลววิคฺคห. วิปฺผนฺทน., ก. ฆเฏติ วายมติ อุสฺสาหติ อีหติ

ฝ้า (เพดาน) น. วิตาน., อุตฺตรจฺฉท. อุลฺโลจ., (รอยดำใบหน้า) น. กณิกา, (แผ่นเหนือน้ำ) น. มณฺฑ. รสคฺค. เผณ. 

ฝ้ากระจกตา น. เสตปฏล., 

ฝ้าขาวที่ลิ้น น. ชิวฺหามล., 

ฝ้าเพดาน น. วิตาน., อุตฺตรจฺฉท. อุลฺโลจ.,

ฝาก น. อุปนิธิ, ก. นิกฺขิปติ อุปนิกฺขิปติ

ฝากข้อความ น. อตฺถปหิณน., 

ฝากตัว ดู มอบตัว

ฝากธนาคาร น. นฺยาส. อุปนิธิ. 

ฝากฝัง ก. ภารํ กโรติ 

ฝากไว้ (จํานํา) น. อุปนิธิ.

ฝากเงิน น. ธนนิธาน., ก. ธนํ นิทหติ

คนฝากเงิน น. ธนนิหิตก. ธนนิกฺขิปิตก. 

คนรับฝากเงิน น. นิหิตธนรกฺขก.

ฝาน ก. ทีฆโส ฉินฺทติ, เปสีกโรติ สลฺลิขติ ปริกนฺตติ

ฝาย น. คงฺคาโรธกาลิ,

ฝ่าย น. ปกฺข. ภาค. 

ฝ่ายข้างน้อย น. อปฺปตรภาค. 

ฝ่ายข้างมาก น. พหุตรภาค. 

ฝ่ายค้าน น. ปฏิปกฺข. 

ฝ่ายซ้าย น. วามปกฺข. 

ฝ่ายดำ น. กณฺหปกฺข. 

ฝ่ายเดียวกัน น. เอกปกฺข. ค. เอกปกฺขิก เอกภาคี

ฝ่ายตรงข้าม น. ปฏิปกฺข. ปรปกฺข. วิปกฺข. ปฏิโลมปกฺข. ค. ปฏิปกฺขิก 

ฝ่ายธุรการ น. กิจฺจวิธายก. 

ฝ่ายใน ดู นางสนม 

ฝ่ายบริหาร น. การิยสาธก. 

ฝ่ายบุ๋น น. อยุชฺฌกชน. 

ฝ่ายบู๊ น. ยุชฺฌกชน.

ฝ่ายปกครอง น. ปาลนสาธก. 

ฝ่ายพ่อ น. ปีติปกฺข. ค. เปตฺติก ปิตุปกฺขิก 

ฝ่ายแม่ น. มาติปกฺข. ค. มตฺติก มาติก มาตุปกฺขิก 

ฝ่ายหน้า น. ราชภฏิสฺสร.

ฝ้าย น. อุมฺมา, อตสี, ตูล., ปิจุ. กปฺปาส., กปฺปาสี, พทรา, ขุมา,

ฝิ่น น. อหิเผณ.,

ฝี น. คณฺฑ. โผฏ. โปฏ. ปิฬกา, ปีฬกา, อรุ., กณฺฑุ, อพฺพุท., 

ฝีคัน น. กณฺฑุ, 

ฝีดาษ น. มสูริกาปีฬกา, ถุลฺลกจฺฉา, ฝีตะมอย น. นขคณฺฑ. 

ฝีในท้อง ดู วัณโรค 

ฝีฝักบัว น. วิสคณฺฑ. 

ฝีหัวขาด น. โผฏ. ปีฬิกา,

ฝีจักร น. เวค. ชว. รย. สีฆตฺต.,

ฝีเท้า น. ปทปาต. ปทวิกฺกม. ปทวีติหาร.

ฝีปาก น. วาท. จิตฺตกถิกตฺต., กถาโกสลฺล.,

ฝีพาย น. กณฺณธาร. นาวาปาชก.

ฝีมือ น. กมฺมโกสลฺล., หตฺถโกสลฺล.,

ฝึก น. ทม. ทมน., ทมถ. สิกฺขน., สิกฺขาปน.,  ก. ทเมติ วิเนติ สิกฺขติ สิกฺขาเปติ กกิ. ทนฺต ทมิต ฝึกได้ ค. ทมฺม วิเนยฺย ทมนารห

ฝึกได้ยาก ค. ทุทฺทมิย อวิเธยฺย 

ฝึกให้เคยชิน ก. ปริจยติ สิกฺขติ 

ฝึกให้เชื่อง ก. ทเมติ

ฝึกซ้อม น. ปริจย. ปโยค. อนุยุญฺชน., ก. อาจรติ อนุยุญฺชติ

ฝึกฝน น. โยคฺคา, ปโยค. ภาวนา, วฑฺฒนา, วินย. ทม. นิคฺคห. สิกฺขา, ปริจย. อภิยุญฺชน., ปฏิปชฺชน., 

ฝึกฝนมาดีแล้ว ค. สุปริจิต สุภาวิต 

ฝึกฝนแล้ว ค. กตโยคฺค วินีต กตหตฺถ ปริจิต

ฝึกยิง น. สรภฺยาส. 

ฝึกยิงธนู น. สรพฺยาส. อุปาสน.,

ฝึกหัด น. ทม. โยคฺคา, ปโยค. ปฏิปตฺติ, วินย. นิคฺคห. ปริจย. ก. ทเมติ ฝึกหัดงาน น. เสกฺขา, สิสฺสตฺต., อนฺเตวาสิกตฺต.,

ฝืด ค. อสิถิล 

ฝืดเคือง ค. นิทฺธน ทุคฺคต อปฺปสฺสก ทลิทฺท กปณ ปฏจฺจรี อนาถ

ฝืน ก. วิโลเมติ นานุกโรติ 

ฝืนใจ ดู บังคับ 

ฝืนใจทำ ค. อกามก อนิจฺฉก

ฝุ่น ดู ผง ฝุ่นหิน น. สริต., สริตก.,

ฝูง ดู หมู่ ฝูงกระบือ น. มาหิส. มาหิสก. 

ฝูงปลา น. มจฺฉคุมฺพ. ฝูงสัตว์ น. สตฺตนิกาย. ปสุคณ.

ฝูงชน น. ชนตา, ชนกาย. มหาสนฺนิปาต. มหาสมาคม. ชนปวาห. ชนสมฺมทฺท.

ฝูงชนที่ชุลมุน น. กลหการีคุมฺพ.

เฝ้า น. อุปาสน., อุปฏฺฐาน., ปาลน., ค. โคปก ปาลก ก. อุปนิสีทติ อุปติฏฺฐติ โคเปติ ปาเลติ

เฝ้าคอย น. อารกฺขา, ก. อารกฺขติ

เฝ้าดู น. อนุรกฺขา, ชคฺคน., ปริปาล. ก. อชฺฌุเปกฺขติ อนุรกฺขติ ชคฺคติ ปริปาเลติ

เฝ้ายาม ก. วาเรน รกฺขติ

เฝ้าระวัง ก. อปฺปมตฺโต โหติ

เฝ้าศพ น. มตสรีรโคปน.,

เฝือ (ยุ่ง) ค. อากุล สงฺกิณฺณ (ไม่ชัด) ค. อปากฏ สสนฺเทห สาสงฺก วิวาทารห

เฝือก น. ทารุหีร.,

แฝก น. อุสีร., พีรณ., วีรณ., กาส., โปตกิล., กุส. ทพฺภ. 

แฝกขาว น. โคโลมี,

แฝง ค. ปฏิจฺฉนฺน ลีน นิลีน อปากฏ

แฝด น. ยมก., ยุค., ยุคล.,

ใฝ่ ก. อาสึสติ อากงฺขติ กาเมติ ปตฺเถติ

ใฝ่ใจ ก. มนสิกโรติ 

ใฝ่ฝัน ก. กาเมติ คิชฺฌติ อภิชฺฌายติ 

ใฝ่สูง ค. อติตณฺห โลลุป โลลุภ

ไฝ น. ติลก. ติลกาลก. อปางฺค. พพฺพุฬก., จมฺมขีล., จมฺมคณฺฑ.

------------///-----------